กาย เวทนา จิต ธรรม (ภาคปฏิบัติ)

การรู้รูปนามเบื้องต้นก็คือการได้สัมมาทิฏฐินั่นเอง สัมมาทิฏฐิจึงมีสองระดับ รู้รูปนามเบื้องต้นเรียกว่ารู้โดยสัญญาคือคุณทำไปก่อนว่าอันนี้ความรู้สึกตัวนะ คุณรู้สึกเจ็บปวดคุณก็แยกให้เห็นว่าเจ็บปวดนี้มันเป็นเวทนานะ การเข้าไปรู้เวทนาแล้วปรับ รู้จักปรับรู้จักเปลี่ยนอย่างมีสติอันนี้เป็นรูปนามเบื้องต้นเป็นสัญญาแต่ตัวสัญญานี้พอมันพัฒนาไปเรื่อยๆพอถึงจุดหนึงมันก็พลิกเปลี่ยนเป็นปัญญาตรงนั้นเขาเรียกว่ารู้รูปนามตามความเป็นจริงหรือรูปนามโดยปัญญา รูปนามโดยปรมัตถ์ แล้วการรู้รูปนามโดยปัญญาหรือโดยปรมัตถ์นี่บางคนพลิกเปลี่ยนเห็นชัดเจนทันทีแต่บางคนเห็นไปตามลำดับ คือปัญญาก็ดี ภูมิธรรมก็ดี ประสบการณ์ก็ดีเราไม่เคยสั่งสมมาก่อนในเรื่องเหล่านี้มันก็รู้ไปทีละนิดๆไป แต่บางคนมีประสบการณ์ มีปัญญามีภูมิธรรมมาก่อนแต่มันถูกๆผิดๆไงแต่พอมาพบทางนี้เข้าจิตมันพลิกเห็นรูปนามชัดเจนเลย ทันทีเลย ตรงนี้เราต้องลำดับให้เห็นสภาพตามความเป็นจริงชัดๆ เพราะฉะนั้นอะไรเกิดขึ้นปั๊บมันสับสนมันไม่แน่ใจมาตั้งต้นใหม่เสมอ ตั้งต้นที่ไหน? ความรู้สึกตัว ความรู็สึกตัวแล้วมันยังสับสนอยู่ไปเริ่มต้นที่ไหน? ความรู้สึกสบายและไม่สบายเอาจากเวทนาไปเลย เรารู้ว่าร่างกายเรามีหรือไม่มีเนี่ยเรารู้ได้ยังไง? เพราะเรามีความรู้สึกที่เป็นเวทนาบอกเราใช่ไหม เย็น ร้อน อ่อน แข็ง เคร่ง ตึง เจ็บ ปวดเนี่ยมันบอกเราตลอดเวลา เริ่มต้นตรงนั้นแหละ เรารู้สึกได้ไอ้ตัวรู้สึกที่รู้ที่เห็นนี่มันไม่ได้เพิ่งเกิดนะแต่มันเกิดพร้อมกับเราไอ้ความรู้สึกตัวเนี่ย   ลำเลียงสติเข้าสู่จิตแนวเคลื่อนไหว หลวงพ่อพระมหาดิเรก พุทธยานันโท (2552)