EPISODE · Jun 27, 2026 · 25 MIN
Algorytmy, social media i inwigilacja. Jak działa cyfrowy Panoptykon?
from OLEJ W GŁOWIE | Psychologia, Kultura i Mechanizmy · host Wojciech Olej
W 1975 roku Michel Foucault zdefiniował mechanizmy nowoczesnej władzy, opierając się na architektonicznym koncepcie Panoptykonu. Pół wieku później tezy te przechodzą najtrudniejszy test w praktyce – w obliczu wszechobecnej, algorytmicznej inwigilacji. W tym odcinku analizujemy ewolucję systemów nadzoru, udowadniając, że nasza uwaga i dane stały się najcenniejszą walutą XXI wieku.Zamiast ogólnych haseł o spiskach, rozbieramy na części pierwsze konkretne mechanizmy psychologiczne i kulturowe. Analizujemy, jak radykalna transparentność i zmiana narzędzi nadzoru wpływają na naszą wolność. Przyglądamy się systemom, które sprawiają, że sami chętnie zakładamy sobie cyfrowe kajdanki.Łączymy kropki pomiędzy:Architekturą więzienia a social mediami: Dlaczego Benthamowski projekt idealnego zakładu karnego to dziś model biznesowy Instagrama? Analizujemy zjawiska wojeryzmu i wewnętrznej autoregulacji w sieci.Fotoradarem a płynną kontrolą: Jak ewolucja od punktowego pomiaru prędkości do pomiaru odcinkowego idealnie obrazuje przejście od panoptykonu do post-panoptykonu?Złudzeniem zysku a algorytmami wykluczenia: Dlaczego zwykła karta lojalnościowa to de facto narzędzie banoptykonu, które po cichu profiluje naszą przydatność dla systemu? Dowodzimy, że zniżka na zakupy to podatek od prywatności.Tożsamością a byciem produktem: Odejście od biernego konsumpcjonizmu na rzecz uświadomienia sobie własnej roli w cyfrowym ekosystemie. Dlaczego to my jesteśmy darmowym surowcem dla algorytmów?Zapraszam do analizy filozofii opartej na mądrości, która pozwala dostrzec kraty tam, gdzie inni widzą tylko wygodne ekrany.Bądźmy w kontakcie! 👇Kontakt: [email protected]Instagram: olej.w.glowie
What this episode covers
W 1975 roku Michel Foucault zdefiniował mechanizmy nowoczesnej władzy, opierając się na architektonicznym koncepcie Panoptykonu. Pół wieku później tezy te przechodzą najtrudniejszy test w praktyce – w obliczu wszechobecnej, algorytmicznej inwigilacji. W tym odcinku analizujemy ewolucję systemów nadzoru, udowadniając, że nasza uwaga i dane stały się najcenniejszą walutą XXI wieku.Zamiast ogólnych haseł o spiskach, rozbieramy na części pierwsze konkretne mechanizmy psychologiczne i kulturowe. Analizujemy, jak radykalna transparentność i zmiana narzędzi nadzoru wpływają na naszą wolność. Przyglądamy się systemom, które sprawiają, że sami chętnie zakładamy sobie cyfrowe kajdanki.Łączymy kropki pomiędzy:Architekturą więzienia a social mediami: Dlaczego Benthamowski projekt idealnego zakładu karnego to dziś model biznesowy Instagrama? Analizujemy zjawiska wojeryzmu i wewnętrznej autoregulacji w sieci.Fotoradarem a płynną kontrolą: Jak ewolucja od punktowego pomiaru prędkości do pomiaru odcinkowego idealnie obrazuje przejście od panoptykonu do post-panoptykonu?Złudzeniem zysku a algorytmami wykluczenia: Dlaczego zwykła karta lojalnościowa to de facto narzędzie banoptykonu, które po cichu profiluje naszą przydatność dla systemu? Dowodzimy, że zniżka na zakupy to podatek od prywatności.Tożsamością a byciem produktem: Odejście od biernego konsumpcjonizmu na rzecz uświadomienia sobie własnej roli w cyfrowym ekosystemie. Dlaczego to my jesteśmy darmowym surowcem dla algorytmów?Zapraszam do analizy filozofii opartej na mądrości, która pozwala dostrzec kraty tam, gdzie inni widzą tylko wygodne ekrany.Bądźmy w kontakcie! 👇Kontakt: [email protected]Instagram: olej.w.glowie
NOW PLAYING
Algorytmy, social media i inwigilacja. Jak działa cyfrowy Panoptykon?
No transcript for this episode yet
Similar Episodes
Mar 3, 2026 ·44m
Feb 21, 2026 ·30m
Feb 4, 2026 ·18m
Dec 17, 2025 ·30m
Dec 11, 2025 ·26m
Dec 11, 2025 ·29m