Lefke: Acil İmar Planı - Nefesin Hukuku, Toprağın Hafızası

Lefke bir şehir değil sadece. Bir coğrafya değil. Bir hafıza katmanı. Ama bu hafıza bugün sessiz bir baskı altında. Gözle görülür, inkâr edilemez bir baskı. Beton. Yavaş ilerleyen ama geri döndürülemez bir dönüşüm. Dünya şehir planlaması literatüründe ada yaşamı üç şey üzerine kurulur: orman, tarım ve kıyı. Çünkü ada, genişleyerek değil, dengeyi koruyarak yaşar. Toprak artmaz. Deniz geri çekilmez. Orman kendini yeniden üretmezse kaybolur.   Lefke bugün bu üçlü denge hattının dışına itiliyor. Planlı gelişim olmadan büyüyen her yapılaşma, sadece bina üretmez. Aynı zamanda: •           su baskısını artırır •           tarım alanını daraltır •           kıyı çizgisini parçalar •           ekosistemi kırar Bu bir estetik meselesi değildir. Bu bir yaşam kapasitesi meselesidir. Hukuk burada devreye girer. Çünkü imar planı yoksa: •           mülkiyet belirsizleşir •           yatırım keyfileşir •           çevresel denetim zayıflar •           kamu yararı geri çekilir İmar planı bir seçenek değildir. Bir düzenleme tercihinden çok daha fazlasıdır.Devletin arazi üzerindeki sorumluluk sözleşmesidir.   Lefke’de yıllardır tartışılan şey aslında basit: Plan var ama yürürlük yok. Bu boşluk, en tehlikeli boşluktur. Çünkü boşluk doğayı korumaz. Boşluk piyasayı korur. Ve piyasa, boşlukta en hızlı büyüyen şeydir.   Bir ada kendini korumak zorundadır. Çünkü ada, kara parçası değildir sadece. Bir sınırdır. Bir nefes alanıdır. Bir denge sistemidir. Lefke’nin ihtiyacı tartışma değil. Gecikmiş bir karar da değil. Net bir idari refleks:ACİL imar planı uygulaması. Çünkü geciken her plan, aslında bir plan değil, kontrolsüzlük üretir.