İstanbul'un kadın bânîleri

Bu bölümde, İstanbul’un silüetini şekillendiren ancak isimleri toplumsal hafızadan silinmiş kadın baniler ve onların inşa ettirdiği camilerin ardındaki derin sosyopolitik dinamikleri ele alınmaktadır. Eserlerin neden şahsi isimlerle değil de semt, unvan veya eş adlarıyla anıldığı, Osmanlı’daki erkek egemen kamusal alan anlayışı ve kadın kimliğinin anonimleştirilmesi üzerinden sorgulanmaktadır. Kaynaklar, kadın hâmilerin isimlerini devasa kitabelere yazdıramasalar da kuş evleri, dişil estetiğe sahip çiniler ve doğayla bütünleşik türbe tasarımlarıyla mimariye kendi gizli imzalarını attıklarını vurgulamaktadır. Özellikle Gülnuş Sultan’ın üstü açık türbesi örneğiyle, bu yapıların geleneksel anıtsallığa karşı zarif birer mimari başkaldırı niteliği taşıdığı görülmektedir. Anlatı, resmi tarihin sessizleştirdiği bu kadın figürlerin sanatsal vizyonlarını ve toplumsal konumlarını binaların ruhundaki detaylar aracılığıyla yeniden okumamızı sağlamaktadır.