PLT #423 Benjamin Franklin (Cz. 1): Chłopiec, który kradł kamienie i wynalazł płetwy

Boston, 17 stycznia 1706. W warsztacie mydlarza, w którym rok wcześniej utopił się w kadzi z wodą mydlaną 16-miesięczny brat, rodzi się 15. dziecko Josiaha Franklina. Najmłodszy syn najmłodszego syna, od pięciu pokoleń. Nikt nie postawiłby na niego ani grosza. Ten chłopak ma jednak coś, czego nikt mu nie odbierze:matkę z rodu buntowników i ojca, który zamiast pieniędzy daje mu coś cenniejszego - spacery po warsztatach rzemieślniczych i lekcje przy stole.W odcinku usłyszysz:  Jak 11-letni Ben wymyślił pierwsze w Ameryce ręczne płetwy pływackie Co widział 5-latek podczas Wielkiego Pożaru Bostonu w 1711 roku Dlaczego gwizdek za wszystkie pieniądze nauczył go więcej niż rok w szkole Co działo się w domu, gdzie liczyła się treść rozmowy, nie treść talerza Jak prymus klasy wylądował przy przycinaniu knotów świec I dlaczego umowa, którą podpisał w wieku 12 lat, była jednocześnie klatką i kluczemTo opowieść o tym, jak wygląda PRAWDZIWY początek drogi człowieka, który wymyślił siebie od zera. Bez pieniędzy, czy znanego nazwiska. Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz  Postaw kawę: suppi.pl/lepiejterazŹRÓDŁA ODCINKA Źródła pierwotneBenjamin Franklin, Żywot własny (Autobiography), Część I (Twyford, 1771). Polskie tłumaczenie: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960Benjamin Franklin, The Whistle — list do Madame Brillon, 10 listopada 1779 (jedna z paryskich „bagatelles”)Benjamin Franklin, On the Art of Swimming – opis ręcznych płetw pływackichCotton Mather, Bonifacius, or Essays to Do Good (Boston, 1710)Relacja Williama Temple’a Franklina (wnuka) – żart o solonych rybachAkta Old South Meeting House – rejestr chrztów; głosowanie na diakona (odkryte przez Nicka Bunkera)Wzorcowa umowa czeladnicza z 1742 roku – Gilder Lehrman Institute of American HistoryBiografie i opracowania historyczneWalter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life (Simon & Schuster, 2003), rozdz. 1-2Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity (Knopf, 2018), część IH.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin (Doubleday, 2000), część ICarl Van Doren, Benjamin Franklin (Viking, 1938) – nagroda PulitzeraNian-Sheng Huang, Franklin’s Father Josiah: Life of a Colonial Boston Tallow Chandler, 1657–1745 (American Philosophical Society, 2000)Archiwa i źródła internetoweAmericanLiterature.com – pełny tekst eseju The WhistleMassachusetts Historical Society (masshist.org) – rejestry chrztów Old South, korespondencja FranklinaBenjamin Franklin Historical Society (benjamin-franklin-history.org)International Swimming Hall of Fame (ishof.org) – wprowadzenie pośmiertne, 1968American Battlefield Trust – „Boston and Benjamin Franklin” (battlefields.org)Boston Public Library – Research Guide „Great Fires of Boston”Leventhal Map & Education Center – mapa kapitana Johna Bonnera z 1722 rokuBostonian Society / Old State House – kolekcja oryginalnego szyldu Niebieskiej KuliTOTA – „The Boston of Franklin’s Boyhood” (tota.world)EH.net – „Apprenticeship in the United States”USHistory.org – biografia Franklina i historia New-England Courant