Kościół katolicki w PRL | Rozmowa z prof. Andrzejem Friszke

Po rozbiciu polskiego podziemia niepodległościowego oraz największej partii opozycyjnej jakim było Polskie Stronnictwo Ludowe, komuniści, aby zdobyć rząd dusz w polskim społeczeństwie musieli podporządkować swojej władzy Kościół katolicki. Władze episkopatu Polski na czele z Prymasem Stefanem Wyszyńskim obrały strategię poszukiwania porozumienia z komunistami czego wyrazem było podpisanie umowy z rządem 1950 r. Nie uchroniło to jednak kościoła przed różnorakimi represjami czego wyrazem było aresztowanie prymasa  Wyszyńskiego w 1953 r. Nasz rozmówca przedstawia najważniejsze przesłanki jakimi kierowali się wtedy ówcześni hierarchowie oraz długofalowe skutki ich decyzji, które sprawiły, że dalsze losy kościoła katolickiego  potoczyły się zupełnie inaczej w Polsce niż w innych krajach bloku wschodniego. Wydarzenia 1956 r. były niezmiernie ważne w różnych wymiarach historycznych. Przede wszystkim na skutek „odwilży” politycznej nastąpiło odejście PRL od modelu państwa totalitarnego. Co niezmiernie istotne suwerenność odzyskał prześladowany dotychczas Kościół katolicki. Władza komunistyczna nie była jednak zainteresowana odbudową wpływów Kościoła wśród polskiego społeczeństwa, dlatego cała dekada lat 60-tych przebiegała pod znakiem  ostrej rywalizacji między władzą komunistyczną, a Kościołem katolickim o kontrolę nad rządem dusz. Kolejne dekady przyniosły jednak wyraźne odprężenie we wzajemnych relacjach. W tym kontekście nasz rozmówca wyjaśnia jaki był stosunek przedstawicieli Kościoła katolickiego do przedsierpniowej opozycji demokratycznej, ruchu „Solidarność” czy podziemia politycznego w czasach stanu wojennego.