Skip to content
Piraci na Bałtyku episode artwork

EPISODE · Jun 15, 2023 · 25 MIN

Piraci na Bałtyku

from jarasaseasongi - muzyczne historie · host Jarosław Tomczyk

Historia sięga XIV wieku. W Europie trwa od dłuższego czasu kryzys agrarny. W połowie XIV wieku dżuma zabija blisko 1/3 populacji. Ludność niemieckiego pomorza jeszcze nie zapomniała o zarazie, a wielka powódź zabiera życie 100 tysięcy ludzi. Panuje bieda i głód na niespotykaną dotąd skalę. Chyba po raz pierwszy w historii Europy niższe warstwy społeczne nieśmiało kwestionują ład tego świata. Wybuchają pierwsze powstania ludowe. Popularność zyskują hasła wolność równość i sprawiedliwość (w tamtych czasach kojarzone są one podobno z wartościami panującymi wśród piratów). W takich warunkach w Meklemburgii wielu zubożałych arystokratów szuka szczęścia poza prawem, część z nich na morzu. Sprzyja temu konflikt pomiędzy Meklemburgią a Danią. Na Bałtyku w tym czasie prym wiedzie związek Hanzeatycki. Małgorzata I władająca Danią chce zjednoczyć pod swoim berłem całą Skandynawię aby przeciwstawić się Hanzie. Ale w Szwecji rządzi meklemburski książę Albrecht. Szwedzi nie darzą go sympatią, zwracają się o pomoc do Małgorzaty. Duńska królowa odbija z rąk Meklemburczyków prawie całą Szwecję. Sztokholm się jej opiera. W między czasie Hanza, aby zwiększyć siłę rażenia swojej floty, wystawia ochoczo piratom listy kaperskie. Piratom często przewodzi właśnie zubożała szlachta. Zaczynają się powoli formować bractwa. Powstaje liga piracka. Jednym z zadań powierzonych im przez Hanzę jest zaopatrywanie w żywność oblężonego przez Sztokholmu. Bractwo pirackie zaczyna być nazywane bractwem witalijskim od słowa viatilleur. Określenie powstało prawdopodobnie we Francji dla statków zaopatrujących w żywność oblężone Calais w połowie XIV wieku. O bractwie pirackim zaczynają krążyć legendy. Ludności podobają się pogłoski o całkiem jak na owe czasy demokratycznej organizacji władzy, podziale łupów, swoistej wewnętrznej lojalności. Piraci zyskują nowe miano Likedeeler, co można tłumaczyć jako równo dzielący. W czasie oblężenia Sztokholmu bractwo witalijskie na swoją bazę wybiera Gotlandię. Po zaciętych walkach zdobywają Visby. Teraz mogą atakować teren Szwecji. Mają niemałe sukcesy, zdobywają Bergen i Malmo, Małgorzata w efekcie uwalnia Albrechta. Ale przychodzi rok 1395 i rozejm Dani i Szwecji z Hanzą. Listy kaperskie tracą ważność. Ale piraci nie wracają do domów. Łupią floty handlowe pływające pod wszelkimi banderami, a zdani na współpracę z wieśniakami z nadbrzeżnych wsi, za pomoc odwdzięczają się sowicie. Lud więc ich kocha. Władza nienawidzi. Zakon krzyżacki organizuje flotę 84 pękatych kog, obsadza je czterema tysiącami zbrojnych knechtów wyrusza na Gotlandię i zdobywa Visby. Urządza piratom jatkę ale przywódcom z najwierniejszymi kamratami udaje się uciec. Kogi hanzeatyckie na szlakach są dalej zagrożone. Hanza wynajmuje więc słynnego flandryjskiego żołnierza i żeglarza Simona van Utrechta. Ten w tajemnicy buduje kogę specjalnie przystosowaną do walki. W pełni obsadzona i uzbrojona miała być zdolna do walki z cała eskadrą wroga to się potwierdziło. Dzięki pstrokatemu kadłubowi otrzymała przydomek „Kolorowa Krowa”. Utrechtowi udaje się w 1401 roku pod Helgolandem wywabić witalijczyków z kryjówki i sprawić im łomot. Przywódcy piratów w końcu zostają schwytany. A wśród przywódców prym wiedzie Klaus Störtebeker. To był początek końca bractwa witalijskiego… Audycja zawiera utwory: “Pirates of The Caribean Theme” (w tle), wyk. Eddie van der Meer muzyka: Hans Zimmer, Geoff Zanelli, Klaus Badelt “Sjørøverne kommer!”, wyk. Slogmåkane, słowa i muzyka: Terje Formoe “Störtebeker”, wyk. Running Wild, słowa i muzyka: Rolf Kasparek I Michael Kupper „Störtebeker”, wyk. Across The Border, słowa i muzyka: Michael Mayer-Poes „Liekedeeler”, wyk. Santiana, słowa: Hartmut Krech, Mark Nissen i Johannes Braun, muzyka: Frank Ramond „Der Störtebeker ist unser Herr”, wyk. Gorch Fock, słowa i muzyka: Walter Gattke “Na Strandzie Helu”, wyk. Bgrupa Folkowa “Formacja” I Krzysztof Jurkiewicz, słowa i muzyka: Krzysztof Jurkiewicz

Episode metadata supplied by the publisher feed · Published Jun 15, 2023

Embed this episode

Ready to play

Piraci na Bałtyku

0:00 25:03

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

No similar episodes found.

Hjemlengsel OBOS Å eie sitt eget hus er selve boligdrømmen for mange – og for mange også selve boligrealiteten. Det skyldes den storstilte boligbyggingen i tiårene etter andre verdenskrig. I denne serien skal vi tilbake til den tiden hvor en ung familie kunne få seg en rimelig tomt og et husbanklån – og bygge seg et hjem. De aller fleste husene som ble bygd i denne perioden var ferdighus. Moderne trehus som ble produsert på fabrikk, markedsført gjennom fargerike katalogen og levert som byggesett på tomta. I Hjemlengsel skal vi se nærmere på disse helt vanlige husene. Hvorfor ser de ut som de gjør, og hvorfor ble de så populære? Historien om ferdighusene er en historie om politikk, arkitektur og hverdagsliv. Kort sagt om byggingen av det moderne Norge. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information. Jak to bylo doopravdy Český rozhlas Odhalujeme mýty, polopravdy, dezinformace či lži z naší historie. Museum - et program om norsk historie Et reportasjeprogram om norsk og nordisk historie og arkeologi. Programledene Øyvind Arntsen og Jan Henrik Ihlebæk reiser land og strand rundt i kulturhistorien. Dette er ikke et studioprogram. Alle reportasjene er "ut på tur" i skog og mark. Temaene er hentet fra arkeologi, historie, kunst og kulturhistorie. MUSEUM sendes i P2 på lørdager kl 16.03 med reprise søndag morgen kl 07.30. MUSEUM har vært på lufta siden 2001, og legger stadig ut nye og gamle programmer for podkast og nettradio. Hør alle episodene i appen NRK Radio

Frequently Asked Questions

How long is this episode of jarasaseasongi - muzyczne historie?

This episode is 25 minutes long.

When was this jarasaseasongi - muzyczne historie episode published?

This episode was published on June 15, 2023.

Can I download this jarasaseasongi - muzyczne historie episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.
URL copied to clipboard!