156. Ołowiane epidemie: od kopalń po krany

Największe katastrofy wywołane przez ołów – od australijskiego Broken Hill, przez Zambię i Nigerię, po amerykańskie Flint. Ostrzeżenia lekarzy i naukowców były ignorowane, a toksyczny metal trafiał do gleby, powietrza i wody pitnej. To historie zatrutych dzieci, społeczności pozostawionych bez ochrony i decyzji podejmowanych w imię zysku lub oszczędności. Historie, których większość wciąż trwa.Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania dwóch kolejnych cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:Zambia:https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935117316614https://childrenofkabwe.com/wp-content/uploads/2020/10/Bose-OReilly-et-al.-2018-published-.pdfhttps://phys.org/news/2020-11-effects-pollution-kabwe.htmlhttps://www.ohchr.org/sites/default/files/2022-03/SacrificeZones-userfriendlyversion.pdfhttps://eprints.lib.hokudai.ac.jp/dspace/bitstream/2115/58817/1/Chemosphere%20v.119%20p.941-947.pdfhttps://www.aljazeera.com/news/2023/1/20/mining-giant-turned-blind-eye-to-lead-poisoning-in-zambiahttps://en.wikipedia.org/wiki/Kabwe_mineFlint:https://www.pbs.org/newshour/science/study-confirms-lead-got-flints-waterhttps://www.consumernotice.org/environmental/water-contamination/flint-michigan/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28145123/https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.est.6b04034https://pubs.acs.org/doi/pdf/10.1021/acs.est.6b04034?ref=article_openPDFhttps://edition.cnn.com/2025/08/03/us/flint-michigan-clean-water-crisisNigeria:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26745642/https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)60332-8/fulltexthttps://en.wikipedia.org/wiki/Zamfara_State_lead_poisoning_outbreakhttps://www.pureearth.org/project/zamfara-nigeria-lead-poisoning/https://www.msf.org/nigeria-prevention-key-stop-children-dying-lead-poisoninghttps://www.cdc.gov/one-health/php/stories/lead-poisoning.htmlhttps://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2010_07_07-enAustralia:https://en.wikipedia.org/wiki/Broken_Hillhttps://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935120302504https://www.epa.nsw.gov.au/sites/default/files/2025-09/BH_Pb_State_of_Science_FINAL-19-June-2020-Accessible-V2.0.pdfhttps://www.researchgate.net/publication/23672235_Managing_environmental_lead_in_Broken_Hill_a_public_health_successhttps://theconversation.com/toxic-playgrounds-broken-hill-kids-exposed-to-poisonous-dust-32325