#17 Anayasa Madde 17 - Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı

"I. Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı Madde 17 – Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz. Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz. Meşru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın bastırılması veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği zorunlu durumlarda meydana gelen öldürme fiilleri, birinci fıkra hükmü dışındadır." Programımızın bu bölümünde Av. Gülten Kaya Anayasanın "kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesini inceliyor. Kişinin vücut bütünlüğüne dokunulmazlığı, rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tutulamayacağı hususlarını inceliyor. Bu kapsamda tıp hukuku anlamında aydınlatma, rıza, onam kavramlarını açıklıyor. Kimseye işkence ve eziyet yapılamayacağını, haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamayacağını inceliyor. Maddenin son fıkrasında bulunan istisnai hükümleri mercek altına alıyor.