21 maart 2021

Zondag 21 maart gaat het in het kader van de zeven weken van Barmhartigheid om het herbergen van vreemdelingen. Dat blijkt voor alle politieke partijen een lastig punt, maar je zou mogen denken voor christenen niet. Want in het spoor van Abraham en Christus zijn we zelf vreemdelingen. Juist als we dat vergeten, doemen de problemen op. De ouderen onder ons weten soms uit eigen ervaring wat het betekent om te moeten evacueren en hoe blij je was als iemand zijn huis voor jou opende. Zo waren de slaaf gemaakte mensen in de 18de en 19de eeuw blij dat mensen aan “de ondergrondse spoorweg” hun hielpen op hun vlucht vanuit het zuiden van de VS. En zij haakten in hun liederen weer aan bij de teksten van de Israëlieten onderweg van hun gevangenschap en ballingschap naar het beloofde land. Want het joodse en christelijke geloof weet alles over ‘het land dat ik u wijzen zal’. In deze dienst proberen we in muziek en liederen aan te sluiten bij de eeuwenlange traditie van mensen die door hun geloof de hoop niet verloren en op weg gingen. De Ondergrondse Spoorweg (toelichting) De ‘Underground Railroad’ was een netwerk van mensen, zowel Afro-Amerikanen als blanken, aan het einde van de 19de eeuw, die onderdak en hulp boden aan ontsnapte tot slaaf gemaakte mensen uit het zuiden. Het ontwikkelde zich als een samengaan van verschillende clandestiene inspanningen. De exacte data van het bestaan ervan zijn niet bekend, maar het opereerde van het einde van de 18e eeuw tot de burgeroorlog, waarna zijn inspanningen de Confederatie van zuidelijke staten op een minder geheimzinnige manier bleven ondermijnen. De Quakers worden beschouwd als de eerste georganiseerde groep die actief ontsnapte tot slaaf gemaakte mensen helpt. George Washington klaagde in 1786 dat Quakers had geprobeerd een van zijn tot slaaf gemaakte arbeiders te "bevrijden". In het begin van de jaren 1800 richtte Quaker Isaac T.Hopper een netwerk op in Philadelphia dat tot slaaf gemaakte mensen op de vlucht hielp. Tegelijkertijd richtte Quakers in North Carolina abolitionistische groepen op die de basis legden voor routes enschuilplaatsen voor ontsnapten. De African Methodist Episcopal Church, opgericht in 1816, was een andere proactieve religieuze groep die voortvluchtige tot slaaf gemaakte mensen hielp. Harriett Tubman, de "Mozes van haar volk", was de dirigent van de ondergrondse spoorweg. Het exacte aantal mensen dat naar vrijheid leidt op de Ondergrondse Spoorweg is niet bekend. Maar Tubman was in staat om een netwerk van stations en operators te creëren die hielpen om ontsnapte slaven naar het noorden naar de vrijheid te leiden. Een van de nummers van de Underground Railroad was "Wade in the Water". Hoewel het niet is bewezen, wordt aangenomen dat Harriett Tubman deze traditionele Negro Spiritual gebruikte als een manier om slaven te waarschuwen om het water in te gaan om hun geur te verbergen voor de slavenvangsthonden op hun spoor. Dat wordt ook gezegd van bijvoorbeeld “Steal away’ (ga stilletjes) en andere liederen. Een hartelijke groet, Peter van den Berg