Czy rozmiar ma znaczenie? Dla ewolucji najwyraźniej nie episode artwork

EPISODE · Jan 26, 2026 · 1H 2M

Czy rozmiar ma znaczenie? Dla ewolucji najwyraźniej nie

from Drugi Rzut OKA · host OKO.press

Dlaczego nasze mózgi są mniejsze niż naszych przodków wyjaśniają antropolożka i biologDr Hanna Mańkowska-Pliszka z Zakładu Anatomii Prawidłowej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz dr Maciej Golan z Instytutu Psychologii Akademii Pedagogiki Specjalnej opowiadają słuchaczom o prawdopodobnie najbardziej złożonej rzeczy we wszechświecie, którą jednocześnie każdy z nas posiada. Mianowicie o ludzkim mózgu.Na początek dotykamy ważnej sprawy, czyli tego, czy rozmiar się liczy. W toku ewolucji mózgi naszych przodków stawały się coraz większe. Jednak potem ten wzrost się zatrzymał, a mózgi od kilkudziesięciu tysięcy lat się zmniejszają (choć nasze zdolności umysłowe raczej się zwiększyły).Nie znamy jednoznacznej tego przyczyny. Jednak nauka ma w zanadrzu kilka solidnych hipotez. Jedną z nich jest to, że część naszych zdolności umysłowych przenieśliśmy na zewnątrz mózgów. Dowiemy się, jak przenosimy zdolności poznawcze poza nasze ciała.Moi rozmówcy wyjaśnią też, dlaczego mózgi są takie kosztowne w utrzymaniu (i jak bardzo), że „ptasi móżdżek” to mit, a orki ulegają modom i noszą różne nakrycia głowy zależnie od sezonu.Potem wracamy do spraw poważniejszych, czyli co z mózgiem czyni bezustanny stres i szum informacyjny. Oraz kiedy tak naprawdę dojrzewa ludzki mózgi i czy dzieciom powinniśmy ograniczać dostęp do smartfonów.Rozmawiamy też o tym, jak starzeją się nasze mózgi i co możemy dla nich dobrego zrobić. Czy lepsze dla nich jest rozwiązywanie krzyżówek, nauka obcych języków czy aktywność zawodowa do późnego wieku – wyjaśniają antropolożka i biolog.

Dlaczego nasze mózgi są mniejsze niż naszych przodków wyjaśniają antropolożka i biologDr Hanna Mańkowska-Pliszka z Zakładu Anatomii Prawidłowej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz dr Maciej Golan z Instytutu Psychologii Akademii Pedagogiki Specjalnej opowiadają słuchaczom o prawdopodobnie najbardziej złożonej rzeczy we wszechświecie, którą jednocześnie każdy z nas posiada. Mianowicie o ludzkim mózgu.Na początek dotykamy ważnej sprawy, czyli tego, czy rozmiar się liczy. W toku ewolucji mózgi naszych przodków stawały się coraz większe. Jednak potem ten wzrost się zatrzymał, a mózgi od kilkudziesięciu tysięcy lat się zmniejszają (choć nasze zdolności umysłowe raczej się zwiększyły).Nie znamy jednoznacznej tego przyczyny. Jednak nauka ma w zanadrzu kilka solidnych hipotez. Jedną z nich jest to, że część naszych zdolności umysłowych przenieśliśmy na zewnątrz mózgów. Dowiemy się, jak przenosimy zdolności poznawcze poza nasze ciała.Moi rozmówcy wyjaśnią też, dlaczego mózgi są takie kosztowne w utrzymaniu (i jak bardzo), że „ptasi móżdżek” to mit, a orki ulegają modom i noszą różne nakrycia głowy zależnie od sezonu.Potem wracamy do spraw poważniejszych, czyli co z mózgiem czyni bezustanny stres i szum informacyjny. Oraz kiedy tak naprawdę dojrzewa ludzki mózgi i czy dzieciom powinniśmy ograniczać dostęp do smartfonów.Rozmawiamy też o tym, jak starzeją się nasze mózgi i co możemy dla nich dobrego zrobić. Czy lepsze dla nich jest rozwiązywanie krzyżówek, nauka obcych języków czy aktywność zawodowa do późnego wieku – wyjaśniają antropolożka i biolog.

NOW PLAYING

Czy rozmiar ma znaczenie? Dla ewolucji najwyraźniej nie

0:00 1:02:12

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

Maciej Wieczorek - Expert w Bentleyu Expertia Inspirujące wywiady przeprowadzane w Expert w Bentleyu z prawdziwymi Expertami, ludźmi najlepszymi w swoich dziedzinach na temat biznesu, życia i przedsiębiorczości. Nowe podcasty w co drugi czwartek o godzinie 18:00📚 Kupuj biznesowe KSIĄŻKI w naszym wydawnictwie: https://expertia.com.pl➡ Odbierz nasz bezpłatny kurs biznesowy: https://expertia.com.pl/kurs👨‍🏫 Dołącz do projektu https://NowoczesnaFirma.org i rozwiń swój biznes z naszymi Expertami. Wszechnica FWW - Nauka Wszechnica FWW - Nauka „Wszechnica FWW - Nauka” to baza wykładów zrealizowanych we współpracy z prestiżowymi instytucjami naukowymi. Wśród naszych partnerów znajdują się m.in. Festiwal Nauki w Warszawie, Muzeum Ziemi PAN, Kampus Ochota UW, Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN oraz kawiarnie naukowe. Wszechnica.org.pl nagrywa też własne rozmowy z ludźmi nauki. Projekt realizowany jest przez Fundację Wspomagania Wsi. Do korzystania z naszego serwisu zapraszamy wszystkich, którzy cenią sobie rzetelną wiedzę oraz ciekawe dyskusje. Zapraszamy też na nasz drugi kanał "Wszechnica FWW - Historia". Andromeda Drugi program Hrvatskoga radija Vjerojatno ste svi čuli, a mnogi i slušali, legendarnu radio emisiju Andromeda, koja više od dva desetljeća ide na Drugom programu Hrvatskoga radija, svakoga utorka od 20:00 - 22:00 sata autora Ante Radonića. Librivox Multilingual Short Works Collection 002 by Various ciesse This is a collection of short pieces, poetry or prose, fiction and non-fiction, in several different languages. All chosen and recorded by LibriVox volunteers. Brief description of the contributions:01 - Bisaya - Ang mga Mahadlokon [1921]: prose, scaredy cats, talawan nga ulitawo, simbang gabi02 - Japanese - Trokko [1922]: prose, fiction, young adult03 - Spanish - Día de bronca [1912]: poetry, lunfardo, slang, argot, love affair, anger, betrayal, unfaithfulness04 - Japanese - Matsu [1942]: prose, fiction, monologue, I wait, young lady05 - Polish - Moja pierwsza bitwa. Opowiadanie sierżanta: prose; short story; proza; opowiadanie; powstanie listopadowe06 - Portuguese - A Aia [1902]: prose, fiction, war, death, tragedy07 - Tagalog - Pahimakas [1898] (translated from the Spanish by Hermenegildo Cruz): poetry, Mi Ultimo Adios, oil lamp, Huling Paalam08 - German - Die berühmte Frau [1788]: poetry09 - Japanese - Oka no ie [192

Frequently Asked Questions

How long is this episode of Drugi Rzut OKA?

This episode is 1 hour and 2 minutes long.

When was this Drugi Rzut OKA episode published?

This episode was published on January 26, 2026.

What is this episode about?

Dlaczego nasze mózgi są mniejsze niż naszych przodków wyjaśniają antropolożka i biologDr Hanna Mańkowska-Pliszka z Zakładu Anatomii Prawidłowej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz dr Maciej Golan z Instytutu Psychologii Akademii...

Can I download this Drugi Rzut OKA episode?

Yes, you can download this episode by clicking the download button on the episode player, or subscribe to the podcast in your preferred podcast app for automatic downloads.
URL copied to clipboard!