PLT #429 Benjamin Franklin (Cz. 7) Klub Junto i niespodziewana tragedia episode artwork

EPISODE · Aug 5, 2026 · 33 MIN

PLT #429 Benjamin Franklin (Cz. 7) Klub Junto i niespodziewana tragedia

from Podcast Lepiej Teraz · host Radosław Budnicki

Wrócił z Londynu jako nikt. Bez grosza, bez zawodu, który by go utrzymał, bez planu. A przez następne 10 lat zbudował coś, co przetrwało wieki. Ale zanim to się stało, najpierw prawie umarł. A potem stracił kogoś, kogo nie zapomniał do końca życia.To historia dekady, w której z wraku młodości powstaje jeden z najbardziej niezwykłych umysłów w historii. I człowieka, który traktował własne życie jak tekst do poprawienia, aż odkrył, że nie każdy błąd da się skorygować.Jeśli lubisz moje podcasty „Lepiej Teraz” — pomóż mi dzielić się tymi historiami dalej:Wesprzyj moją pracę na Patronite: patronite.pl/podcastlepiejteraz lub postaw kawę na suppi.pl/lepiejterazSubskrybuj mój nowy kanał podcastowy Radek Budnicki na Spotify: znajdziesz tam moje solowe lekcje, refleksje i wywiady.Źródła pierwotne:Benjamin Franklin, „The Autobiography of Benjamin Franklin” (Project Gutenberg; wydania Standard Ebooks, ushistory.org).„Plan of Conduct, 1726”, Founders Online, National Archives (The Papers of Benjamin Franklin, vol. 1).„The Busy-Body, No. 1, 4 February 1729”, Founders Online.„The Nature and Necessity of a Paper-Currency, 3 April 1729”, Founders Online.„Standing Queries for the Junto, 1732”, Founders Online.„Poor Richard, 1733”, Founders Online.„Poor Richard, 1740”, Founders Online.„Hugh Meredith to Benjamin Franklin: Dissolution of Partnership, 14 July 1730”, Founders Online.„On the Death of His Son, 30 December 1736”, Founders Online (Pennsylvania Gazette, 30 grudnia 1736).„From Benjamin Franklin to Jane Mecom, 13 January 1772”, Founders Online.Polskie wydanie: „Żywot własny” Benjamina Franklina (materiał projektowy, do porównania; cytaty w scenariuszu tłumaczone bezpośrednio z angielskiego oryginału public domain).Źródła wtórne:Walter Isaacson, „Benjamin Franklin: An American Life”.H.W. Brands, „The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin”.Carl Van Doren, „Benjamin Franklin”.J.A. Leo Lemay, „The Life of Benjamin Franklin”, t. 1-2.Nick Bunker, prace biograficzne o młodym Franklinie.Library Company of Philadelphia, materiały o założeniu biblioteki (1731).Benjamin Franklin Historical Society; Encyclopedia of Greater Philadelphia (hasło „Junto”); HistoryNet, „Benjamin Franklin’s Greatest Invention”; Pennsylvania Center for the Book (PSU).LISTA ŹRÓDEŁ CYTATÓW (każdy tłumaczony bezpośrednio z angielskiego):„Ci, którzy piszą o sztuce poetyckiej…” oraz cztery zasady: „Plan of Conduct, 1726”, Founders Online.„przestrzegany dość wiernie aż do starości”: Autobiografia (Founders/Gutenberg).Opis Denhama („radził mi jak ojciec…”) i choroby („poddał się w duchu…”): Autobiografia.„dziwna ryba… trochę szelmowski” (opis Keimera): Autobiografia.Zasady Junto („w szczerym duchu poszukiwania prawdy…”) oraz stałe pytania: Autobiografia / „Standing Queries for the Junto, 1732”, Founders Online.„harmonijny ludzki tłum” („a harmonious human multitude”): Carl Van Doren, „Benjamin Franklin” (zakończenie, s. 782).„Aby zapewnić sobie kredyt i reputację… na taczce”: Autobiografia.„Pracowitość tego Franklina przewyższa wszystko…” (dr Baird): Autobiografia.„napisał do niego szczery list… errata została w pewnym stopniu poprawiona” (dług Vernona): Autobiografia.„Jest pewna proporcjonalna ilość pieniądza…”: „A Modest Enquiry into the Nature and Necessity of a Paper-Currency”, 1729, Founders Online.„To była kolejna korzyść wynikająca z tego, że umiałem pisać”: Autobiografia.„dwaj prawdziwi przyjaciele, których dobroci nigdy nie zapomniałem…” oraz „często widywano pijanego na ulicach…”: Autobiografia.„Zaryzykowaliśmy jednak… poprawiłem tę wielką erratę najlepiej, jak umiałem”: Autobiografia.„wkład każdego stworzył kapitał książkowy wszystkich”: historyk Library Company (cyt. za Library Company of Philadelphia / Wikipedia).„poprawiły ogólną rozmowę Amerykanów…”: Autobiografia.Przepowiednia śmierci Titana Leedsa („nieubłagana śmierć…”, 17 X 1733, 15:29, koniunkcja Słońca i Merkurego): „Poor Richard, 1733”, Founders Online (oryg.: „He dies, by my Calculation made at his Request, on Oct. 17. 1733. 3 ho. 29 m. P.M….”).Sprostowanie o śmierci Franky’ego („Ponieważ krąży obecnie pogłoska…”): „On the Death of His Son, 30 December 1736”, Founders Online / Pennsylvania Gazette (oryg.: „…he was not inoculated, but receiv’d the Distemper in the common Way of Infection…”).„którego do dziś nie mogę wspomnieć bez westchnienia”: list do Jane Mecom, 13 stycznia 1772, Founders Online (oryg.: „…whom to this Day I cannot think of without a Sigh”).„W 1736 roku straciłem jednego z synów…”: Autobiografia (oryg.: „In 1736 I lost one of my Sons, a fine Boy of 4 Years old, by the Smallpox taken in the common way…”).

Episode metadata supplied by the publisher feed · Published Aug 5, 2026

Embed this episode

NOW PLAYING

PLT #429 Benjamin Franklin (Cz. 7) Klub Junto i niespodziewana tragedia

0:00 33:41

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

No similar episodes found.

No similar podcasts found.

Frequently Asked Questions

How long is this episode of Podcast Lepiej Teraz?

This episode is 33 minutes long.

When was this Podcast Lepiej Teraz episode published?

This episode was published on August 5, 2026.

Can I download this Podcast Lepiej Teraz episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.
URL copied to clipboard!