در جستجوی ریشه‌های بحران در جامعۀ ایرانی، مهدی تدینی

فایل صوتی مهدی تدینی «در جستجوی ریشه‌های بحران در جامعۀ ایرانی» کلیت آنچه می‌گویم در این چند سطر خلاصه می‌شود: ۱. جامعۀ ایران جامعه‌ای است که بحران به سرشت آن رسیده یا به ویژگی ماهوی آن تبدیل شده است (البته این پیش‌فرضی است که باید اثبات شود). ۲. دلیل این بحران‌زدگی این است که جامعۀ ایرانی برای نخستین بار در طول تاریخ خود در عصر جدید در «مرحلۀ خاصی» قرار گرفته است. ۳. این مرحلۀ خاص را می‌توان این‌گونه تعریف کرد: «سنت» و «مدرنیته» به عنوان دو نیروی بنیادی جامعه، در نوعی «توازن قوای ستیزنده» به سر می‌برند. توازن قوای ستیزنده یعنی: یک. سنت همچنان آن‌قدر نیرومند هست که حاکم باشد، اما دیگر آن‌قدر نیرو ندارد که بتواند حریف (یعنی مدرنیته) را از سر راه بردارد. دو. مدرنیته هنوز آن‌قدر نیرومند نیست که بتواند سنت را به زیر کشد، اما آن‌قدر قدرت دارد که سنت را به شدت شکل و در همۀ جبهه‌ها به چالش کشد. ۴. نتیجۀ این توازن قوا بین این دو نیروی ستیزنده این شده است که دو نیروی اساسی جامعه، یعنی سنت و مدرنیته، تمام توانشان را تنها در راه خنثاسازی متقابل همدیگر صرف می‌کنند. و در نتیجه جامعۀ ایرانی کارکردهای سازنده خود را باخته است و به نوعی «خودفلج‌سازی» رسیده است. تا زمانی که این توازن قوای ستیزنده و فرسایشی برطرف نشود این خودفلج‌سازی نیز ادامه خواهد یافت. آنچه می‌شنوید صحبت‌های بنده در نشستِ «آسیب‌شناسی نظریه‌پردازی درباره هویت ایرانی» است که شانزدهم آذر ۹۷ در خانۀ گفتمان شهری، برگزار شد. کانال سخنرانی ها