Osmanlı ve Türkiye Sanayileşme Tarihi | Görkem Akgöz

E583 | Bu bölümde Dr. Görkem Akgöz’ün 2025 Hagley Prize in Business History ödülünü alan “In the Shadow of War and Empire Industrialisation, Nation-Building, and Working-Class Politics in Turkey” başlıklı kitabı üzerine konuşuyoruz. Akgöz’ün “Türk Manchester”ı olarak bilinen Bakırköy Bez Fabrikası’nı Osmanlı döneminde kuruluşundan itibaren odağa alan araştırması devletçiliği yalnızca bir kalkınma modeli değil, emek ve sınıf ilişkilerini yeniden kuran bir siyasal proje olarak düşünmeye davet ediyor. Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde fabrika işçisi olmanın ne anlama geldiğini tartıştığımız bu sohbette, dilekçeler ve talepler üzerinden şekillenen aktif emek siyasetinin, devletin idealize ettiği düzen ile fabrikanın gerçekliği arasındaki gerilimleri nasıl açığa çıkardığını ele alıyoruz. Bu bağlamda, nostaljik anlatıların ötesine geçip erken Cumhuriyet sanayileşmesini disiplin, kontrol ve müzakere ekseninde sorgularken, Osmanlı ve Türkiye sanayi kapitalizminin gelişimi hakkında yeni sorular soruyoruz. Bölümün sonunda ise Akgöz’ün arşiv ve yazıyla kurduğu ilişkinin tarihsel düşünme ve anlatımını nasıl dönüştürdüğüne değiniyoruz.