Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman)

Gidişatımın ne durumda olduğunu bilmedim; ama şu kadarını bildim ki, nefis ile çekişme halim devam ediyor. Gerçek âşıkın fikri de zikri de Sevgili'ye kavuşmadır; lakin bu hiç mümkün görünmüyor. Çünkü bu fikir temelsizdir. Sevgiliye kavuşabilen âşık görülmemiştir. Kim ki cihan bezirganı gibi mal-mülk fikri ile yaşamaktadır, mal onun gözünü doyuramaz. Ama sonunda toprak doyurur. Adı iyilik ile anılan kişi asla ölmez; kim ki olgunluk üzerine yaşar, adı ta kıyamete kadar kalır. Gözlerimden akan yaşların seli, bir gün beni sürükleyip denizinde boğacak diye korkuyorum. Muhibbî bu işe hayrette kaldı, galiba şu an hâl üstündedir. Zenginliklerin en üstünü akıldır. Yoksulluğun en büyüğü ahmaklıktır. Korkuların en korkuncu kendini beğenmektir. Soyun sopun en yücesiyse, güzel huydur. Ahmakla eş dost olmaktan sakın. O sana faydalı olmak isterken, zararı dokunur. Nekesle eş dost olmaktan sakın, zira ona en çok ihtiyaç duyduğun anda, yardımına koşmaz, oturur. Kötülük edenle de eş dost olmaktan sakın. Zira o seni pek az şeye satar, gider. Bir de, yalan söyleyenle eş dost olmaktan sakın zira o serap gibidir, uzağı yakın gösterir, yakınındakini uzaklaştırır senden.