Pijn is fijn: de melkzuur mythe en de lactaat laster

Dit is de 26ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:Pijn is fijn: de melkzuur mythe en de lactaat lasterINLEIDING:‘No pain, no gain’: hard gaan en spieren kweken, het gaat allemaal niet vanzelf. Intensieve inspanning gaat zelfs gepaard met zo’n vervelende vermoeidheid en pijn dat je het liefste wil stoppen. Melkzuur en lactaat worden vaak als de hoofdschuldigen hiervan aangewezen, maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit een hardnekkig misverstand is.Een misverstand dat zo’n 100 jaar geleden al ontstaan is. In 1922 namelijk, toen de bekende Britse fysioloog Archibald Hill de Nobelprijs voor zijn werk naar de energieaanmaak tijdens het sporten won. Gebaseerd op metingen in de spieren van herten die, nadat ze opgejaagd en gevangen waren, de aanwezigheid van melkzuur aantoonden, nam Hill aan dat melkzuur het belangrijkste eindproduct van de energieproductie in spieren tijdens inspanning moest zijn. Hij bleek het verkeerd te hebben: het gevonden melkzuur in de herten was ontstaan door een onbedoelde chemische reactie in het laboratorium.Maar lactaat dan, is dat dan de boosdoener? Nee, het lijkt er niet op want toen onderzoekers deze stof in de duim van proefpersonen spoten, deed het ze weinig. Bovendien blijkt lactaat ook nog eens een uitstekende brandstof voor het hart, de hersenen, en de spieren zelf.Waar de pijn in de benen tijdens die zware klim op de fiets of dat sprintje tijdens het hardlopen dan vandaan komt, we weten het eigenlijk niet. Net zoals het onduidelijk is wat je nu precies voelt als je het zwaar krijgt? Brandt het? Zeurt het? Prikt het? Waarom zorgt dat vervelende gevoel er eigenlijk voor dat je wil opgeven? En hebben topatleten hier geen last van?In deze 26e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast bespreken Gerrit en Jurgen de huidige inzichten van het ‘pijn lijden’ tijdens inspanning en gaan ze zelf ook op de pijnbank door het doen van een heuse ‘ijswater test’. Tijdens het ‘Zoomen met Vroemen’ vertelt coach en trainer Guido Vroemen hoe hij zijn atleten traint om met de pijn tijdens het sporten om te gaan. SHOWNOTES:Het begon allemaal met hoofdstuk 7 van het boek 'Het Maakbare Uur' van Jurgen: https://jurgenvanteeffelen.nl/het-maakbare-uur/Vermoeidheid ontrafeld, artikelen in Sportgericht: https://www.sportknowhowxl.nl/achtergronden/sportgerichte-wetenschap/item/114581/vermoeidheid-ontrafeldMeta-analyse van onderzoekers uit Heidelberg waaruit blijkt dat atleten een grotere pijntolerantie hebben: https://journals.lww.com/pain/Abstract/2012/06000/Pain_perception_in_athletes_compared_to_normally.21.aspxWat maakt dat een atleet zijn inspanning moet staken: pijn of iets anders? https://www.outsideonline.com/2415642/effort-versus-pain-researchRoss Tucker in ‘the Real Science of Sport Podcast’ over lactaat en de lactaatdrempel: https://play.acast.com/s/realscienceofsport/watttheftp- —-De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie. Zie ook:WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nlINSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcastTWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcastPODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listenVRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcastMentioned in this episode:Uilentoren Loop Leersum: 6 juni 2026