کنتراست ۱۹ – فرشته یگانه

میهمان این قسمت از برنامة کنتراست خواهر مجاهد خلق فرشته یگانه، از مسئولان سازمان مجاهدین خلق ایران و از اعضای شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران است. در این قسمت به نقش ویژة زنان مجاهد خلق در رهبری و هدایت مبارزات سازمان مجاهدین خلق ایران در چند دهه گذشته می‌پردازیم. آغاز راه از سال ۵۶ تماسم را با سازمان شروع کردم و نزدیکی‌های انقلاب ضد سلطنتی در سال ۵۷ بود که بطور حرفه‌ای وارد مبارزه شدم. برای من که سازمان مجاهدین خلق ایران تمام زندگی‌ام بوده، سالگرد تاسیس سازمان یکی از نقاط شورانگیز و پرافتخار است. وقتی اسم سازمان را استفاده می‌کنم اگر نگویم سازمان پر افتخار مجاهدین خلق ایران احساس می‌کنم جمله‌ام ناقص است. این یک لقب نیست؛ این یک تاریخچه است؛ با تمامی حوادث بسیار سنگین آن. مجاهدین طی سالیان گذشته بارها به صفر رسیدند، حتی به زیر صفر رسیده‌اند ولی بذر نخستینی که محمد حنیف نژاد بنیانگذار کبیر مجاهدین کاشت هرگز و هرگز خشک نشد. آسیب دید ولی هر بار دوباره رویید. نقش زنان در رهبری مجاهدین دقیقا در چه سالی برجسته و بارز شد؟ اول باید به این سوال پاسخ بدهیم که در هر مرحله مجاهدین به چه چیزی پاسخ دادند؟ بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق ایران در یک گذر سخت با مطالعه تمام وجوه تاریخ ایران، به یک اسلام ناب توحیدی رسیدند و مرزبندی‌ای را که تلاش می‌شد بین عنصر با‌خدا و بی‌خدا باشد، روی عنصر بسا بالاتری آوردند به نام استثمار. در زمان محمد رضا شاه هم، رهبری برادر مسعود رجوی پاسخ به یک مرحله بود. آن مرحله، خمینی بود. با همه محبوبیتی که خمینی آن موقع داشت و دجالیتش و حمایت وسیع توده‌ای. حالا مجاهدینی بودند که از زندان آمده‌اند و در مقابل آن تمامیت، به ظاهر کوچکند و کم جمعیت‌تر هستند و ظاهرا نمی‌توانند در مقابل خمینی بایستند. وقتی به سال 64 رسیدیم مجاهدین دست به یک تحول جدید زدند و خود را نوسازی کردند و منابع جدیدی از ایدئولوژی‌شان را برای پاسخ به مسائل جامعه استخراج کردند. مساله جامعه این بود: خمینی با ویژگی خاص زن ستیزی و ارتجاع. نیروی مقابل او قطعا باید نقطه مقابل این ایدئولوژی و این فرهنگ می‌بود. آن موقع هم انقلاب ایدئوروژیک مجاهدین چیز قابل فهمی برای همه نبود. برادر مسعود گفت: «بگذارید ده سال از انقلاب ایدئولوژیک مجاهدین بگذرد تا قابل فهم شود. آن روز ارتجاع و استعمار و ریزه خواران آنها می‌گفتند: ببینید اینها چه کارها میکنند و بعد می‌گویند شما نمی‌فهمید و ما می‌گفتیم ده سال دیگر خواهید فهمید. ولی دیدید که دقیقا یک چیزهایی قابل فهم و مثل رو روشن شد در آن روزگار بنیانگذاران ما آن راه را آغاز کردند. بذر نخستین کاشته شد. اصل موضوع هم کاشتن بذر است. امروز ما یکصد هزار شهید داریم. در بالای همه اینها انقلاب مریم است و حالا بعد از دهه‌ها در چارچوب یک آلترناتیو دموکراتیک و مردم سالار قرار گرفته». اینطور بود که مجاهدین از پس همه صدمات برآمدند چرا که پاسخ را در ایدئولوژی خود و در پیوند با جامعه پیدا کردند. چرا فقط زنان در موقعیت رهبری مجاهدین قرار می‌گیرند؟ انقلاب ایدئوروژیک انتخاب یک فرد به نام مریم رجوی نبود، بلکه مجاهدین خودشان را به لحاظ ایدئوروژیک و در پاسخ به یک شرایط نوسازی کردند. یعنی سازمان مجاهدین خلق ایران برای پاسخ به داستان جامعه و زنان، زنان را در راس رهبری قرار دادند. مجاهدین برای اینکه به این ضرورت جامعه پاسخ دهند قیمت را از زنان و مردان مجاهد و سازمان خود دادند تا آن عدالت به طور واقعی برقرار شود. اگر با این دستگاه اینطور نگاه کنیم که مثلا کسی دنبال جاه و مقام در مجاهدین است انگار که زنان مجاهد قیمتی نداده‌اند. زنان مجاهدی که مسئولیتهای بسیار سنگینی دارند هیچکدام برای جاه و مقام حرکت نمی‌کنند. مسئولیت در سازمان مجاهدین با پشتوانه‌ی خون‌هایی که پشت سرش است و تعهدی که بر دوش می‌آورد و راهی که باید طی شود آنقدر سنگین است که کسی به راحتی حاضر نمی‌شود چنین تعهدی را بر عهده بگیرد. این مسئولیت‌ها بسیار طاقت فرسا و بسیار سنگین است. در گام اول برای زنان، برداشتن مسئولیت‌های سنگین، انتخاب اول نیست و کاری خلاف تمایلشان است و ترجیح می‌دهند کس دیگری این کار را انجام بدهد ولی هدف است که این کار را ساده کرده است. در سازمان مجاهدین پیشی گرفتن بر مقام و کرسی وجود ندارد، بلکه پیشی گرفتن در فدا و صداقت است. تفاوت خواهر مجاهد زهرا مریخی - مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران - با مسئولین اول پیشین در چیست؟ هر مسئول اولی در سازمان مجاهدین پاسخگوی یک دورانی بوده است. قبلا خواهر مجاهد زهرا مریخی توسط رهبر مقاومت به عنوان سردار صبر و ظفر نام برده شده بود. صبر کردن بسا از جنگیدن سخت‌تر است. نه یک صبر پاسیو بلکه یه صبر اکتیو برای مقابله با سختی‌ها، برای پیروزی. مجاهدین وقتی از عراق به سرزمین جدید آمدند نیاز به موقعیتی داشتند تا بتوانند به شرایط جدید پاسخ بدهند چون شرایط بسیار متفاوت بود و تضادهای خودش را داشت. در سال اول که خواهر زهرا این مسئولیت را داشتند، به خوبی و به اتم وجه پاسخ این شرایط خاص را دادند. باز هم شرایطی بود نزدیک به صفر که خواهر زهرا این شرایط را طوری ساختند که امروز موقعیت سازمان مجاهدین خلق ایران را می‌بینید و دوست و دشمن به آن گواهی می‌دهند. در سال گذشته مجاهدین در انتخاب مسئول اول، یکدل و یک زبان خواهر مجاهد زهرا مریخی را انتخاب کردند چرا که وی حاوی تجارب ۱۴ سال گذشته‌ی مجاهدین در کشورهایی بود که درگیر موضوعات مختلف بودند. خواهر مریم همان موقع گفتند که انتخاب خواهر زهرا مریخی نشان دهنده اعتلای اجتماعی مجاهدین است. ارتباط اینکه مجاهدین زنان را در نقش رهبری قرار داده اند با جامعه ما چیست؟ زنان در جامعه ایران به خوبی نسبت به شرایطی که به آنها حکم می‌کند اشراف دارند. طبیعی است که دنبال شاخصا و ارزشها و الگوهایی هستند که بتوانند از این موقعیت خارج شوند. در تاریخچه سازمان مجاهدین خلق ایران، به اندازه کافی از این الگوها وجود دارد. در همه‌ی تاریخ مجاهدین، زنان نقش کلیدی داشتند. زنان ایران هم که امروز در صف اول تظاهراتها هستند نمی‌توانند با مجاهدین بی‌ارتباط باشند و در حقیقت از آنها الگو می‌گیرند.