İlmiye Çığ “Kur’an, İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni”

Kutsal Metinlerin Sümer KökenleriBu söyleşide, Muazzez İlmiye Çığ’ın “Kur’an, İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni” adlı eserinden alınan bilgiler ele alınmaktadır. Kitap, Sümer uygarlığının Yahudi, Hristiyan ve İslam kutsal metinlerine olan etkilerini araştırmakta, Sümer dini, mitolojisi ve hukuku gibi alanlarla bu dinler arasındaki benzerlikleri ortaya koymaktadır.Sümer ve Kutsal Metinler Arasındaki BenzerliklerGenel Karşılaştırmalar: Sümer dini ile Tevrat, İncil ve Kur’an’da yer alan bazı unsurlar benzerlik gösterir. Tanrılardan korkma, adak adama, törenler, kurbanlar, ilahiler gibi uygulamalar her iki gelenekte de bulunur. Ayrıca şehirlerin tanrılar ya da Tanrı tarafından cezalandırılması, temizlik kuralları gibi ritüeller de benzerlik taşır. Örneğin, bir tablette “karabaşlı halk tören için yıkanamıyor” ifadesi yer alır.Yaratılış Hikayeleri: Sümer mitolojisinde insanın kilden yaratıldığı anlatılır. Kur’an’da insanın balçıktan, Tevrat’ta ise topraktan yaratıldığı belirtilir. Cennet, yasak ağaç ve yılan motifleri Sümer mühürlerinde de görülür. Tanrıların bahçe benzeri yerler yarattığı anlatımlara rastlanır.Tufan Anlatıları: Sümer’deki tufan efsanesi, tanrıların insanlığı yok etmeye karar vermesiyle başlar. Enki’nin seçtiği bir kişiye gemi yaptırması, ailesiyle hayvanları kurtarması ve kuş gönderme motifi vardır. Bu anlatım, Tevrat’taki Nuh kıssasıyla büyük benzerlikler taşır. Kur’an’da da Nuh’un gemi yaparak inananları kurtardığı anlatılır.Eyüp Peygamber: MÖ 2000’lere ait bir Sümer tabletinde, sıkıntı çeken bir adamın yakarışları ve sonunda kurtarılması yer alır. Bu anlatı, Tevrat’taki Eyüp kıssasına oldukça benzer.Hârut ve Mârut: Kur’an’da adı geçen Hârut ve Mârut meleklerinin hikâyesinin Sümer mitlerinden etkilenmiş olabileceği öne sürülür. Sümer’de tanrılar tarafından insanlara bilgi verilmesi ya da cezalandırılmalarıyla ilgili benzer efsaneler vardır.Sümer Hukuku: Ur-Nammu ve Lipit-İştar gibi kralların yazılı kanunları, Tevrat ve İslam hukukuyla benzerlikler gösterir. Zina, tesettür ve miras gibi konulardaki kuralların kökeni Sümer’e uzanabilir.Kutsal Evlenme (Hieros Gamos): Sümer’de Inanna ve Dumuzi adına kral ile baş rahibenin katıldığı törenler yapılırdı. Tevrat’taki “Ezgiler Ezgisi” ile bu ritüel arasında bağlantılar kurulmuştur.Ahiret İnancı: Sümer’de ölülerin yeraltı dünyasına indiğine inanılırdı. Bu anlayış, daha sonraki cennet-cehennem kavramlarının erken şekli olabilir.Diğer Benzerlikler: İbrahim Peygamber’in hayatındaki bazı olaylar (Mısır’a gidişi, Sara ile ilgili anlatılar), Lut’un yaşadıkları ve Sodom-Gomora’nın helakı, Yusuf’un rüyaları gibi konular Sümer metinlerinde de yer alır. Rahibelerin rolü, bazı kaynaklarda “tapınak fahişeliği” olarak yorumlanan uygulamalarla tartışılmıştır.Genel olarak, bu benzerlikler, Sümer uygarlığının kutsal metinlerdeki temalara ilham vermiş olabileceğini göstermektedir. Ortadoğu’daki kültürel mirasın oluşumunda Sümerlerin derin etkisi olduğu anlaşılmaktadır.