Anayasa'dan Aldığımız Temel Haklarımız Neler?

Kişinin Hak ve Ödevleri (Negatif Statü - Koruyucu Haklar): Bu haklar, devletin müdahale etmemesini gerektiren, bireyin özel alanını koruyan haklardır. Devletin bu alana dokunmaması esastır. Kaynaklarda bu kategoriye giren başlıca haklar şunlardır: ◦ Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı (Yaşama hakkı ve işkence yasağı). ◦ Zorla çalıştırma yasağı. ◦ Kişi hürriyeti ve güvenliği. ◦ Özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması. ◦ Konut dokunulmazlığı. ◦ Haberleşme hürriyeti. ◦ Yerleşme ve seyahat hürriyeti. ◦ Din ve vicdan hürriyeti. ◦ Düşünce, kanaat ve ifade hürriyetleri. ◦ Bilim ve sanat hürriyeti. ◦ Basın hürriyeti ve yayın hakları. ◦ Dernek kurma ve toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı. ◦ Mülkiyet hakkı. ◦ Hak arama hürriyeti, kanuni hâkim güvencesi gibi yargısal koruma hakları.• Sosyal ve Ekonomik Hak ve Ödevler (Pozitif Statü - İsteme Hakları): Bu haklar, bireyin devletten aktif olarak bir hizmet veya edimde bulunmasını talep ettiği haklardır. Devletin bu hakları sağlamak için pozitif bir yükümlülüğü vardır. Kaynaklarda belirtilen başlıca sosyal ve ekonomik haklar: ◦ Ailenin korunması ve çocuk hakları. ◦ Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi. ◦ Çalışma ve sözleşme hürriyeti, çalışma hakkı ve ödevi. ◦ Sendika kurma, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkı. ◦ Konut hakkı. ◦ Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması. ◦ Sosyal güvenlik hakkı.• Siyasi Hak ve Ödevler (Aktif Statü - Katılma Hakları): Bu haklar, bireylerin devlet yönetimine katılmalarını sağlayan haklardır. Temelde vatandaşlık bağı üzerine kuruludur. Başlıca siyasi haklar şunlardır: ◦ Türk vatandaşlığı. ◦ Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakları. ◦ Siyasi parti kurma, partilere girme ve ayrılma. ◦ Kamu hizmetine girme hakkı. ◦ Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine (Ombudsman) başvurma hakkı. ◦ Vatan hizmeti ve vergi ödevi gibi ödevler de bu bölümde düzenlenmiştir.