چرا نئاندرتال‌ها منقرض شدند؟ فرگشت و آمیزش انسان‌ تبارها | دکتر سامان حیدری، دکتر جواد حسین‌زاده

در این قسمت از پادکست هشیوار، به میزبانی دکتر مهدی شفا، به یکی از بنیادی‌ترین و چالش‌برانگیزترین پرسش‌های تاریخ تکامل بشر می‌پردازیم:*آیا انسان خردمند (هومو ساپینس) واقعاً تنها گونه موفق انسانی بوده و تکامل ما یک درخت خطی و ساده است؟*با ورود فناوری‌های نوظهوری مانند ژنتیک باستانی، تحلیل دی‌ان‌ای باستانی، مطالعه پروتئین‌های کهن و هوش مصنوعی، تصویر ما از گذشته به کلی دگرگون شده است. در این گفتگوی عمیق، علمی و چندرشته‌ای، میزبان دو تن از برجسته‌ترین متخصصان ایرانی هستیم تا یافته‌های جدید پیرامون آمیزش‌های باستانی، پروژه آخرین نئاندرتال‌ها، فرضیه بیابان ژنومی و دلایل اصطکاک یا جایگزینی فرهنگی انسان‌تباران را به بوته نقد و بررسی بگذاریم.*میهمانان این برنامه:*۱. *دکتر سامان حیدری گوران*: باستان‌شناس، پژوهشگر پارینه‌سنگی و محقق ارشد در دانشگاه کلن آلمان (_پژوهشگر فیلد اواخر پلیستوسن در خاورمیانه، زاگرس و آسیای مرکزی_)۲. *دکتر جواد حسین‌زاده*: باستان‌شناس، پژوهشگر پیشاتاریخ، مدرس دانشگاه و مترجم حوزه باستان‌شناسیما در این برنامه تلاش کرده‌ایم با عینک #علوم_شناختی و نگاهی سیستم‌محور به پدیده‌های پیچیده زیستی بنگریم. رازهای نهفته در خزانه ژنتیکی انسان خردمند و کشف تبار پنهان هومو ارکتوس نشان می‌دهد که فرآیند #فرگشت_انسان بیشتر شبیه به یک شبکه تعاملی و پیوند دوباره شاخه‌هاست تا یک درخت ساده. بررسی الگوهای رفتاری مانند برون‌همسری در جوامع شکارچی-گردآورنده و تحلیل دست‌افزارهای سنگی زاگرس به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چگونه تغییرات فرهنگی و ساختار مغز (به‌ویژه قشر پیش‌پیشانی) در چیرگی هومو ساپینس نقش داشته‌اند.امروز پدیده #باستان_شناسی با ورود ابزارهایی چون پردازش داده‌های بزرگ (Big Data) و #ژنتیک_باستانی وارد پارادایم جدیدی شده است که نه تنها گذشته، بلکه رفتارهای اجتماعی کنونی ما را نیز تبیین می‌کند. در این مسیر، مفاهیمی چون نویز، شانس و تصادفات تاریخی نقشی کلیدی در بقای گونه ما ایفا کرده‌اند که به خوبی نشان می‌دهد چرا مطالعه عمیق تاریخ #نئاندرتال‌ها برای درک جایگاه امروز بشر حیاتی است.*کتاب‌های معرفی و ترجمه‌شده در این گفتگو:*- کتاب «باستان‌شناسی ایران» (Archaeology of Iran) - ترجمه دکتر جواد حسین‌زاده و همکاران- کتاب «فلوک: شانس، آشوب و چرا هر کاری که می‌کنیم اهمیت دارد» (Fluke: Chance, Chaos, and Why Everything We Do Matters) - اثر برایان کلاس (Brian Klaas)- کتاب «جامعه در پیش از تاریخ» (Society in Prehistory) - اثر جامعه‌شناس انگلیسی دانشگاه گرینویچ (ترجمه دکتر عباس‌نژاد / دانشگاه مازندران)- کتاب «مغز ایدئولوژی‌زده» (The Ideological Brain) - اثر لئور زمیگرود (Leor Zmigrod)*صحبتی با مخاطبین فرهیخته هشیوار:*اگر به کاوش در تلاقی‌گاه عمیق علم، فلسفه، تاریخ و علوم شناختی علاقه‌مندید و می‌خواهید جهان و پدیده‌های انسانی را از دریچه‌ای مستند، تحلیلی و به دور از شعارزدگی بشناسید، دعوت می‌کنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار»، همگام و همراه این مسیر فکری و جستجوگری سقراطی باشید. نظرات، تئوری‌ها و پرسش‌های خود را در بخش کامنت‌ها با ما و میهمانان برنامه در میان بگذارید.— — — — —*🎙️ پادکست هوشیوار*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1707646743📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/mehdi_shafa_houshivar✈️ کانال تلگرام:https://t.me/Houshivarpodcast*🧠 پادکست پلکان خرد*🎧 شنیدن در همه اپلیکیشن‌های پادکست:https://pod.link/1703634960📸 اینستاگرام:https://www.instagram.com/theladderofwisdom✈️ کانال تلگرام:https://t.me/theladderofwisdom🐦 توییتر (X) دکتر مهدی شفا:https://x.com/mehdishafa1Send us Fan MailSupport the show