Skip to content
29 - Grappen episode artwork

Apr 20, 2015 23 min

29 - Grappen

from Onder Mediadoctoren Hosted by Onder Mediadoctoren

Grappen gaan vaak over onderwerpen die gevoelig liggen, en eigenlijk werkt humor ook alleen als het een beetje ongepast is. Maar wanneer kan een grap echt niet door de beugel? In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over humor. Dit doen we met Giselinde Kuipers, Hoogleraar Culturele Sociologie aan de Universiteit van Amsterdam, en met Jeroen Weghs, tekstschrijver en hoofdredacteur van het satirische Tijm Magazine. We bespreken waarom een grap soms te ver kan gaan. Dit heeft te maken met de afstand die humor creëert. Kuipers stelt dat grappen wel een beetje pijnlijk moeten zijn: wanneer iets te ver weg staat – geografisch of historisch – doet het ons niets. Humor is een manier om kritiek te leveren. Het kan mensen verbinden door samen te lachen maar ook mensen uitsluiten. Humor heeft dan ook niet één functie. Weghs zegt dat humor op Tijm Magazine functioneert om iets op de kaart te zetten. Hij gaatop zoek naar grappen die genoeg pijn doen om iets teweeg te brengen. Dat is volgens hem de zoektocht naar wat mensen het meest aan het lachen maakt. Vaardigheden spelen daarbij een rol. Kuipers legt uit dat er een groot verschil is tussen wat hoger- en lageropgeleiden leuk vinden. Weghs maakte speciaal voor ons samen met Folkert een item over foute grappen. [Snel luisteren] We horen nieuwsberichten over Prins Friso, het neerstorten van het toestel van German Wings en van de aanslagen op de Twin Towers en bijbehorende harde grappen. We bespreken het ongemak dat zulke kwinkslagen oproepen. Iris interviewde Jochem van den Berg, hoofdredacteur van de satirische website De Speld, [Snel luisteren] Volgens Van den Berg kan je overal grappen over maken, mits de juiste invalshoek aanwezig is. Hij maakt een onderscheid tussen ethiek en moralisme. Ethiek is nodig om te verantwoorden waarom een grap wordt gemaakt, maar bij moralisme leg je anderen een moraal op. Lachen is deels een onvrijwillige reactie, terwijl het ook een sociale performance is om te laten zien hoe goed je iets begrijpt. Het delen van grappen op sociale media maakt dat laatste element extra pregnant. Weghs vertelt daarbij over de werkwijze van Tijm Magazine. We buigen ons over de discussie omtrent grappen over de islam. Volgens Kuipers gaat die allang niet meer over humor zelf: de situatie is dermate beladen geworden dat een grap over de islam eerder een politiek statement is van ‘wij’ Nederlands met harde grappen tegen ‘de moslims’ zonder gevoel voor humor. Linda koppelt dit aan het idee van de seksuele repressie van Foucault, we hebben de mythe van repressie nodig om te laten zien hoe vrij wij nu zijn. Aan het einde van de aflevering proberen we vast te stellen wanneer een grap nu over de schreef is. [Snel luisteren] Volgens Weghs kan een grap niet te ver gaat, mits deze ook echt grappig is. Linda sluit zich hierbij aan en voegt daaraan toe dat er enkel mensen zijn die een grap niet aankunnen, terecht of onterecht. Het is ontzettend moeilijk omhumor te analyseren en te duiden. Kuipers concludeert toch met een algemene sociologische overweging: een grap gaat te ver wanneer de morele betekenis van een grap zwaarder weegt dan de vondst of de verrassing en het niet lukt iets niet serieus te nemen.

Episode details come from the podcast's RSS feed.

Embed this episode

Ready to play

29 - Grappen

0:00 23:57

No transcript yet.

Requests help us decide what to transcribe next.

Atelier Amsterdam Emma Louise Diest Atelier Amsterdam, de podcast die geheel in het teken staat van vakmanschap en ambacht. Alles over kunst, theater, mode en de filosofie achter ieder project. Gesprekken met onder andere acteurs, regisseurs, schrijvers, dansers, schilders en ontwerpers maar ook wetenschappers en politici. Een mogelijkheid om te horen waar de kunstenaars van Nederland met veel toewijding aan werken!Presentatie: Emma Louise Diest De Zelfhulpboekenclub NPO Luister / KRO-NCRV Stijn van Vliet en Jasper Demollin (Streetlab) lezen nooit, maar nu ze richting de 30 gaan, dringen existentiële vragen zich op. Daarom duiken ze onder andere in de kasten van hun moeders, die volstaan met zelfhulpboeken. Dat doen ze voor alle andere luie lezers zoals zijzelf. Ze offeren zich op zodat jij niet meer hoeft te lezen. Zelfhulpboeken zijn de bestsellers van deze tijd, dus schijnbaar hebben we veel vragen, maar vinden we hier de antwoorden? Stijn en Jasper bespreken elke aflevering op hun eigen laagdrempelige manier een ander boek met een bijzondere gast. Al lezend en pratend zoeken ze naar de nonsens en de krenten in de zelfhulp-pap. Welkom in da club! Ik heb levenslang NPO Radio 1 / KRO-NCRV 'De dader krijgt X jaar, maar ik heb levenslang': een veelgehoorde zin onder veel nabestaanden en slachtoffers van ernstige misdrijven. Op papier is er veel geregeld: er is spreekrecht in rechtszaken, schadevorderingen voor slachtoffers en slachtofferhulp. Maar de praktijk blijkt een stuk weerbarstiger. Slachtoffers voelen zich vaak in de kou gezet, in de steek gelaten, alleen met hun verschrikkelijke herinneringen en verdriet. In de podcastserie 'Ik heb levenslang' onderzoeken journalisten Wil van der Schans en Tom Veldhuijzen de positie van slachtoffers en nabestaanden. De samenleving geniet volop van true crime series, daders in tbs-klinieken krijgen een tweede kans, maar is er wel voldoende oog voor de nabestaanden en de slachtoffers? -------------------------------------------------------------- TBS seizoen 3: Vijf TBS-klinieken openen hun deuren, om over vijf aangrijpende groepen in de tbs een diepgaand beeld te geven. Van een van de zwaarst Cocaïnekoorts: De zaak Bressers NRC & De Standaard In een nieuw seizoen duikt Jan Meeus met zijn Belgische collega Mark Eeckhaut in het onderzoek naar drugssmokkelaar Flor Bressers. Hoe wist deze Belg een hoofdrol te bemachtigen in de cocaïnesmokkel, een wereld die sinds jaar en dag in handen is van Nederlandse criminelen?

Frequently asked questions

How long is this episode of Onder Mediadoctoren?

This episode is 23 minutes long.

When was this Onder Mediadoctoren episode published?

This episode was published on April 20, 2015.

Can I download this Onder Mediadoctoren episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.