นำปฏิบัติบัลลังก์ที่ 3 ไล่เรียงลำดับสภาวะ - คอร์สอานาปานสติ วัดบุปผาราม (20-23 มิ.ย. 67 8/12)

คอร์สอานาปานสติ วันที่ 20-23 มิ.ย. 67 ณ วัดบุปผาราม กทม. โดย พระกิตติวิมลเมธี (พระอาจารย์สุชีพ สุธมฺโม) ผู้ช่วยเจ้าอาวาส วัดบุปผาราม วรวิหารจิตมีอารมณ์อันเดียวในลมกระทบออก ในลมกระทบเข้า ตัวที่ปรากฏคือสติ และสติไม่ได้ไปมุ่งหวังลมหายใจ ไม่ได้ปรารถนา ไม่ได้อยากได้ การที่มันไม่ได้มุ่งหวัง ไม่ได้ปรารถนา ไม่ได้อยากได้ ก็เพราะว่าจิตนั้นนิ่งเฉยอยู่อย่างอิสระบางครั้งความเป็นอารมณ์เดียวของจิตเกิดได้ชั่วครู่ชั่วขณะ แล้วอุปกิเลสบางตัวก็เกิดขึ้น เช่น ความคาดหวัง การเล็งเป้า การจํา สัญญาทั้งหลาย มันเกิดขึ้นแต่การบ่มการภาวนาของจิตของผู้ปฏิบัติเองที่ฝึกฝนมาอย่างต่อเนื่องก็จะมีตัวรู้ซ้อนขึ้นมา และก็กลายเป็นตัวสติทําหน้าที่ว่า นั่นเป็นอุปกิเลส นั่นเป็นสัญญา นั่นเป็นนิวรณ์ นั่นเป็นโวทาน พอแค่รู้มันก็จะปล่อยวางออกไปเมื่อลมหายใจที่มันยาวอยู่ มันสั้นลง ลมกระทบเบาลง เมื่อก่อนเมื่อเราภาวนาอยู่ ลมมันเบาลง เราก็ตกใจ เราก็สงสัย จนเรามาเรียนรู้ จากความเพียร จากการสังเกต จนชัดแจ้งว่าลมที่เบา ลมที่สั้น ที่มันจางลงไป เกิดบ่อยจนจิตตระหนักและก็รู้ถึงความเป็นจริงของลมนั้นๆ ก็เป็นธรรมดาไป จนบางครั้งเจอลมที่หยุด ถ้าใหม่ๆก็ตกใจ สงสัย ประหลาดใจ ลมที่มันหยุดใจไม่ทรมาน ก็ตกใจ ก็เข้าใจว่าตัวเองทําผิด เข้าใจว่าลมหายก็พยายามวิ่งหาลมหายใจ อีกพวกหนึ่ง ลมหยุดแล้วรู้สึกทรมาน กลัว ก็วิ่งไปหาลมหายใจสภาวะเหล่านี้เมื่อเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง ด้วยการฝึกฝนอบรมต่อเนื่องมาจนรู้สึกปกติ มีปัญญารู้ว่าสภาวะนี้มันเป็นเรื่องปกติธรรมดา กายและจิตไม่ดิ้นรนไม่กระสับกระส่าย เมื่อมีสภาวะเหล่านี้เกิดขึ้น อันนี้เป็นการเดินทางของการภาวนา ตกผลึกคําที่ชื่อว่า นิ่งรู้เฉยอยู่อย่างอิสระ ได้เมื่อความมีอารมณ์อันเดียวมีอย่างต่อเนื่อง ผู้ปฏิบัติมีความชํานาญกับอารมณ์อันเดียวนั้น จิตตสังขารก็จะโผล่ เพราะมันไม่มีอะไรอื่นแล้ว ในส่วนที่เป็นอุปกิเลส ก็โดนสติละวางไปแล้ว ส่วนที่เป็นนิวรณ์ ส่วนที่เป็นโวทาน ก็โดนปัญญาละวางไปแล้ว ความหมดจดแห่งจิต ณ จุดหนึ่ง มันก็จะโผล่เรื่องของจิตตสังขารขึ้นมาถ้าผู้ปฏิบัติเห็นตัวนี้ขึ้นมาเมื่อใด ตัวนี้คือจิตตสังขาร จะเป็นตัวที่ผู้ปฏิบัติจะต้องไปศึกษาเขา ศึกษาในลักษณะของการรู้ ส่วนลมนั้นก็แค่อยู่กับการหายใจ ไม่ต้องสนใจว่าสั้นว่ายาว แค่อยู่กับการหายใจ จิตอยู่ที่ฐานนิ่งรู้เฉยอยู่อย่างอิสระและก็ศึกษารู้ตัวที่เป็นจิตตสังขารนั้น ถ้ามันไม่ปรากฏก็อยู่กับลมไป เขาปรากฏขึ้นมาเมื่อใดก็รู้ มันจึงเป็นการปฏิบัติที่ต้องใช้ความวางเฉยให้ลงตัว เมื่อเขาปรากฏก็รู้ อยู่กับการหายใจออก เมื่อเขาปรากฎก็รู้ อยู่กับการหายใจเข้า แต่ไม่ต้องมีการตั้งใจรู้ถ้าเขาไม่ปรากฎ ถ้าเขาไม่ปรากฎแต่เราไปพยายามให้ปรากฏ ตัวที่ปรากฎน่ะเป็นเรา ไม่ใช่จิตตสังขารที่เกิดมาจากเหตุและปัจจัยทําอย่างนี้ต่อเนื่องไปเรื่อยๆ จนเกิดความชํานาญขึ้นมาว่า จิตตสังขารตัวนี้ สัญญาและเวทนา เกิดขึ้นมาพร้อมกับจิตที่เข้าไปรู้ลมหายใจออก ลมหายใจเข้า แล้วมันดับไปพร้อมกับลมหายใจออก พร้อมกับลมหายใจเข้า ในขณะนั้นๆ เป็นเจตสิกที่เกิดและก็ดับพร้อมกับสติที่เข้าไปรู้ในส่วนอื่นๆเราอาจจะเห็นสิ่งต่างๆที่เป็นสภาวะเกิดซ้อนขึ้นมา ในขณะที่รู้ลม แล้วเราก็เห็นมันเกิดมันดับไปปกติ แต่สําหรับจิตตสังขาร มันออกมาในลักษณะของรู้ หมายรู้ จําได้ เข้าใจ รู้สึกประหลาดใจ ถ้ามันโผล่ขึ้นมา อาจจะถึงขนาดหยุดองค์การภาวนาก็ได้ เพราะฉะนั้นพึงรู้ไว้ว่า มันคือจิตตสังขาร ถ้ามีตัวจิตตสังขารโผล่ ปรากฏออกมา ก็เข้ารู้ ในขณะที่รู้จิตตสังขาร อยู่กับการหายใจเข้า อยู่กับการหายใจออก พอจิตตสังขารตัวนี้ระงับดับไป ตัวที่ตกแต่งจิตมันก็ไม่มี จิตก็อยู่กับตัวจิตเอง เมื่อตอนที่จิตอยู่กับตัวจิตเอง มันเหมือนกับปลดเปลื้องเรื่องราวออกไปเยอะมาก จะเกิดเป็นความนิ่ง เป็นความคงที่ เกิดเป็นความสว่าง เกิดเป็นความเบาสบายภายใน เกิดเป็นความวิเวกของจิต อาจจะถึงขนาดเกิดความยะเยือกในจิต เมื่อเกิดสภาวธรรมอย่างนี้ ผู้ปฏิบัติไม่ทําอะไร เขารู้จิตนั้น รู้ตรงไปที่จิตนั้นที่มันนิ่งคงที่ รู้ตรงไปที่จิตนั้นแล้วก็อยู่กับการหายใจออก อยู่กับการหายใจเข้า ลมหายใจไม่ต้องรู้ แค่อยู่กับการหายใจ รู้ตรงไปที่จิต ยิ่งรู้ตรงไปที่จิต เจาะตรงไปที่จิต จิตก็จะยิ่งเด่นและคงที่ยิ่งขึ้น มันก็จะเกิดการรื่นเริง อันเกิดจากการที่จิตมันวิเวก จากการที่มันปลดเปลื้องภาระออกไป มันก็เกิดความวิเวกขึ้นมา และก็มีความรื่นเริงขึ้น ก็ทําหน้าที่รู้ศึกษาความรื่นเริงนั้น และความรื่นเริงร่าเริงนั้น มันก็ดับไปอีก จิตก็จะผุดผ่องบริสุทธิ์ อันนี้ก็จะเข้าสู่ความตั้งมั่นอย่างแท้จริง#อานาปานสติ #สติปัฏฐาน #ปฏิบัติธรรม #สมาธิ #สมาธิภาวนา #นั่งสมาธิ #วิปัสสนา #วิปัสสนากรรมฐาน#ปัญญา #ธรรมะ #พระธรรมเทศนา #พุทธศาสนา #ความตั้งมั่น #จิตตสังขาร