Bir "Deli Kral" hikayesi

İngiltere tarihinin en tartışmalı hükümdarlarından biri olan III. George, uzun yıllar boyunca iki ağır etiketin gölgesinde değerlendirilmiştir: “Tiran” ve “Deli Kral”. Bu ikili imaj, hem Amerikan Bağımsızlık Savaşı’ndaki rolünü hem de yaşamının son döneminde yaşadığı zihinsel çöküşü simgeler. Ancak modern tarihçilik, bu basitleştirici yargıların ardındaki daha karmaşık tabloyu görünür kılmaya çalışmaktadır.Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nde III. George, koloniler üzerinde “mutlak tiranlık” kurmakla suçlanmış, Thomas Paine gibi düşünürler tarafından sert ifadelerle eleştirilmiştir. Bu anlatı, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde kralın uzun süre tek boyutlu bir zorba olarak hatırlanmasına yol açmıştır. Oysa güncel araştırmalar, George’un kişisel iktidarını genişletmeye çalışan bir despot değil, parlamentonun vergi koyma yetkisini savunan anayasal bir monark olduğunu ortaya koymaktadır. Aynı kral, İngiltere’de Napolyon Savaşları sırasında ulusal direnişin ve istikrarın sembolü hâline gelmiş, halk desteğini önemli ölçüde korumuştur.“Deli Kral” imajı ise, III. George’un hayatının son on yılında tamamen kör, büyük ölçüde sağır ve ağır zihinsel krizler içinde yaşamasından kaynaklanır. Uzun süre bu durum yalnızca psikolojik bir çöküş olarak görülmüşken, 20. yüzyıldan itibaren porfiri ya da bipolar bozukluk gibi biyolojik nedenler ciddi biçimde tartışılmaya başlanmıştır. Dahası, dönemin tıp anlayışının bir yansıması olan sert ve ilkel tedavilerde kullanılan yüksek arsenik içerikli ilaçların, kralın ataklarını şiddetlendirmiş olabileceği de öne sürülmektedir. Bu bağlamda III. George’un hastalığı, yalnızca kişisel bir trajedi değil, aynı zamanda dönemin tıbbının sınırlarını gösteren tarihsel bir örnektir.Bu insani ve trajik yön, özellikle Alan Bennett’ın kaleme aldığı The Madness of King George adlı eserle geniş kitlelerce yeniden düşünülmüştür. Bennett, kralı yalnızca “deli” ya da “tiran” olarak değil, ailesine bağlı, eşine sadık, görev bilinci yüksek ve hastalığıyla baş etmeye çalışan bir insan olarak resmeder. Benzer şekilde “Queen Charlotte” gibi popüler kültür yapımları da, III. George’un kişisel yaşamını ve kırılganlığını merkeze alarak bu katı etiketleri yumuşatmıştır.Tüm bunların yanında, “Farmer George” lakabıyla anılan kralın tarıma, bilime ve özellikle astronomi ile matematiğe duyduğu ilgi; bugün Britanya ulusal kütüphanelerinin temelini oluşturan devasa kitap koleksiyonu ve görece sade yaşam tarzı, çoğu zaman bu etiketlerin gölgesinde kalmıştır. Köleliğin kaldırılması konusundaki çelişkili tutumu ise onun ahlaki mirasının ne denli karmaşık olduğunu gösterir.III. George’un tarihsel mirası, uzun süre Amerikan Devrimi’nin sert kırmızısı ile akıl hastalığının koyu gri tonları üzerinden okunmuştur. Günümüz tarihçiliği ise bu tabloya daha yakından bakarak, anayasal sadakat, bilimsel merak ve insani zaaflarla örülü daha bütünlüklü bir portre çizmeye çalışmaktadır.