“Artık Sadece Duvarlar Biliyor”: Göçün Hafızasını Müzikle Dinlemek

Ege'de göçün tarihsel ve güncel boyutlarını ele aldığımız "Ege'yi Aşmak: Hareket Halindeki İnsanların Yüzyılı" podcast serimizin yeni bölümüne hoş geldiniz. Nüfus Mübadelesi'nin toplumsal hafıza üzerindeki etkisini müzik üzerinden tartışmaya devam ediyoruz. 1923’te gerçekleşen bu zorunlu göç, binlerce insanı evlerinden ederken, geride sadece maddi kayıplar değil, aynı zamanda nesiller arası travmalar da bıraktı. Müzik, bu süreçte zorla yerinden edilenlerin yaşadıkları acıları ifade etme biçimi olmanın ötesinde, kimliklerini koruma ve yeniden inşa etme aracı haline geldi. Bölümde ayrıca İmroz’a ve daha geniş Ege coğrafyasına ait bazı müzik örneklerini de sizlerle paylaşacağız. Bu bölümde konuğumuz Ezgi Ceylan. Ezgi, Boğaziçi Üniversitesi Mütercim Tercümanlık (Çeviribilim) bölümünden mezun oldu ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat alanında yüksek lisans yaptı. Beykent Üniversitesi’nde iki yıl okutmanlık yaptıktan sonra İngilizce öğretmeni olarak çalışmaya başladı. Halk müzikleri ile ilgileniyor ve aktif olarak sahne alıyor. Hafıza çalışmaları, farklı dillerde müzikler ve ekolojik tarım, ilgisini çeken konular arasında. İmroz’da yaşayan Ezgi, uzun yıllardır çok dilli şarkı söylüyor ve Yunanca, Kürtçe, Ermenice, Arapça, Ladino gibi birçok dili kapsayan geniş bir repertuara sahip.Ezgi’nin çok dilli şarkılar icra ettiği Youtube kanalını ve yürütücüsü olduğu “Duvarlar Bile Biliyor” müzik insiyatifini takip etmeyi unutmayın. Ezgi, İmroz’daki müzik kültürüyle ilk karşılaşmasını ve burada duyduğu müziklerin toplumsal bellek üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde paylaşıyor. İmroz köylerine yaptığı ziyaretlerin, orada tanık olduğu göç hikayelerinin ve terk edilmiş evlerde bulduğu izlerin onun performansına nasıl yansıdığını anlatıyor. Ayrıca, Timoleon Çaknis gibi yerel müzisyenlerle kurulan bağlar ve İmroz müziğinin korunmasına yönelik yapılan albüm çalışmalarına da vurgu yapıyor. Sohbet boyunca, mübadele dönemi şarkılarının taşıdığı derin acı ve kimlik mücadelesi eleştirel bir bakış açısıyla ele alınıyor. Rebetiko müziğinin göçmenlerin yaşadıkları zorlukları, kimlik kaybını ve toplumsal dışlanmayı nasıl yansıttığı da konuşuluyor. Son olarak, Ezgi, dinleyicilere hem Rebetiko’dan hem de İmroz’a ait parçalardan örnekler sunarak müziğin hafıza üzerindeki bağlayıcı ve birleştirici rolünü ortaya koyuyor.