ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก (กัณฑ์ที่ ๑๐ ตอน ๑)

จากโอวาทพระมงคลเทพมุนี กัณฑ์ที่ ๑๐ เรื่อง ขันธ์ ๕ เป็นภาระอันหนัก ขันธ์ ๕ เป็นของหนัก   ไม่ใช่ของเบา    หนักอย่างไร? หนักตั้งแต่อุบัติ ตั้งแต่อยู่ในท้อง   ตั้งแต่เกิดในท้องมารดาหนักเรื่อยมา นั่นบังคับให้มารดาผู้ทรงครรภ์นั้นหนักแล้ว       ตัวเองก็หนักไปไหนไม่ค่อยไหว ติดอยู่ในอู่มดลูกนั่นเอง เจริญวัยวัฒนาเป็นลำดับ   ๆ ไป    เมื่อคลอดก็หนักถึงกับตายได้ ถ้าว่าขันธ์ที่เกิดนั้นไม่ตาย   ขันธ์ของมารดาที่ให้เกิดนั้นถึงกับตายลำบากยากแค้นนัก หนักด้วย ลำบากด้วย ฝืด   เคืองด้วย คับแค้นด้วย คับแคบด้วย ลำบากทั้งนั้น    ขันธ์ ๕ เป็นของหนักจริง ๆ ไม่ใช่ของเบา ไปไหนก็ไปเร็วไม่ได้   อุ้ยอ้ายเมื่อเจริญวัยวัฒนาเป็นลำดับแล้ว ก็ไปได้ด้วยตนของตนเอง    แต่ว่าเป็นกายหนัก เหาะเหินเดินอากาศไม่ได้ ไปเร็วไม่ได้ ต้องไปตามกาล    สมัย ตามกาลของขันธ์นั้น    ไม่ใช่หนักพอดีพอร้าย หนักกายต้องบริหารมากมาย ผู้เกิดมานั้นต้องบริหารขันธ์ ๕   นั้นด้วย ต้องดูแลรักษา    ครั้นเจริญวัยวัฒนาตัวของตัว เมื่อหลุดจากมารดาบิดา บริหารรักษาแล้ว   ตัวของตัวต้องรักษาตัวเองอีก    ตัวของตัวเองรักษาตัวเองก็ไม่ค่อยไหวบางคนถึงกับให้คนอื่นเขารักษาให้    ต้องให้เขาใช้สอยไปต่าง ๆ นานา รักษาขันธ์ ๕ ของตัวไม่ได้   ต้องบากบั่นตรากตรำมากมายในการเล่าเรียนศึกษา    กว่าจะรักษาขันธ์ ๕ ของตนเองได้ จนกระทั่งรักษาขันธ์ ๕ ของตนได้    พอรักษาขันธ์ของตัวได้ขันธ์ ๕ ก็เก่าคร่ำคร่า หนักเข้าขันธ์ ๕   ของตัวเองก็พยุงตัวเองไม่ไหว พยุงตัวไม่ไหวต้องอยู่กับที่ ขยับได้บ้าง   ไปโน่นมานี่ได้บ้าง แต่หนักเข้าก็ลุกไม่ขึ้น หนักเข้าก็หมดลมอัสสาสะปัสสาสะ   เข้าโลงไป    สี่คนนั่นแหละต้องหาม สี่คนก็เต็มอึดเชียวหนา มันหนักขนาดนี้ หนักอย่างโลก ๆ ไม่ใช่หนักอย่างธรรม    หนักอย่างทางธรรมน่ะ นั่นลึกซึ้งแบบขันธ์ทั้ง ๕ นำขันธ์ทั้ง ๕ ไปมากมายนัก   ในมนุษย์โลกนี้แบกขันธ์ทั้ง ๕ ไปมากมายนัก