13. Lem'a/8, Sh 83 | 10.İşaret | İblîsin en mühim bir desîsesi, kendini inkâr ettirmektir

Onuncu İşaret: İblîsin en mühim bir desîsesi, kendini, kendine tâbi‘ olanlara inkâr ettirmektir. Şu zamanda, hususan maddiyyûnların felsefeleriyle zihni bulananların, bu bedîhî mes’elede tereddüd gösterdikleri için, şeytanın bu desîsesine karşı, bir iki söz söyleyeceğiz. Şöyle ki: İnsanlarda şeytan vazîfesini gören cesedli ervâh-ı habîse bilmüşâhede bulunduğu gibi, cinnîden cesedsiz ervâh-ı habîse dahi bulunduğu, o kat‘iyettedir. Eğer onlar maddî cesed giyse idiler, bu şerîr insanların aynı olacaklardı. Hem eğer bu insan sûretindeki insî şeytanlar cesedlerini çıkarabilse idiler, o cinnî iblîsler olacaklardı. Hatta bu şiddetli münâsebete binâendir ki, bir mezheb-i bâtıl, hükmetmiş ki: “İnsan sûretindeki gāyet şerîr ervâh-ı habîse, öldükten sonra şeytan olur.” Ma‘lûmdur ki, a‘lâ bir şey bozulsa, ednâ bir şeyin bozulmasından daha ziyâde bozuk olur. Meselâ, nasıl ki süt ve yoğurt bozulsalar, yine yenilebilirler. Fakat yağ bozulsa, yenilmez, bazen zehir gibi olur. Öyle de, mahlûkātın en mükerremi, belki en a‘lâsı olan insan eğer bozulsa, bozuk hayvandan daha ziyâde bozuk olur. Müteaffin maddelerin kokusuyla telezzüz eden haşerât gibi ve ısırmakla zehirlendirmekten lezzet alan yılanlar gibi, dalâlet bataklığındaki şerlerle ve habîs ahlâklarla telezzüz ve iftihâr eder SAYFA 84 ve zulmün zulümâtındaki zararlardan ve cinâyetlerden lezzet alırlar; âdetâ şeytanın mâhiyetine girerler. Elhâsıl: Evvelen: Cinnî şeytanın vücûduna delil, insî şeytanın vücûdudur. Sâniyen: Yirmidokuzuncu Söz’de yüz delîl-i kat‘î ile rûhânîlerin ve meleklerin vücûdunu isbat eden umum o deliller, şeytanların dahi vücûdunu isbat ederler. Bu ciheti o söze havâle ediyoruz. Sâlisen: Kâinâttaki umûr-u hayriyedeki kanunların mümessilleri ve nâzırları hükmünde olan meleklerin vücûdu, ittifâk-ı edyân ile sâbit olduğu gibi, umûr-u şerriyenin mümessilleri ve mübâşirleri; ve o umûrdaki kavânînin medârları olan ervâh-ı habîse ve şeytaniyenin bulunması, hikmet ve hakîkat noktasında kat‘îdir; belki umûr-u şerriyede zîşuûr perdenin bulunması, daha ziyâde lâzımdır. Çünkü Yirmiikinci Söz’ün başında denildiği gibi, herkes, her şeyin hüsn-ü hakîkîsini göremediği için, zâhirî şerriyet ve noksâniyet cihetinde Hâlik-ı Zülcelâl’e karşı i‘tirâz etmemek ve rahmetini ithâm etmemek ve hikmetini tenkîd etmemek ve haksız şekvâ etmemek için, Hâlik-ı Zülcelâl, zâhirî bir vâsıtayı perde etmiş, tâ i‘tirâzlar ve tenkîdler ve şekvâlar, o perdelere gidip, Hâlik-ı Kerîm ve Hakîm-i Mutlak’a teveccüh etmesin. Nasıl ki vefat eden ibâdın küsmesinden Hazret-i Azrâîl’i (as) kurtarmak için, hastalıkları ecele perde etmiş. Öyle de, Hazret-i Azrâîl’ (as) kabz-ı ervâha perde edip, tâ merhametsiz tevehhüm edilen o hâletlerden gelen şekvâlar, Cenâb-ı Hakk’a teveccüh etmesin. Öyle de, daha ziyâde bir kat‘iyetle şerlerden ve fenâlıklardan gelen i‘tirâzlar ve tenkîdler, Hâlik-ı Zülcelâl’e teveccüh etmemesi için, hikmet-i Rabbâniye, şeytanın vücûdunu iktizâ etmiştir. Râbian: İnsan küçük bir âlem olduğu gibi, âlem dahi büyük bir insandır. Bu küçük insan, o büyük insanın bir fihristi ve bir hulâsasıdır. İnsanda bulunan numûnelerin büyük asılları, insan-ı ekberde bizzarûre bulunacaktır. Meselâ, nasıl ki insanda kuvve-i hâfızanın vücûdu, âlemde Levh-i Mahfûz’un vücûduna kat‘î delildir. Öyle de, insanda kalbin bir köşesinde lümme-i şeytâniye denilen bir âlet-i vesvesenin ve kuvve-i vâhimenin telkînâtıyla konuşan bir şeytânî lisân ve ifsâd edilen kuvve-i vâhime, küçük bir şeytan hükmüne geçtiklerini ve sâhiblerinin ihtiyârına zıd ve arzularına muhâlif hareket ettiklerini, herkes nefsinde hissen ve hadsen görmesi, âlemde büyük şeytanların vücûduna kat‘î delildir. Ve bu lümme-i şeytâniye ve şu kuvve-i vâhime, bir kulak ve bir dil olduklarından, ona üfleyen ve bunu konuşturan hâricî bir şahs-ı şerîrin vücûdunu ihsâs ederler.