လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ လူသားတွေ မမွေးဖွားလာပါ episode artwork

EPISODE · Mar 25, 2026 · 21 MIN

လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ လူသားတွေ မမွေးဖွားလာပါ

from Deep Dive Burmese

သင်သည် တိကျသော မေးခွန်းတစ်ခုကို မမေးမြန်းထားသော်လည်း၊ ပေးထားသော အရင်းအမြစ်များသည် Daniel Lieberman ရေးသားထားသော "Exercised: The Science of Physical Activity, Rest and Health" စာအုပ်မှ ကောက်နုတ်ချက်များ ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းစာအုပ်၏ အဓိကအကြောင်းအရာများကို မြန်မာဘာသာဖြင့် အကျဉ်းချုပ် ရှင်းလင်းတင်ပြပေးပါမည်။၁။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် မမွေးဖွားလာခြင်း (We Never Evolved to Exercise) လူသားများအနေဖြင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ကြံ့ခိုင်မှုအတွက် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း (Exercise) သည် ခေတ်သစ်လူနေမှုဘဝ၏ ဖန်တီးမှုတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါသည်။ ရှေးခေတ် မုဆိုး-ခူးဆွတ်သူများ (hunter-gatherers) သည် အသက်ရှင်သန်ရန်အတွက်သာ နေ့စဉ် နာရီပေါင်းများစွာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားခဲ့ကြပြီး၊ စွမ်းအင်မလိုအပ်ဘဲ မဖြုန်းတီးရန် အတတ်နိုင်ဆုံး အနားယူလေ့ရှိကြပါသည်။၂။ ထိုင်ခြင်းနှင့် အိပ်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ အလွဲများ (Myths about Sitting and Sleeping) ထိုင်ခြင်းသည် ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကဲ့သို့ ကျန်းမာရေးကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေသည်ဆိုခြင်းမှာ အလွန်အမင်း ချဲ့ကားထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လူသားများသည် သဘာဝအရ ထိုင်လေ့ရှိကြသော်လည်း၊ လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ တစ်ဆက်တည်း အကြာကြီးထိုင်ခြင်းကသာ ရောင်ရမ်းမှု (inflammation) နှင့် ရောဂါများကို ဖြစ်စေတတ်ပါသည်။ ထို့ပြင် တစ်နေ့လျှင် ၈ နာရီ အိပ်စက်ရမည်ဆိုသည့် အယူအဆမှာလည်း မှားယွင်းနေပြီး၊ စက်မှုခေတ်မတိုင်မီက လူသားများနှင့် လက်ရှိ မုဆိုး-ခူးဆွတ်သူများသည် များသောအားဖြင့် ၆.၅ နာရီမှ ၇ နာရီခန့်သာ အိပ်စက်ကြပါသည်။၃။ အမြန်နှုန်း၊ ခွန်အား နှင့် ခံနိုင်ရည် (Speed, Strength and Endurance) လူသားများသည် အခြားတိရစ္ဆာန်များလောက် မမြန်သလို၊ မျောက်ဝံများနှင့် နီယန်ဒါသယ် (Neanderthal) များလောက်လည်း ခွန်အားမကြီးမားပါ။ သို့သော် လူသားများသည် ခံနိုင်ရည် (Endurance) အထူးကောင်းမွန်ရန် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့တွင် ချွေးထွက်ခြင်းဖြင့် အပူငြိမ်းစေသည့်စနစ်နှင့် အဝေးပြေးနိုင်သော ခြေထောက်ဖွဲ့စည်းပုံများ ပါရှိသောကြောင့်၊ ပူပြင်းသောရာသီဥတုတွင် သားကောင်များ မောပန်းသွားသည်အထိ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပြေးလွှားဖမ်းဆီးနိုင်ကြသည် (Persistence hunting)။၄။ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှု (Aging and Physical Activity) အသက်အရွယ် ကြီးရင့်လာချိန်တွင် အနားယူရမည်ဆိုသည့် အယူအဆသည် မှားယွင်းနေပါသည်။ "Active Grandparent Hypothesis" (တက်ကြွသော အဘိုးအဘွား ယူဆချက်) အရ လူသားများသည် အသက်ကြီးလာသည့်တိုင်အောင် မြေးများအတွက် အစားအစာများ ရှာဖွေပေးခြင်းဖြင့် တက်ကြွစွာ နေထိုင်ရန် ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြပါသည်။၅။ ရောဂါဘယများကို ကာကွယ်ပေးခြင်း (Preventing Diseases) ခန္ဓာကိုယ်ကို လှုပ်ရှားစေခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ယန္တရားများ (Repair and maintenance mechanisms) ကို လှုံ့ဆော်ပေးပါသည် (Costly Repair Hypothesis)။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ရှိခြင်းသည် ခေတ်သစ်လူနေမှုပုံစံကြောင့်ဖြစ်သော (Mismatch diseases) အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုအမျိုးအစား (၂)၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကင်ဆာ နှင့် အယ်လ်ဇိုင်းမား (Alzheimer's) ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါသည်။အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရလျှင် လူသားများသည် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရန် မမွေးဖွားလာသော်လည်း၊ ကျန်းမာရှည်သက်စွာ နေထိုင်နိုင်ရန်အတွက် လေ့ကျင့်ခန်းများကို ပျော်ရွှင်စွာနှင့် မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်သင့်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးအတွက် ကာဒီယို (Cardio) အပြင် အလေးမခြင်း (Weights) များကိုပါ ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်သင့်သည် ဟု အကြံပြုထားပါသည်

Episode metadata supplied by the publisher feed · Published Mar 25, 2026

Embed this episode

Ready to play

လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ လူသားတွေ မမွေးဖွားလာပါ

0:00 21:44

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

No similar episodes found.

No similar podcasts found.

Frequently Asked Questions

How long is this episode of Deep Dive Burmese?

This episode is 21 minutes long.

When was this Deep Dive Burmese episode published?

This episode was published on March 25, 2026.

Can I download this Deep Dive Burmese episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.
URL copied to clipboard!