🏹 Kız Kulesindeki Kızılderili-Sunay AKIN

Sunay Akın’ın Kız Kulesindeki Kızılderili adlı eseri, Kızılderili halkının tarihini, kültürünü ve beyaz adamla olan ilişkisini derin bir şiirsellik ve keskin bir eleştiriyle gözler önüne serer. Kitap, Kristof Kolomb’un Amerika’ya ayak basışıyla başlayan sömürgecilik sürecini, yalanlar ve katliamlarla örülmüş bir tarih olarak anlatır. Kolomb’un pusulası altına dönüktür; Yeni Dünya’ya taşıdığı, barış değil, savaştır. “İyi bir Kızılderili, ölü bir Kızılderili’dir” anlayışıyla soykırımlar meşrulaştırılırken, beyaz adam kendi özgürlüğünü başkalarının esareti üzerine kurar.Topraklar altın uğruna işgal edilir, “Gözyaşı İzleri” adıyla anılan sürgün yollarında binlerce Kızılderili batıya doğru yürütülür. Dört yüzden fazla antlaşmanın tamamı beyaz adam tarafından bozulur. Kızılderililer rezervasyonlara hapsedilir; bu kamplar, Hitler’e bile ilham olmuştur. Mikroplu battaniyeler, yiyecek zehirlenmeleri ve misyoner okulları, fiziksel olduğu kadar kültürel bir yok oluşun da simgesidir.Akın, Kızılderililerin doğayla uyumlu, sade ve dürüst yaşam biçimini merkeze alır. Silahsız, kötülüğü bilmeyen, doğaya saygılı bu insanlar için dünya, kutsal bir bütündür. Bebeklere tahtadan tanrı heykelleri yapılır, ölen çocukların beşiğine tüyden bebekler konur. Göktürkleri andıran gömme adetleri, sessizliği öğrenerek hayatta kalmayı başaran çocuklar... Hepsi kültürel zenginliğin izleridir.Ancak beyaz adam bu kültürü anlamak yerine çarpıtır. Kovboy filmleri Kızılderilileri vahşi, barbar yaratıklar gibi gösterir. Oysa onlar, posta arabalarına sadece söz verildiği halde köyleri yakılıp kadın ve çocukları öldürüldüğünde saldırmışlardır. Kafatası derisi yüzme adeti bile aslında beyaz adamın ödül sisteminin sonucudur. Marlboro reklamlarında özgürlük sembolü olarak sunulan kovboy, aslında ölümü pazarlarken, Kızılderililerin barış çubuğu sağlığa çağrıdır.Kültürel asimilasyon, adlarının yasaklanmasından saçlarının kesilmesine kadar ilerler. Kendi dillerini konuşmaları bile işkence sebebidir. Pocahontas efsanesi bile bir aşk değil, bir sömürgecilik hikâyesidir. Alcatraz’ın işgali, “Indian Landing” yazısıyla bir halkın var olma çığlığına dönüşür. Oturan Boğa, Çılgın At ve Marlon Brando gibi direniş simgeleriyle bu ses yükselir.Sunay Akın, Anadolu insanının aslında kovboy değil, Kızılderili olduğunu söyler. Çünkü onlar da aldatılmış, yoksullaştırılmış ve susturulmuştur. Kız Kulesindeki Kızılderili, yalnızca bir halkın değil, insanlığın vicdanını da savunan bir metindir. Tarihin unuttuklarını hatırlatırken, bugünün çarpıtılmış özgürlük söylemlerini de sorgulatır.