Sir Nev, tawagin nyo na lang po akong Agnes. Gusto ko sanang ishare itong karanasan ko noong teenager pa ako at tumigil saglit sa pag-aaral para magtrabaho. Hindi na ako kayang pag-aralin sa college ng nanay at tatay ko, kaya naman nagtrabaho na lang ako sa isang patahian sa amin para makaipon ng pampaaral sa sarili ko. Hindi naman ako saktong mananahi talaga. Tagakuha lang ako ng sukat ng mga nagpapatahi ng mga gown at kung ano-ano pa. Tatlo yung mananahi at magkakapatid sila. Bale assistant nila ako na nauutusan ng mga madaling gawain, gaya ng paglalagay ng beads at sequins.
At the time, I had to go with my hands. One day, I had to go with my hands. One day, I had to go with my hands. One day, I had to go with my hands. One day, I had to go with my hands. One day, I had to go with my hands. I had to go with my hands. I had to go with my hands. I had to go with my hands. I had to go with my hands.
Sobrang matsaga si Nanay Dora sa pagtuturo sa akin. At napaka pasensyosa, kaya nairaus ko rin naman ang uniforme. Tuwang-tuwa siya dahil maganda raw ang pagkakagawa ko. Kaya lang ay inabot naman ako ng alas 8 ng gabi sa kanila. Sabi ni Nanay ay doon na lang ako matulog sa patahian. Magtext o tumawag na lang daw ako sa amin para magpaalam.
Pinakain nila ko at pinahiram ng matutulugan. Doon lang din naman sa patahian ang bahay ni Nanay Dora, kaya doon na lang din ako natulog. Pero syempre, bilang naroon na ako sa patahian, ay sinamantala ko ng gawin ng iba ko pang trabaho bago matulog. Tutalay, hindi pa ako inaantok. Nagchecheck ako ng mga tahi na kailangang unahin ni Nanay, nang makaramdam ako na parang may nagmamasid sa akin.
May malaking salamin na bintana roon para kita ng nasa labas ang mga damit na tahin ni nanay. Pero kapag gabi ay tinatakpan yun ang blinds. Nang gabing yun ay hindi pala nakababa yung blinds, kaya malamang na may nakatingin nga sa akin mula sa labas. I thought that I thought that I was going to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able to be able Dahil pulang-pula ang mga mata niya na parang luluwa na. Tapos ay parang nanginginig pa siya kung gumalaw. Napasandal na lang ako sa gilid ng pintana at pasimpleng hinila ang tali ng blinds. Pagbagsak noon ay narinig kong may kumaluskos sa labas. Pagkatapos ay may kumalampag sa bubong. Parang may bumagsak na malaking pato.
Lumbabas sa kwarto yung asawa ni Nanay Dora, sabay binuksan ang ilaw. Naglabasan na sila lahat sa kwarto, at nakita akong nakasandal lang. Tanong sila ng tanong kung ano yung kumalabog, kaya sinabi ko ang nakita ko. Pinalipat ako ni Nanay Dora sa kwarto ng anak niyang si Ati Angel. Doon na lang daw ako makitulog, dahil mukha raw akong maiiyak sa takot. Huwag ko na lang daw pansinin kung anuman yung nakita ko, hindi naman na raw yun babalik. Sabi ni Ati Angel ay baka raw gawa noong kapitbahay nilang matandang may sakit, kaya may kakaibang nila lang na umaaligid. Hindi na ako nagpagabi noon kina Nanay Dora.
Talagang bago magdilim ay nagpapaalam na ako sa kanila. Naintindihan naman nila ako dahil bukod pala roon sa nakita ko, ay may iba pang nakaranas ng kakaibang pagpaparamdam doon sa lugar nila na sinasabi nilang aswang ang may kagagawan. Ewan ko kung bakit nasabi ni Nanay Dora na hindi na yun babalik. Gayong ilang beses pa palang nagbalik at nagparamdam sa iba. Good afternoon, Sir Nev. Sana ay mapili nyo itong kwento ni Jermaine, ang anak kong babae na sana ay 33 years old na ngayon. Isa nga pala ako sa mga tagapakinig na sa palagay ko ay isa sa pinakamaedad na. 64 na ako at retirado na. Libangan ko na ngayon ang pakikinig sa inyong mga kwento sa araw-araw, kaya medyo kulang ang maghapon ko kapag hindi ko naririnig ang iyong boses. Tawagin mo na lang akong Mang Bobet at hayaan yung ikwento ko ang nangyari sa aking namayapang anak.
Hindi ko masasabing napakatalino ni Jermaine dahil minsan ay mahilig din itong magbulakbol. Pero kahit naman papano ay hindi niya napapabayaan ang pag-aaral. Sabi niya noon gusto niyang kumuha ng kursong nursing sa kolehyo para daw makapag-abroad siya. Mataas daw ang sahod at in demand kaya mabilis siyang makakahanap ng trabaho. Sabi ng nanay niya ay kailangan niyang mag-aaral ng mabuti dahil may required na grado para sa kursong yon.
It's been a long time for Jermaine, it's been a long time to get rid of the nursing home. Excited to be excited for a long time. She's got a long uniform on the modista. She's got a long name for a famous mananahe to be able to get rid of her hair. She's got a long time to get rid of her hair. She's got a long time to get rid of her hair. She's got a long time to get rid of her hair. She's got a long time to get rid of her hair. She's got a long time to get rid of her hair. She's got a long time.
Bilang first year pa lang naman ay ayos lang daw na isang buwan na nakasibilyan attire ang mga studyante. Halos mayatmayain ni Jermaine si Martha. Sinasaway na nga namin ni misis dahil nakakahiyana. Dahil nga sabi naman ni Martha ay isang buwan. Pero madalas pa rin siyang bulabugin ang anak namin. Hanggang sa isang araw ay maagang pumunta si Martha sa bahay namin. Akala namin ay tapos na ang uniforme ni Jermaine, kaya siya napasugod. Yun pala ay may pangitain daw ito tungkol sa aming anak.
Pagkagising daw ni Martha ng araw na yon ay nagkapilang ito at dumiretso sa mga tahiin. Halos matumbaraw siya sa gulat at takot nang makitang suot ni Jermaine ang uniforme nito ng nursing na hindi pa natatapos. Duguan daw ang muka ng aming anak at nakatitig lamang sa kanya. Napasigaw raw si Martha kaya dali-daling lumapit ang asawa nito at nangyugyugin siya ay nawala raw si Jermaine. Pero ang uniforme raw nito ay naroon nakatambak sa lugar kung saan niya nakita ang aparisyon.
Kavado ka agad kami ni misis dahil hindi maganda ang nakita ni Martha. Nang tawagan namin si Jermaine ay busy ang cellphone nito. Pinuntahan namin sa school ang aming anak pero sa kalsada pa lang ay may nakita na kaming aksidente. Para na akong binayo sa dibdib pagkakita ko sa dalawang jeep na magkabangga. Ayon pa sa usapan na narinig namin ay mga studyante ang sakay ng isang jeep at ang isa naman ay magde-deliver ng gulay. Bumaba kami ni misis sa sinasakyan naming jeep at nakiusyoso pero nag-iiyakan na kami. Taimtim na taimtim ang panalangin ko noon na mali kami ng iniisip.
But I didn't have the Lord's voice to me. Nakita ko pang inilabas sa Yuping Jeep ang anak namin. Wala ng buhay at tuguan. Ang pinakamasakit na pwedeng danasin ng isang magulang. Wala man lang paramdam si Jermaine ng umagang yon. Wala kaming napansin na kakaiba sa kilos niya. Buhay na buhay ang aming dalaga ng umalis. Kung hindi pa siya nagpakita sa modista na suot ang kanyang pangarap na uniforme, ay hindi pa namin malalaman ang nangyari sa kanya. Siguro ay sabik na sabik siyang maisuot ang uniforme niyang nursing, kaya kahit sa kabilang buhay ay sinubukan niyang maisukat kahit hindi patapos.
Minadali ni Martha ang pagtapos sa uniforme ni Jermaine at yun ang pinasuot namin sa kanya. Ang ganda ng anak ko Sir Nev, bagay na bagay sa kanya ang maging nurse. Kaso ay hindi na yun natupad. Sa araw ng libing ni Jermaine ay hindi ko alam kung ilusyon ko lang ba ang lahat o talagang nakita ko siyang nakangiti at kumakaway sa akin habang suot ang uniforme niya. Tuwang-tuwa ang anak ko kaya napangiti na rin ako bagamat napapaiyak. Nang punasan ko ang luha ko ay nawala na rin siya.
17 years ago, I still have a son. I still have a son. I still have a son. I still have a son. I still have a son because I still have a son. But I still have a son like that all because they have a son. But I still have a son of a son. But I still have a son of a son of a son. I still have a son of a son of a son. I still have a son of Grace. I am a son of a son of a son.
isa po itong totoong karanasan ng mama ko noong nagbubuntis pa lang siya sa pangalawang ate ko. Apat kaming magkakapatid, ako ang pangatlo at nag-iisang lalaki. Ang pang-aaswang na nangyari kay mama ay naranasan niya noong tatlong taong gulang si ate Minnie at pinagbubuntis naman niya si ate Roda. Sabi ni mama, hindi naman daw siya nakaranas ng pangaswang kay ate Minnie. At hindi rin siya naniniwala na may aswang. Kaya nga yung bintana na sa lamin ay nakabukas kahit natutulog sila. May grills naman ang bintana kaya hindi sila mananakawan kahit iwan yung nakabukas. May manipis na kortina lang para hindi naman sila kitang kita mula sa labas. Bunggalaw kasi ang bahay namin kaya mababa lang ang pwesto ng mga bintana. Nang time na yun ay sumasideline si mama sa pananahe ng mga bilog na basahan. At paminsan-minsan ay repair ng mga damit ng kapitbahay. Madalas ay inaabot siya ng madaling araw sa pananahe. May insomnia daw kasi si mama
Isang beses na nanahe si mama ng dagdag na basahan ay nakaramdam siya ng antok kaya sumandal muna raw siya at tinigil ang makina. Five months na raw noon ang tiyan niya at may kalakihan na. Hindi na raw na malayan ni mama na nakatulog na pala siya. Nagising lang siya ng kumirot ang tiyan niya at parang lumikot si ate Roda sa loob ng tiyan. Pag dilat daw ni mama ay may napansin siya na parang sinulid na kulay cream sa harapan niya kaya tinabig niya yon at pinalupot sa braso niya para hilahin. Kaso bigla raw tumalsik at kamuntik na siyang mahila dahil biglang tumaas yung sinulid.
Noon lang daw narealize ni mama na malagkit at basa yung inakala niyang sinulid. Lumusot daw yun sa butas ng yero at may narinig siyang mahinang kalampag sabay nagtahulan yung mga aso. Napasigaw na raw siya pero tinakpan kaagad niya yung bibig niya nang maisip na baka makabulahaw siya. Pero nabulahaw na nga raw si papa at pinuntahan siya. Pinakita nga raw ni mama yung braso niya na balot pa ng malagkit na likido at sinabi kay papa ang nangyari. Ora mismo raw ay umakyat sa bubongan si papa para tapalan ng tinunaw na plastic yung butas sa bubong.
Lumbabas na rin daw yung ilang kapitbahay para makiusyoso dahil narinig nga yung sigaw ni mama. Kasunod ng tahulan ng mga aso. Marami ang nagsabi na tila ng tik-tik o manananggal yung napagkamalang sinulid ni mama. Mabuti raw at nagising siya kagad dahil mukhang inuumpisahan ng tusukin ng aswang ang tiyan ni mama. Kaya yun kumirot at kaya naglikot si Ate Roda. Sinugod sa ospital si mama pagkatapos noon dahil sumakit nga yung tiyan niya. Okay naman si Ate Roda ayon sa mga doktor.
They were sure they were going to take care of them. They were going to take care of them. They were going to take care of them because they were going to take care of them. They were going to take care of them because they were going to take care of them. They were going to take care of them because they were going to take care of them and they were going to take care of them.
Mula noon ay pinagbawalan na ni papa na magpagabi sa pananahe si mama. Maaga na siyang pinatutulog at naglalagay sila ng kulambo sa higaan. Tapos ay nilalagyan ng mga bawang ang ibabaw ng kulambo para sa proteksyon ni mama. Hanggang sa pagbubuntis ni mama sa bunso naming kapatid ay ganoon na ang ginagawa niya. Pati nga sa pagbubuntis ni ate Mini ay tinuro yun ni mama. At sabi ni ate ay effective naman dahil palaging payapa ang tulog niya. Magandang araw Sir Nev at sa lahat. Ako nga pala si Osita o Etang. May ikukwento lang sana akong pangyayari tungkol sa aking pinsan na si Deli.
Para ko ng kapatid si Deli, dahil sa puter namin siya lumaki. Tubong samar ang aming angkan, pero kami ng mga magulang ko ay sa bulakan naninirahan. Kasama namin si Deli sa hindi ko na matanda ang kadahilanan. Noong high school ay may dressmaking kami na activities sa home economics. Nagkaroon kami noon ng project na groupings. Gagawa kami ng gown para sa finals at imomodel yun ng isang kaklase. Siyempre ay hindi pa kami mga magagaling na mananahin noon, kaya simple lang ang mga gown na dinrowing namin at pinasa sa teacher para maaproobahan ang pagtatahi noon. Sabi ng isa naming kaklase noon ay bawiin na lang namin ang ganda ng gown sa paghahanso ng mga beads. Gumawa na lang daw kami ng simpleng balloon gown tapos ay bongga ang mga disenyo sa tela. Pumayag naman ang buong grupo namin. Madali na kasing magdesign kumpara sa pagtatahi.
Okay naman ang gown namin. Pati hoops at petticoat ay kami lang din ang nag-ayos. Pinagawa namin sa mga lalaki. Kulay dilaw ang gown dahil maputi yung model namin. Ang naging problema ay yung beads na ilalagay. Sobrang laki pala ng gown at kulang ang beads namin. Nagkakaubusan pa naman noon sa palengke dahil nga sa iba pang seksyon ng school namin na may kaparehong project. Mabibitin kami sa design at magmumukhang ewan yung gown namin. Mabuti na lang at nakapagbigay ng napakaraming beads si Deli. Ang gaganda at ang kikinang. Parang mga mamahaling bato. Iba-iba ang kulay at mga babasagin pa ang iba.
manghang-mangha kami kasi maging yung lalagyan ay napakaganda. At mukha talagang mamahalin, malaki yung lalagyan dahil nga sobrang dami. Magkasama kami ni Deli sa bahay kaya dapat ay alam ko kung saan niya nakukuha ang mga yon. Kaya lang ay nagulat na lang din ako nung nilabas niya yon. Sa sobrang ganda ng mga beads ay may nagtangkang humingi pero ayaw mamigay ni Deli. Magagalit daw ang pinanggalingan noon dahil ipabalik pa yon. Isang araw ay hindi pumasok ang kaklase naming si Ronelia. One week daw na may sakit at nang pumasok na siya uli ay sinuli niya kay Deli ang isang dakot ng beads na magaganda. Hindi na alaman ni Deli na kumuha pala si Ronelia sa beads niya dahil nga sa sobrang dami. Sabi ni Ronelia nagkaroon daw ito ng katikate sa braso nakahugis ng mga beads. May nagpapakita rin daw sa kanyang isang babaeng.
Napakakinang at sinasabihan siyang magnanakaw. Nung mga kuraw siya na isosoli yung beads kay Deli, ay milagrong gumaling ang katikati niya. Doon napilitan na umamin si Deli. Galing daw sa diwata ang beads niya. Kaibigan niya raw yun. At nang sabihin niya ang problema ng grupo namin tungkol sa beads, ay pinahiram siya ng isang baul ng beads. Galing daw yun sa isang damit ng diwata, kaya kailangang ibalik din niya. Gawa noon kaya pinag-ingatan talaga naming gamitin yung mga beads ni Deli. Kahit isang piraso na malaglag ay agad na pinupulot para hindi mabawasan.
Nung matapos ang gown namin ay syempre pa, ubod yun ang ganda. Lalo na kapag natututukan ng ilaw dahil tumatalbog ang liwanag ng beads. May mga guest na designer sa school namin at gustong bilhin yung gown. Gulat na gulat pa sila dahil mga mamahaling crystal daw yung ginamit na beads. Mahal daw naming mabibenta ang gown. Pero tumanggi kami lahat sa takot na maparusahan kami ng diwata.
Pagkatapos ng presentation sa mga gown ay dali-dali rin naming pinagtatanggal yung mga beads at binalik kay Deli. Sabi ko sa kanya ay isama ako kapag isusoli na niya ang beads. Kaso nalaman ko na lang na wala na ang mga yon. Pagkatanggal daw noon sa gown ay kinuha kaagad ng diwata. Naroon daw yon sa classroom namin. Habang isa-isa naming inaalis ang beads. Hindi lang daw namin nakita. Pero nakuha na ito. At totoo nga Sir Nev, wala ng inuwing beads si Deli.
Minsan ay tinitignan ko siya kapag nasa bahay kami. Pinapanood ko kung may kakausapin ba siya o ano. Pero hindi ko naman nakikita. Iniisip ko nga noon na baka nagtitrip lang si Deli at wala naman talagang diwata. Pero nung nagdalaga na kami ay naiba na siya ng linya. Naging manggagamot si Deli Serneb. Sabi niya ay utos daw ng kaibigan niyang diwata na tumulong siya sa mga may sakit. Nakatapos si Deli Serneb at may regular na trabaho. Pero nanggagamot pa rin siya ng mga nanununo, naienkanto at kung ano-ano pa. At ang kakayahan niya raw na yon ay galing sa diwatang kaibigan niya.
As I said to Tita Lorna, I had to take a look at one of the two of them. By the way, I'm Janus and this is the story of Tita Lorna. Sa stress si Tita Lorna at suki siya ng isang eskwelahan para sa pag-arkila ng toga tuwing graduation. Pero yung naranasan niyang kababalaghan sa patahian ay hindi tungkol sa graduation, kundi tungkol sa isang lumang bestida na pinarepair ng isa niyang kakilala. To be fair ay alam naman daw ni Tita Lorna na patay na ang may-ari noong bestida. Kakilala pangaraw niya yun, si Mang Homer, na isang bading. Pamangkin daw noon ang nagpaparepair ng bestida na si Ate Olga. Nagahalungkat daw kasi ng mga damit na itatapon o gagawing basahan si Ate Olga nang makita ang lumang bestida ni Mang Homer.
Matagal nang patay noon si Mang Homer, kaya naisip ni Ate Olga na wala namang masama kung galawin niya ang damit nito. Maganda raw kasi yung tela, pero luma na ang style. Naisip ni Ate Olga na ipagawang rompers. Tapos yung matitirang tela ay ipapagawang short na pambahay. Tinanggap ng Tita Lorna yung pagawa dahil sayang din daw ang bayad. Isa pa ay hindi naman daw siya busy. Nagbiroan pa raw sila ni Ate Olga na baka multuhin siya ni Mang Homer. Matandang binata kasi yun dahil nga bakla. Hindi naman masungit pero hindi raw palakibo.
Ayo na nga, noong inuumpisa na raw pag-aralan ng Tita Lorna kung paano gugupitin yung bestida, ay may naramdaman siyang gumalaw sa tenga niya. Parang kinalabit daw. Napalingon siya sa likod, pero wala naman daw tao, kaya binaliwala lang niya. Noon daw tatastasin na niya yung gilid ng bestida, ay bigla raw bumagsak yung isang rolyo niya ng tela. Malakas pa naman ang lagapak noon sa sahig dahil solid na tela talaga. Gulat na gulat daw si tita kasi wala namang posibleng dahilan ng pagbagsak noon. Hindi naman yun maitutumba ng hangin at wala rin daw Yupi na magpapahina ng pagkakatindig. Matutumba lang daw talaga yun kung sasadya yung itulak.
Inabahan na raw siya, lalo pa at alam niyang patay na ang may-ari ng bestidang hawak niya. Sabi raw ni Tita Lorna ay huwag naman siyang takutin ni Mang Homer dahil ginagawa lang niya ang gusto ni Ate Olga. Trabaho lang daw, walang multuhan. Nakiramdam pa si Tita bago tinuloy ang pagtatastas ng bestida. Tumigil lang daw siya nang may makitang lalaking nakaputi na dumaan sa gilid niya. Napasabi na lang daw si Tita na pasensya na. Hindi na raw niya pakikialaman ang bestida.
Then, the whole time that he did it, he realized that he had a face at his face. Taas na taas daw ang mga balahibo niya sa sobrang kilabot, kaya nagdasal na lang siya at paulit-ulit na humingi ng pasensya kay Mang Homer. Nang matapos daw niyang tahiin ang natastas, ay tinupiraw niya yon ng maayos at nilagay pa sa plastic na pinaglalagyan ng mga bagong t-shirt. Tinabi niya raw, tapos ay inilibot ang tingin sa patahian niya. Sorry daw siya ng sorry. Kinagabihan ay napanaginipan niya si Mang Homer na nakatingin sa kanya. Tinitigan daw siya mula ulo hanggang paa, habang nakapamaywang at nakataas ang kilay.
I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it, so I'm afraid of it.