EPISODE · May 23, 2023 · 1H
27. Jak ludzkość zwalczyła ospę prawdziwą?
from Crazy Nauka · host Ola i Piotr Stanisławscy
Jednym z największych sukcesów ludzkości było wyeliminowanie ospy prawdziwej* - choroby zakaźnej, której straszne epidemie przez długie tysiąclecia aż do lat 70. XX wieku zabiły setki milionów ludzi na całym świecie. Kres temu położyły masowe szczepienia. W 1980 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oficjalnie ogłosiła akt eradykacji, czyli całkowitej eliminacji ospy prawdziwej. To dziś jedyna spośród chorób zakaźnych, której udało się pozbyć z ludzkiej populacji. Jak do tego doszło? Kim były ostatnie ofiary ospy prawdziwej? Kiedy po raz ostatni nawiedziła Polskę? I dlaczego wirusa ospy trzeba bezwzględnie trzymać pod kluczem?W tym odcinku Podcastu Crazy Nauki odwiedzimy starożytną Grecję, Amerykę w czasach konkwistadorów, XVIII-wieczną Anglię, Wrocław z 1963 roku, Indie sprzed 50 lat czy laboratorium mikrobiologiczne w USA w czasach współczesnych. *nie należy jej mylić z ospą wietrzną, chorobą zakaźną dużo mniej groźną od ospy prawdziwej, na którą wciąż choruje wielu ludziZapraszamy do posłuchania naszego podcastu!Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie: https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 A oto źródła, z których korzystaliśmy, przygotowując ten podcast:Historia ospy prawdziwej:https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC281588/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35143880/ https://www.jstor.org/stable/293979?origin=crossrefhttps://journals.asm.org/doi/pdf/10.1128/mr.47.4.455-509.1983 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0277379118307261 https://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Jenner https://books.google.pl/books?id=ECRnmrTVv9YC&pg=PA374&dq=%22Rahima+Banu%22&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%22Rahima%20Banu%22https://en.wikipedia.org/wiki/Rahima_Banu https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Maow_Maalin https://www.bbc.com/news/uk-england-birmingham-45101091 https://ourworldindata.org/smallpox#number-of-smallpox-caseshttps://www.nature.com/articles/nature.2014.15526 Eradykacja ospy prawdziwej:https://www.who.int/news-room/events/detail/2020/05/08/default-calendar/commemorating-the-40th-anniversary-of-smallpox-eradication https://www.npr.org/2022/05/20/1099830501/smallpox-covid-vaccine-eradication-who Ospa we Wrocławiu:Książka “Variola Vera” Zbigniewa Hory, wyd. Ossolineum 1982https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35762,2964110.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Epidemia_ospy_prawdziwej_we_Wroc%C5%82awiu Szczepionki przeciw ospie prawdziwej i małpiej ospie:https://www.gov.pl/web/zdrowie/malpia-ospa--najwazniejsze-informacjehttps://on.nyc.gov/JYNNEOS-faq-po https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionka-przeciw-ospie-prawdziwej-chroni-przed-ospa-malpia/ Nasze wideo nt. ospy prawdziwej:https://youtu.be/bzTTugS1zys Nasze artykuły o ospie prawdziwej i szczepieniach:https://www.crazynauka.pl/ospa-prawdziwa-setki-milionow-jej-ofiar-i-ostatnia-z-nich-janet-parker-mija-40-lat-od-eradykacji-choroby/ https://www.crazynauka.pl/epidemia-ospy-prawdziwej-we-wroclawiu-dzis-mija-55-lat/ https://www.crazynauka.pl/jak-zwalczono-choroby-zakazne-w-prl-i-dlaczego-wkrotce-nie-damy-sobie-z-nimi-rady/
What this episode covers
Jednym z największych sukcesów ludzkości było wyeliminowanie ospy prawdziwej* - choroby zakaźnej, której straszne epidemie przez długie tysiąclecia aż do lat 70. XX wieku zabiły setki milionów ludzi na całym świecie. Kres temu położyły masowe szczepienia. W 1980 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oficjalnie ogłosiła akt eradykacji, czyli całkowitej eliminacji ospy prawdziwej. To dziś jedyna spośród chorób zakaźnych, której udało się pozbyć z ludzkiej populacji. Jak do tego doszło? Kim były ostatnie ofiary ospy prawdziwej? Kiedy po raz ostatni nawiedziła Polskę? I dlaczego wirusa ospy trzeba bezwzględnie trzymać pod kluczem?W tym odcinku Podcastu Crazy Nauki odwiedzimy starożytną Grecję, Amerykę w czasach konkwistadorów, XVIII-wieczną Anglię, Wrocław z 1963 roku, Indie sprzed 50 lat czy laboratorium mikrobiologiczne w USA w czasach współczesnych. *nie należy jej mylić z ospą wietrzną, chorobą zakaźną dużo mniej groźną od ospy prawdziwej, na którą wciąż choruje wielu ludziZapraszamy do posłuchania naszego podcastu!Jeśli Wam się spodoba, zajrzyjcie do nas na Patronite i rozważcie wsparcie: https://patronite.pl/crazynauka Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊https://buycoffee.to/crazynauka A tu znajdziecie nasze koszulki 😊https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109 A oto źródła, z których korzystaliśmy, przygotowując ten podcast:Historia ospy prawdziwej:https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC281588/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35143880/ https://www.jstor.org/stable/293979?origin=crossrefhttps://journals.asm.org/doi/pdf/10.1128/mr.47.4.455-509.1983 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0277379118307261 https://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Jenner https://books.google.pl/books?id=ECRnmrTVv9YC&pg=PA374&dq=%22Rahima+Banu%22&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%22Rahima%20Banu%22https://en.wikipedia.org/wiki/Rahima_Banu https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Maow_Maalin https://www.bbc.com/news/uk-england-birmingham-45101091 <a...
NOW PLAYING
27. Jak ludzkość zwalczyła ospę prawdziwą?
No transcript for this episode yet
Similar Episodes
May 13, 2026 ·15m
May 12, 2026 ·40m
May 4, 2026 ·92m
May 1, 2026 ·43m
Apr 30, 2026 ·34m