Dipesh Chakrabarty: “Yangın neden bu kadar büyüdü?” Hepsi de “Bu sıradan bir kuraklık değil, bu iklim değişikliği” diyorlardı.

​24 Temmuz 2026 tarihinde, Berlin’den önemli bir postkolonyal düşünür ve tarihçi, Dipesh Chakrabarty ile konuşma fırsatı buldum. Hatırlarsınız, 2000’li yıllarda, Dipesh Chakrabarty, Provincializing Europe: Postcolonial Thought and Historical Difference (Avrupa’yı Taşralılaştırmak: Postkolonyal Düşünce ve Tarihsel Farklılık) başlıklı çığır açıcı bir kitap kaleme aldı. O günden bu yana, neredeyse hepimizin entelektüel yolculuğunda önemli bir düşünsel referans olmuştur. 1980’li yıllarda Hindistan’da Tarihçi Ranajit Guha’nın öncelik ettiği, Hindistan'da o zamana kadar yapılmış tarih çalışmalarına yönelik yeni bir yaklaşımı öne çıkarmıştı; bu yaklaşım,  Edward Thompson’ın izinden giden (History from below) “Aşağıdan gelen tarih”e yöneliyordu. Bu da, daha sonra Hindistan bağlamında yeni bir tarihsel bakışı ön plana çıkardı ve “Subaltern Studies Group” diye bir-takım insanlar bir araya geldi. Ve Subaltern Studies Group, isimler arasında Shahid Amin, Gyanendra Pande ve Dipesh Chakrabarty de yer alıyordu.Dipesh Chakrabarty’nin tarihe yaklaşımı, diğer postkolonyal düşünürler arasında, beni başından beri düşündürmüştür. Bu yaklaşım, 'Planetory', 'Anthropocene' ve 'Climate History' gibi hayat bilgisine yakından ilişkili. Dipesh’in diğer çalışmaları arasında 2021 tarihli The Climate of History in a Planetary Age ve 2023 tarihli One Planet, Many Worlds: The Climate Parallax, Waltham, Mass de yer alıyor.  Şimdi, bu çalışmalara baktığımda, zihnimde temel olarak şu soru geliyor: Küreselleşme gibi postkolonyal bağlamda –özellikle de Dipesh’in yaşadığı dönemde– çeşitli insan hakları meseleleri gündeme gelirken, Dipesh Chakrabarty nasıl kendine iklim tarihi, gezegensel kavramı ve Antroposen gibi meseleler içinde buldu? Temel bir soru ancak Dipesh’in bu konudaki tutumunun ardındaki nedenleri merak ediyorum, açıkçası.  Not: Dipesh ile yaptığımız röportaj 55 dakika sürdü. Bu nedenle röportajı iki bölüme ayırdık. Bu hafta bir bölümü, gelecek hafta ise diğer bölümü dinleyeceksiniz. Ayrıca şunu da belirtmek isterim ki, bu röportaj, benim için çok zihin açıcı oldu, yaptığımız bu röportajda hem tarih hem eleştiri hatta özeleştiri içeren noktalar mevcut.77 yaşındaki Dipesh Chakarbarty, alçakgönüllü ve sıcak bir gülümsemeyle bizi selamlıyor.​​