Bizans devleti tarihi - Georg Ostrogorsky

Söyleşinin konusu: Erken Bizans (324-610 sonrası): "Doğu Roma" olarak bilinir, Türkleri etkilemiştir. Tarihi çeşitli Bizans ve dışı kaynaklara dayanır. Halk hakimiyeti kavramı erken dönemde sınırlı kalmış, kilise güçlenmiştir. Roma-Bizans ordusu barbarlaşmış, yabancı ücretli askerler artmıştır. Süvari sınıfı önem kazanmıştır. Kavimler göçüyle yeni sorunlar ortaya çıkmıştır. Bizans, doğuda büyük devletler ve kuzeybatıda düşmanlarla sürekli mücadele etmiştir.Kriz Dönemi ve Yeni Kurumlar: Herakleios'un Sasani zaferleri önemlidir. Ancak büyüklüğü yeni ordu ve idare düzenine dayanır (thema sistemi). Praefectura praetorio'lar zayıflamış, maliye daireleri güçlenmiştir. Kallinikos'un "Grek ateşi" icadı Bizans'a büyük avantaj sağlamıştır. Arap saldırıları püskürtülmüş, Avar ve Slavlar Bizans hakimiyetini tanımıştır. Bizans, genç Bulgar devletini tanımak zorunda kalmıştır. Kırsalda büyük toprak sahipliği gerilemiş, küçük toprak sahipleri ve stratiotes'ler önem kazanmıştır. Şehir hayatı güçlü kalmıştır. Leon V döneminde tasvir kırıcılık yeniden canlanmıştır.Parlak Dönem (Makedonya Hanedanı): Tasvir kırıcılığın ardından Bizans sınırlarını genişletmiş, Balkanları egemenliği altına almış, Akdeniz hakimiyetini yeniden kurmuştur. Araplara karşı mücadelede cesaret artmıştır. Bizans, Rus devletiyle ilişki kurmuş, Hıristiyanlaştırma ve nüfuz alanına alma politikası izlemiştir. Doğu sınırında ilerleme kaydedilmiştir. Maliye idaresi önem kazanmıştır. Bulgar çarı Symeon'a karşı yenilgiler yaşanmış ancak denizdeki başarılar artmıştır. Romanos Lakapenos, büyük toprak sahipliğinin tehlikesini ilk fark eden olmuştur. Bizans askeri gücü sağlamlaşmış, deniz gücü artmıştır. İoannes Kurkuas'ın zaferleri doğu sınırını ilerletmiştir. Büyük toprak sahiplerinin tarıma yönelmesi şehir ekonomisini etkilemiştir. Antakya yeniden patriklik merkezi olmuştur. İoannes Çimiskes, Rus knezi Svyatoslav'ı yenmiştir. Çöküş ve Son Dönem: Vasil II'nin ölümü dönüm noktasıdır. Zayıf halefler dönemi başlamış, Herakleios ve Vasil II'nin sistemi çözülmüştür. Balkanlarda Peçenek tehdidi yeniden ortaya çıkmıştır. Haçlı Seferleri başlamış, İznik Bizans'a geri verilmiştir. Bizans askeri sistemi feodal bir dirlik sistemine dönüşmüştür (pronoia). Komnenoslar döneminde Peçenek tehlikesi bertaraf edilmiştir. Manuel I Komnenos Selçuklularla mücadele etmiş ancak Miryokefalon'da yenilmiştir. Aşırı harcamalar ve savaşlar devleti tüketmiştir. Andronikos I Komnenos'un rejimi teröre dönüşmüştür. Bizans, deniz hakimiyetini Venedik'e kaptırmıştır. 1204'teki Dördüncü Haçlı Seferi İstanbul'un işgaline yol açmıştır.Yeniden İhya ve Son Çöküş (Palaiologoslar): 1261'de Bizans yeniden kurulmuş ancak bu durum beraberinde tehlikeler getirmiştir. Durumu korumak için imparatorluğun imkanları yetersiz kalmıştır. Andronikos II döneminde Bizans fakirleşmiştir. Sırbistan güneydeki Bizans topraklarında ilerlemiştir. 1261 restorasyonu Anadolu'nun savunmasını zayıflatmıştır. Bizans askeri acz içindedir. Katalanlar Bizans topraklarını yağmalamıştır. İç savaşlar devleti zayıflatmıştır. Palaiologos hanedanı içindeki kavgalar ülkeyi Türk ve Sırp fetihlerine açık hale getirmiştir. Kilisenin adalet üzerindeki nüfuzu artmıştır. Kantakuzenos döneminde hanedan üyeleri ortak hakimiyet kurmuştur. Birbiriyle savaşan Bizans imparatorlarının mücadelesinin sonucunu Osmanlılar ve Sırplar tayin etmiştir. Kantakuzenos hem Sırp hem de Osmanlılardan yardım almıştır. Kantakuzenos İstanbul'dan ayrıldığında Bizans çok zayıflamış, toprak kaybı hızlanmış, mali ve ekonomik durum kötüleşmiştir. Manuel II Palaiologos, Osmanlıların Philadelphia'yı fethine yardım etmek zorunda kalmıştır. Timur'un Ankara zaferi Osmanlı gücünü sarsmış ve Bizans'ın ömrünü uzatmıştır. Ancak iç zayıflık nedeniyle bu durum tam olarak değerlendirilememiştir. II. Murad'ın tahta geçmesiyle Osmanlı tehlikesi yeniden artmıştır. İmparatorun taht iddiasını destekleme girişimi başarısız olmuş ve Bizans Osmanlı padişahının gazabına uğramıştır.