Muazzez Ilmiye Çig - Gilgameş Destanı

Bu söyleşi, Muazzez İlmiye Çığ ın  tarihte ilk kral kahraman olarak bilinen Gılgamış'ın maceralarını anlatan kitabını anlatır. Kaynak, Sümer ve Akad dillerinde tabletlere yazılmış olan destanın bir uyarlaması olduğunu belirtir. Yazar, destanı herkesin anlayabileceği bir öykü biçiminde kaleme aldığını, ancak metnin önemli bir kısmının eksik olduğunu da ekler. Parçalar, Gılgamış'ın Uruk kralı oluşunu, Enkidu ile tanışmasını ve Ejder Humbaba'yı yenme yolculuklarını detaylandırır, aynı zamanda gök boğasını öldürmelerini ve bunun sonucunda Enkidu'nun hastalanıp ölmesini ele alır. Enkidu'nun ölümüyle derin acı yaşayan Gılgamış'ın ölümsüzlüğü arayışını ve Tufan olayının anlatıldığı bölümü de içerir.Gılgamış Destanı'nın keşfi ve çevirisi süreci şu şekilde ilerlemiştir:•Destan aslında binlerce yıl önce yaşamış kahraman kral Gilgames'in serüvenlerini kapsayan bir öyküdür•Öyküdeki konular, Gilgames'in yaşadığı çağdan itibaren yüzyıllar boyunca ağızdan ağıza geçtikten sonra çivi yazısıyla destan halinde tabletlere yazılmıştır•Destanın keşfine ilişkin önemli bir olay, 1872 yılında Londra Kraliyet Akademisi'nde Messer Shmit adında bir İngiliz'in verdiği konferansta yaşanmıştır•Shmit, Mezopotamya'dan gelen çivi yazılı tabletler arasında, Tufan hikâyesinin yazılı olduğu bir tabletin bulunduğunu söylemiştir Bu haber, Tufan'ın sadece Tevrat'ta Tanrı tarafından yazdırıldığına inanıldığı için büyük heyecan yaratmıştır.•Konuşmacı, bu Tufan hikâyesinin Gilgames adındaki bir kahramana ait olan destanın son bölümü olduğunu açıklamıştır.•Bahsedilen tabletler, Mezopotamya'nın kuzeyinde, eski adı Ninive (yeni adı Koyuncuk) olan yerdeki kazılardan çıkarılan Asurbanipal'in kitaplığı arasında bulunmuştur. Bu tabletler, MÖ 700 yıllarında yaşamış olan Asur Kralı Asurbanipal'in kitaplığına aitti ve doğrudan Londra'ya getirilmişti.•Tabletlere ait yazıların ve dillerin uzun çalışmalar sonucunda çözüldüğü belirtilir.•Tufan efsanesinin yarattığı heyecan, Mezopotamya'nın çeşitli yerlerinde yeni kazıların yapılmasına olanak sağlamıştır.•Bu kazılarda destana ait birçok parça bulunmuştur.•Bulunan parçalara göre destanın 1000 yıl boyunca en az üç ayrı şekilde yazıldığı anlaşılmıştır.•Asurbanipal kitaplığında bulunan destan, son olarak MÖ 1250 yıllarında Uruk şehrinden bilge rahip Sin-leqi-unninni tarafından yazılmış ve standart hale getirilmiştir.Bu versiyonun 8-12 kopyası yapılarak çeşitli şehirlerin kitaplıklarına gönderilmiştir. Asurbanipal kitaplığına ait tabletlerin başında "Her şeyi bilenin tableti, Gilgames Serisi, Dünya Kralı Asurbanipal'in kitaplığı" şeklinde bir not bulunmaktadır.•Kazılarda bulunan tabletlere göre, Akadca olarak yazılan ilk destanın Eski Babil çağında (MÖ 1800'ler civarı), ikinci versiyonun ise 1600'lerde yazıldığı görülmüştür.•Son yazılan versiyonun, Boğazköy'deki Hitit arşivinde bulunan Hititçe ve Huriceye çevrilmiş parçaları ile Suriye'de Ugarit'te ve Filistin'de Megiddo'da bulunan tabletler, destanın Mezopotamya dışına kadar yayıldığını göstermektedir.