Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. Prof. Rafał Wnuk episode artwork

EPISODE · Dec 3, 2025 · 40 MIN

Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. Prof. Rafał Wnuk

from Historia BEZ KITU · host Historia BEZ KITU

Po napaści III Rzeszy na ZSRR 22 czerwca 1941 r. Litwini liczyli na zmianę własnej sytuacji politycznej. Działacze z Litewskiego Frontu Aktywistów (LAF) 23 czerwca 1941 r. wzniecili „powstanie czerwcowe”, a dzień później ogłosili powstanie Rządu Tymczasowego. Przystąpili do tworzenia własnej policji, wojska, a także administracji. Niemcy jednak po dwóch miesiącach rozwiązali litewskie organy władzy, jego przywódcę zesłali do obozu koncentracyjnego, a pozostałe instytucje i ich członków włączyli we własny system okupacyjny. Wówczas jawnie działające władze litewskie zeszły do podziemia. Litwa postrzegała ZSRR jako większe zagrożenie niż III Rzeszę. W 1943 r. powstał Najwyższy Komitet Wyzwolenia Litwy (VLIK), w którego skład weszli polityce z różnych ugrupowań. Został on jednak rozbity przez Gestapo w 1944 r. i nie odegrał żadnej roli w momencie wkroczenia Armii Czerwonej.Walkom powstańczym w czerwcu 1941 r. towarzyszyły mordy na ludności żydowskiej. Obok Niemców uczestniczyli w nich Litwini. Pogromy objęły nie tylko Litwę, lecz także inne państwa nadbałtyckie. Większość litewskich Żydów zginęła w zbiorowych egzekucjach , a nie w obozach zagłady.Druga wojna światowa pogłębiła polsko-litewski antagonizm. Cieniem na wzajemnych relacjach położyły się szczególnie wydarzenia z 1944 r.: zbrodnie policjantów litewskich na Polakach w Glinciszkach, a następnie polski odwet w Dubinkach dokonany przez 5 Wileńską Brygadę AK.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Rafałem Wnukiem, historykiem z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II i dyrektora Muzeum II Wojny Światowej.#litwa #einsatzgruppen #holocaust #zsrr #IIIrzesza #leonasprapulenis #lupaszka #litewskifrontaktywistów #pogrom #njwyższykomitetwyzwolenialitwy #powstanieczerwcowenalitwie #glinciszki #dubinki #armiakrajowa #historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Episode metadata supplied by the publisher feed · Published Dec 3, 2025

Embed this episode

NOW PLAYING

Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. Prof. Rafał Wnuk

0:00 40:33

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

No similar episodes found.

Frequently Asked Questions

How long is this episode of Historia BEZ KITU?

This episode is 40 minutes long.

When was this Historia BEZ KITU episode published?

This episode was published on December 3, 2025.

Can I download this Historia BEZ KITU episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.
URL copied to clipboard!