အိပ်စက်ခြင်းဆိုတာ အကောင်းဆုံး အခမဲ့ဆေးတစ်ခွက်

မက်သရူးဝေါ်ကာ (Matthew Walker) ရေးသားထားသော "Why We Sleep" စာအုပ်၏ အဓိကအချက်များကို စာပိုဒ် (၄) ပိုဒ်ဖြင့် အကျဉ်းချုံး ဖော်ပြအပ်ပါသည်။၁။ အိပ်စက်ခြင်း၏ သဘောသဘာဝ- အိပ်စက်ခြင်းကို အဓိကအားဖြင့် Circadian Rhythm (၂၄ နာရီ ဇီဝနာရီ) နှင့် ဦးနှောက်အတွင်းရှိ Adenosine ဓာတ်စုပုံလာမှု (Sleep pressure) တို့က ထိန်းချုပ်ထားပါသည်။ လူတို့ အိပ်ပျော်နေစဉ်အတွင်း NREM (Non-Rapid Eye Movement) နှင့် REM (Rapid Eye Movement) ဟူသော အိပ်စက်ခြင်း အဆင့်နှစ်မျိုးကို ဖြတ်သန်းရသည်။ NREM အိပ်စက်ခြင်းသည် မလိုအပ်သော အချက်အလက်များကို ရှင်းလင်းကာ မှတ်ဉာဏ်အသစ်များကို ရေရှည်မှတ်ဉာဏ်အဖြစ် ခိုင်မာစွာ သိမ်းဆည်းပေးပြီး၊ REM အိပ်စက်ခြင်းကမူ ထိုအချက်အလက်များကို ဆက်စပ်ပေးကာ တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးခြင်းနှင့် စိတ်ဒဏ်ရာများကို ကုစားပေးခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်ပေးသည်။၂။ အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၏ ဆိုးကျိုးများ- အိပ်ချိန်မလုံလောက်ပါက လူတို့၏ ခန္ဓာကိုယ်နှင့် ဦးနှောက်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။ အိပ်ရေးပျက်ခြင်းသည် မှတ်ဉာဏ်စွမ်းရည်ကို ကျဆင်းစေရုံသာမက ကိုယ်ခံစွမ်းအားကိုပါ ကျဆင်းစေကာ ကင်ဆာ၊ နှလုံးရောဂါနှင့် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေသည်။ ထို့ပြင် ဆာလောင်မှုကို ထိန်းချုပ်သော ဟော်မုန်းများကို ဖောက်ပြန်စေ၍ ကိုယ်အလေးချိန် တိုးလာစေခြင်း၊ ဦးနှောက်အတွင်း အယ်လ်ဇိုင်းမား (Alzheimer's) ရောဂါကို ဖြစ်စေသော အဆိပ်သင့်ပရိုတင်းများ စုပုံလာစေခြင်း နှင့် ယာဉ်မောင်းနှင်စဉ် စက္ကန့်ပိုင်းမျှ အိပ်ပျော်သွားခြင်း (Microsleep) ကြောင့် အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ယာဉ်တိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းတို့ကိုပါ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါသည်။၃။ ခေတ်သစ်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အနှောင့်အယှက်များ- ခေတ်သစ်ကာလတွင် LED မီးရောင်များနှင့် အီလက်ထရောနစ် ပစ္စည်းများက ညဘက်တွင် မယ်လတိုနင် (Melatonin) ဟော်မုန်းထွက်ရှိမှုကို ဟန့်တားသောကြောင့် သဘာဝအိပ်စက်ခြင်းကို ပြင်းထန်စွာ နှောင့်ယှက်လျက်ရှိသည်။ ထို့အတူ အရက်၊ ကဖင်းဓာတ် (Caffeine) နှင့် အခန်းအပူချိန် မြင့်မားလွန်းခြင်းတို့ကလည်း အိပ်စက်ခြင်း အရည်အသွေးကို များစွာ ထိခိုက်စေသည်။ ထို့အပြင် ကျောင်းများ စောစောစတင်ခြင်းနှင့် အလုပ်ခွင် ဖိစီးမှုများကလည်း လူငယ်များနှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဝင်သူများ၏ လိုအပ်သော အိပ်ချိန်များကို နေ့စဉ် လုယူဖျက်ဆီးလျက်ရှိပါသည်။၄။ ဖြေရှင်းနည်းနှင့် အကြံပြုချက်- စာရေးသူက အိပ်ဆေးများ သောက်သုံးခြင်းသည် သဘာဝအိပ်စက်ခြင်းကို မရရှိစေနိုင်သည့်အပြင်၊ ကင်ဆာနှင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကိုပါ မြင့်တက်စေနိုင်သောကြောင့် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း သတိပေးထားပါသည်။ ၎င်းအစား အိပ်မပျော်သော ရောဂါ (Insomnia) အတွက် အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ ကုထုံး (CBT-I) ဖြင့် ကုသရန်နှင့် အိပ်စက်ချိန် မှန်ကန်စေမည့် အလေ့အကျင့်ကောင်းများ (Sleep Hygiene) ကို ကျင့်သုံးရန် အကြံပြုထားပါသည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် လူသားတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်ရှည်မှုအတွက် "အိပ်စက်ခြင်း" ကို အရေးအကြီးဆုံး ဦးစားပေးအဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ကြရန် တိုက်တွန်းထားပါသည်