İki Atlı Ormanda Ne Düşünüyorlardı?/ Konuşan Zaman- Victor Hugo

Gece kapkaranlıktı Ve simsiyahtı orman, Gölgeye benziyordu yanımda giden; Dörtnala atlarımız, sığınmıştık Tanrı'ya. Bulutlar gökyüzünde sanki birer mermerdi, Yıldızlarsa, ateşten kuş sürüleri gibi uçuşurdu dallarda. Ben hasretle doluyum. Istıraplarla kırgın, Ümitsiz, bomboş kalmış, derin ruhu Hermann'ın. Ben hasretle doluyum: Uyuyun sevdiklerim! Bu ücra yeşillikler arasından giderken: "Yarı açık mezarlar, dedi, geçer fikrimden!" O ileri bakıyor, benim gözüm arkada. Uzak çan seslerini getiriyordu rüzgar. Hermann: "Dertliler, dedi, düşüncem; Şu alemde Yaşayan, var olanlar. "Ah, benim düşüncem de dedim ki yok olanlar: Pınarlar çağıldardı. Ne söylerdi pınarlar? Meşeler fısıldardı. Meşeler ne fısıldar? Çalılar söyleşirdi eski dostlarmış gibi. Hermann bana dedi: "Dert, insanı uyutmaz. Ne gözler var ki ağlar, ne gözler uyku tutmaz." Ona dedim ki: "Uyanmaz niceleri!" O zaman dostum: "Hayat, dedi, dert, felaket bu! Ölüler artık azap çekmiyorlar. Ne mutlu yeşeren, yapraklarla örtülen mezarlara! Gece onları tatlı ışıklarıyla okşar. Göklerin sükunundan, Nurundan nasibi var her ruhun her mezarda "Sus, dedim, ölüm denen o sırra saygı göster! Ayak altında, toprak altındadır ölüler. Ölüler, bir zamanlar seni seven kalplerdi: Uçup giden meleğin, baban, yahut da annen! Gönülleri kırılır bu acı sözlerinden, Rüya içinden gibi duyarlar sesimizi. Güneş uykuya dalarken, Ufuktan karanlığa kapı açılıyorsa, Yıldızlar geceyi kucaklarken, Ay gökyüzünde parlıyorsa, Gecenin çiği düşüyorsa sabaha, İlk ışıkla buharlaşıp uçuyorsa semaya, Gökyüzünde beyaz bulut, siyah oluyorsa Kızgın bir ateş olup şimşekler çakıyorsa Rüzgarla karışıp fırtına oluyorsa Dev yelkenler onunla doluyorsa Her bir damla toprakla buluşuyorsa Her canlı bu zamanda yaşıyorsa, Anlamaz mı? Bu evrende boşluk yok ''İnsanların büyük çoğunluğu yüzmesini öğrenmeden yüzmek istemez. Yüzmek istememeleri doğal, çünkü karada yaşamak için dünyaya gelmişler; suda değil. ve düşünmek istememeleri de doğal, çünkü yaşamak için yaratılmışlar; düşünmek için değil! evet, kim düşünürse, kim düşünmeyi kendisi için temel uğraş yaparsa bundan ileri bir noktaya ulaşabilir. ne var ki, karayla suyu değiş tokuş etmiştir. böyle biri bir gün gelip suda boğulur.”