นิ่งรู้เฉยอยู่อย่างอิสระ - คอร์สอานาปานสติ วัดบุปผาราม (21-24 มี.ค. 67 3/17)

คอร์สอานาปานสติ วันที่ 21-24 มี.ค. 67 ณ วัดบุปผาราม กทม. โดย พระกิตติวิมลเมธี (พระอาจารย์สุชีพ สุธมฺโม) ผู้ช่วยเจ้าอาวาส วัดบุปผารามวรวิหารพอดู โกโป ได้ ดู อปฺปตีโต ได้ ๒ อย่างนี้มันหยาบสุดแล้ว พอเราดูความกําเริบของจิตที่มาจากโทสะ โดยที่เราไม่รู้จักโทสะ ตัวรู้จะมองไม่เห็นถึงโทสะ เพราะว่ามันละเอียดกว่าโกโป และตัวความไม่แช่มชื่น ไม่สดชื่น ตัวกําเริบ มันหยาบสุดแล้ว พอเห็นเรารู้ว่ามันคือ อังคณะตัวอื่นๆ เช่นว่า ความรู้สึกไม่สบาย ความรู้สึกสบาย ความคิดจับจดในแต่ละอย่าง และก็เปลี่ยนความคิดเร็ว จนเป็นความฟุ้ง มันก็จะเห็นได้แล้วทีนี้ถ้าเราเห็นด้วยจิตตั้งมั่นที่มีสติแลอยู่ เห็นกามฉันท์ได้ เห็นพยาบาทได้ เห็นความฟุ้งได้ เห็นตัววิจิกิจฉาได้ เห็นอย่างนี้ในสติปัฏฐาน เรียกว่า ธัมมานุปัสสนา เห็นด้วยจิตตั้งมั่นที่มีสติแลอยู่ ในธัมมานุปัสสนามีอะไรบ้าง? มีนิวรณ์ โพชฌงค์ อริยสัจทำไมเห็นโพชฌงค์กับเห็นนิวรณ์ จึงเป็นธัมมานุปัสสนา?มันเห็นด้วยจิตที่ตั้งมั่นและมีสติแลอยู่เวลาเราหลับ มันไม่ใช่นิวรณ์แล้วนะ อันนั้นคือมันตกในนิวรณ์แล้ว แล้วเรามาเห็นว่าหลับ เอาตอนที่เราตื่น มันเกิดและดับไปแล้วเห็นด้วยจิตที่ตั้งมั่นและมีสติแลอยู่มันเห็นว่า ตัวกามฉันทะก็ดี วิจิกิจฉาก็ดี อุทธัจจะกุกกุจจะก็ดี ความง่วงความหลับก็ดีมันจ่อ จ่อ จ่อ จิตยังไม่ตกอยู่ในอํานาจของมัน ตัวที่ตั้งมั่นมีสติแลอยู่มันเห็นอยู่แต่โดยปกติ อย่างตัวความคิด ที่เราบอกว่าเราเห็นความคิด แท้ที่จริงเราจมกับความคิดไปแล้ว แล้วความคิดนั้นมันหายไป ก็รู้ตัวว่าหลงไปคิด มันตกไปอยู่ ถ้าอย่างนั้นไม่ถือว่าเป็นธัมมานุปัสสนาธัมมานุปัสสนานี้ จิตตั้งมั่นมีสติแลอยู่ แล้วเห็นตัวความคิดที่มันกําลังจะเกิดตัวจิตที่มีความตั้งมั่นมีสติแลอยู่ กับตัวความคิด ตัวกามฉันท์ ตัวถีนมิทธะ ตัวนิวรณ์ต่างๆที่เกิดขึ้น มันเป็นอีกตัวหนึ่ง เป็นอีกสภาพธรรมหนึ่ง จิตยังไม่ตกลงไป มันละเอียดนะ ถ้าเห็นอย่างนั้นได้ เห็นอย่างนั้นจนจิตรู้เท่าทันในปัจจุบัน มันก็จะละเอียดเพราะฉะนั้นท่านจึงให้เราดูอังคณะก่อน คือ ที่เป็นเนินงอกออกมาก่อน พอหลังจากเห็นเนินแล้ว เท่าทันเนินแล้วต่อไปก็จะเห็นตัวเรียบของมัน แต่ทั้งหมดก็ถูกปรุงขึ้นมาจากอวิชชา โมหะ และอุปธิ รวมลงอยู่ในเจตนา อยู่ในสังขาร แต่ละขณะจิตจะเป็นการทํางานของอุปาทานขันธ์ แต่พอจิตตั้งมั่นและแลอยู่ อุปาทานขันธ์ทํางานไม่ได้ ก็ทํางานเพียงแค่ขันธ์ เช่น สัญญา สัญญาที่ทํางานก็ไม่ได้เป็นอุปาทาน ไม่ได้เป็นสัญญูปาทานขันธ์ คือ ไม่ได้เป็นการยึดมั่นในสัญญา แต่สัญญาเกิดผุดขึ้นตามธรรมชาติของมัน จิตที่ตั้งมั่นก็จะดูอยู่ได้ แต่เวลาเราหลุดออกไปคิดจนเสร็จเรียบร้อยแล้ว หล่นไปในความคิดเรียบร้อยแล้ว แล้วก็มาบอกว่า อ๋อ เมื่อกี๊หลุดไปคิดนี่ อย่างนั้นเรียกว่า ยังดูไม่ทัน ตอนที่คิดก็เป็นสัญญูปาทานขันธ์ เป็นขันธ์ ๕ เหมือนกันแต่เป็นชนิดอุปาทานขันธ์แต่ที่จิตตั้งมั่นและแลอยู่ แล้วก็มองเห็นตัวที่ผุดขึ้นมาเป็นสัญญาสัญญาเป็นสภาพธรรมตัวหนึ่ง ตัวรู้ที่ตั้งมั่นเป็นอิสระอยู่ก็เป็นตัวหนึ่ง คนละตัวกัน จิตไม่ตกอยู่ในอํานาจของสัญญา มันจึงจะเห็นได้พอเห็นได้ด้วยความตั้งมั่น ตัวเราก็ถูกตัดขาดออกไป ไม่ไปทําเหตุเพิ่ม สัญญาที่เกิดขึ้นอยู่ก็จะดับไป นั่นคือ ความเป็นจริงของสัญญา เวทนาสังขาร วิญญาณ รูปความเป็นจริงของรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ จะปรากฏชัดตามความเป็นจริงต่อเมื่อจิตนิ่งรู้เฉยอยู่อย่างอิสระ อยู่กับความตั้งมั่น และก็มีปัญญารู้เห็นซึ่งความหยาบของกิเลสที่ชื่อว่า อังคะ นิ่งรู้เฉยอยู่เป็นอิสระที่มีความตั้งมั่นก็ถูกบ่มมาจากการรู้อาการกายอาการใจ มันคนละตัวกันนิ่งรู้เฉยอยู่อย่างอิสระรู้เห็นตามความเป็นจริงของอังคณะ เท่าทันต่ออังคณะรู้เห็นตามความเป็นจริงของนิวรณ์รู้เห็นตามความเป็นจริงของขันธ์รู้เห็นตามความเป็นจริงของธาตุรู้เห็นตามความเป็นจริงของอายตนะรู้เห็นตามความเป็นจริงของอริยสัจเมื่อรู้เห็นตามความเป็นจริงของขันธ์ ธาตุ อายตนะสภาพธรรมที่ชื่อว่าอริยสัจก็ปรากฏขึ้นมาทั้ง ๒ สาย ทั้งสายที่เกิด ทั้งสายที่ดับเห็นทุกข์ รู้ทุกข์ เห็นทุกข์ดับ รู้ทุกข์ดับซึ่งมันเป็นธรรมชาติสภาพธรรมที่ปรากฏขึ้น จากการที่เราเห็นความเป็นจริงของธาตุ เห็นความเป็นจริงของขันธ์ เห็นความเป็นจริงของอายตนะ ซึ่งความเป็นจริงเหล่านี้ จะเห็นได้ในสิ่งเหล่านี้ ก็จะต้องอาศัยความนิ่งรู้เฉยอยู่อย่างอิสระที่มีกําลังที่มีความตั้งมั่นเพราะฉะนั้น ความตั้งมั่นจึงเป็นหัวใจของเรื่องราว ความตั้งมั่นเป็นยอดของบุญ ความตั้งมั่นเป็นมหากุศล ในตัวความตั้งมั่นจะมีสติแลอยู่#อานาปานสติ #ปฏิบัติธรรม #สมาธิ #สมาธิภาวนา #นั่งสมาธิ #วิปัสสนา #วิปัสสนากรรมฐาน #ปัญญา #ธรรมะในชีวิตประจำวัน #ธรรมะ #พระธรรมเทศนา #พุทธศาสนา #คำสอน #ความตั้งมั่น #ธัมมานุปัสสนา