Αφύλακτη Διάβαση: Η σφαγή της Κανδάνου

Το ολοκαύτωμα ενός κρητικού χωριού και η μνήμη ενός εγκλήματος πολέμου. Η «Αφύλαχτη Διάβαση» της Εφημερίδας των Συντακτών παρουσιάζει ένα ιστορικό ηχητικό ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στη Σφαγή της Κανδάνου, ένα από τα πιο χαρακτηριστικά εγκλήματα αντιποίνων των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής στην Ελλάδα. Κεντρική αφηγήτρια του ντοκιμαντέρ, είναι η Ειρήνη Κανδαράκη. Στις 3 Ιουνίου 1941, λίγες ημέρες μετά τη λήξη της Μάχης της Κρήτης, οι γερμανικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Κάνδανο Χανίων και προχώρησαν στην ολοκληρωτική καταστροφή του χωριού. Οι κάτοικοι είχαν αντισταθεί στην προέλαση των Γερμανών στρατιωτών και οι ναζί αποφάσισαν να επιβάλουν συλλογική τιμωρία. Η Κάνδανος ισοπεδώθηκε. Οι κάτοικοί της εκδιώχθηκαν και το χωριό χαρακτηρίστηκε απαγορευμένη περιοχή. Οι Γερμανοί τοποθέτησαν τρεις επιγραφές στις εισόδους της κατεστραμμένης πόλης, αναφέροντας οι ίδιοι την πράξη της καταστροφής ως «αντίποινα». Οι επιγραφές αυτές αποτελούν μοναδικά ιστορικά τεκμήρια, καθώς αποτυπώνουν όχι μόνο το έγκλημα αλλά και την προσπάθεια των ναζί να παρουσιάσουν ως «δικαιολογία» την αντίσταση των κατοίκων. Το ντοκιμαντέρ αναδεικνύει τη μνήμη των θυμάτων, την ιστορική σημασία της Κανδάνου και το ευρύτερο πλαίσιο της ναζιστικής πολιτικής αντιποίνων στην κατεχόμενη Ευρώπη. Μια ιστορία για την αντίσταση, τη βία του κατακτητή και τη δύναμη της συλλογικής μνήμης. Κείμενο-έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης © Τελική ηχητική επεξεργασία: Αντώνης Παπαβομβολάκης (Music Row Studio) ® Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ