Petrol, Doğal Gaz, Gaz Hidrat, Kaya Gazı ve Rusya Ukrayna Savaşı

Fosil Yakıtlar; Doğal Gaz, Gaz Hidrat, Kaya Gazı ve Rusya Ukrayna Savaşı Modern insanın yaşamı tamamen enerji bağımlıdır. Bir an için petrol doğal gaz kömür; nükleer kaynaklı enerji; ya da yenilenebilir enerji kaynaklarının olmadığını ve bunlardan elde edilen elektriğin olmadığını düşünün. Telefonunuzu şarj etmekten evlerinizi ısıtmaya; hastanelerde sağlık tesislerinde verilen hizmetten tutun ülke savunmalarına kadar hayat tamamen ve her şeyiyle durur. Enerji yoksa hayat yoktur. Nükleer enerjide füzyon ve fisyon enerjisi diye iki farklı biçimde enerji elde edilmesi söz konusudur. Yenilenebilir enerji ise; rüzgar gülleri, güneş enerjisi panelleri vb daha bir çok gelişmekte olan enerji biçimidir. Bu arada bir enerji formunun yenilebilir olması için insan yaşamı boyunca birden fazla kez dönüşümlü şekilde enerji kaynağı olarak hizmet etmesi gerekir. Örneğin kömür yandıktan sonra ortaya çıkan kül bir kez daha yakılarak elde edilemeyeceği için; o bir tür yenilebilir enerji formu olarak adlandırılmaz. Fosil kaynaklı enerji ise üzerinde yıllardır yapılan tartışmalara rağmen hala en gözde ve en çok kullanılan enerji kaynağıdır. Fosil yakıtların tüketilmesi sonrası atmosfere salınan zararlı gazlar; fosil yakıtlar üzerinde yıllardır dünyada süren güç ve egemenlik mücadeleleri bu yakıtların hikayesinde sürekli tartışılagelmiştir. Fosil yakıtlar dünyanın gelişimi boyunca milyonlarca yıl içinde Ölmüş olan hayvan bitki insan gibi canlı organizmaların tamamen oksijensiz ortamda toprak altında ya da suyun altında milyonlarca yıl boyunca çözülmesi ile oluşur. Fosil yakıtlara mineral yakıt da denir. Bu tür yakıtlar hidrokarbon ve yüksek oranlarda karbon içeren doğal enerji kaynaklarıdır. Bugün için başlıca fosil yakıt kaynakları kömür, petrol ve türevleri, doğal gaz, kaya gazı ve son yıllarda daha çok gündeme gelen gaz hidrattır. Petrol ve ürünleri türevleri bugün artık hayatımızın çok içerisinde yer alıyor zaten. Otomobil lastiklerinden tutun, makine yağlarına, araçlarımızda kullandığımız hatta ısınma için kullandığımız gaz, motorin, benzin gibi yakıtlara kadar bir çok şey sayılabilir… Kömür ise zaten binlerce yıldır insan oğluna eşlik eden temel bir yakıttır. Siyah elmas diye de adlandırılan bu yakıt türü üzerinde sanat camiasında bile üretilmiş bir çok film, kitap, tiyatro vs rastlamak mümkündür. Bu arada kömür de elmas da karbon atomlarından yapılmış olmasına ve yapıları çok yüksek miktarda benzerlik göstermesine rağmen biri ışıl ışılken diğeri içerisinden zerre ışık geçirmez. Peki doğal gaz ya da; doğal gazlar?Peki bu üç gaz türü arasındaki fark kısaca ve ana hatlarıyla nedir? Çok ana hatlarıyla şöyle canlandırabiliriz kafamızda: en altta sıvı halde petrol varsa onun üzerinde doğal gaz ve su var. Bazen bir fosil yakıt havzasında alanında petrolün direkt üzerinde değil de başka bir alanda da toplanmış halde gaz alanları olabilir. İkisi de günümüzde doğal gaz olarak tanımlanıyor. Fosil yakıtların oluşumu esnasında bu yer kabuğu tabakaları içerinde petrolün yanısıra oluşan gaz bazen sadece tek başına gaz olarak bulunmayıp; üzerindeki çok yoğun bası etkisi ile civarındaki kayaçların yani killi toprak yapılarının içerisine sıkışıp orada depolanabiliyor. Buna kaya gazı deniyor. Eğer fosilleşme gerçekleşirken ortaya çıkan bu gaz civardaki suyun su moleküllerinin içerisine sıkışıp depolanırsa buna da gaz hidrat deniyor. Öyle ki gazın suya sıkıştığı durumlarda bugünkü verilen göre bir birim su 164 birim doğal gaz saklayabiliyor. Yani 1 metreküp sudan 164 metreküp doğal gaz elde edebiliyorsunuz. Peki Rusya Ukrayna savaşı ile ilgisi ne? İşte yer yüzünde gaz hidrat deposu olabileceği düşünülen havzaların biri de Karadeniz havzası. Ve bu alanda Ukraynanın kıyılarında ve açıklarında yoğun miktarda gaz hidrat olduğu söyleniyor. Bu arada gaz hidrat gibi bir zengin kaynağı olan ülkeler arasında; bugün henüz efektif olarak çıkarılıp işlenemese de; Türkiye’nin de olduğunu söylemden geçmeyelim.