📚 กัณฑ์ที่ ๕๗ สังคหวัตถุ

เริ่มขึ้นแห่งพระสูตรนี้ทานญฺจ เปยฺยวชฺชญจ อตฺถจริยา จ ยา อิธแปลเป็นสยามภาษา ทานการให้ก็ดี พูดวาจาไพเราะก็ดี ประพฤติให้เป็นประโยชน์แก่กันและกันก็ดี ๓ อย่างนี้ เรียกว่า สังคหวัตถุสมานตฺตตา จ ธมฺเมสุ ตตฺถ ตตฺถ ยฺถารหํความประพฤติตนให้สม่ำเสมอในธรรมนั้นๆ ในบุคคลนั้นๆ ตามสมควรเอเต โข สงฺคหา โลเก รถสฺสาณีว ยายโตความสงเคราะห์ในโลกเหล่านี้แล เป็นประหนึ่งว่าลิ่มสลักของรถอันไปอยู่เอเต จ สงฺคหาความสงเคราะห์ทั้งหลายเหล่านี้ไม่พึงมีไซร้น มาตา ปุตฺตการณามารดา บิดาย่อมไม่ได้รับความนับถือและบูชาเพราะเหตุที่ตนมีบุตรยสฺมา จ สงฺคหา เอเต สมเวกฺขนฺติ ปณฺฑิตาเพราะเหตุใด บัณฑิตพิจารณาเห็นซึ่งความสงเคราะห์ทั้งหลายเหล่านี้ตสฺมา มหตฺตํ ปปฺโปนฺติเพราะเหตุนั้น บัณฑิตจึงถึงซึ่งความเป็นใหญ่ปาสํสา จ ภวนฺติ เตติบัณฑิตทั้งหลายเหล่านั้น ย่อมเป็นผู้ที่ควรนับถือด้วยประการดังนี้นี่เนื้อความของพระบาลีในสังคหวัตถุ แปลความเป็นสยามให้ความเท่านี้ ต่อจากนี้จะอรรถาธิบาย ขยายความเป็นลำดับไป