Podcast 388: Esther Timmermans van VIEN Organisatieadvies

In deze aflevering van de Podcast PowerVrouwen in de Automotive spreekt host Stefanie van Dijk van DriveTogether met Esther Timmermans van VIEN Organisatieadvies. Een podcast door vrouwen, over vrouwen in een mannenwereld. Esther Timmermans heeft een rijke achtergrond in de automotive, met maar liefst vijftien jaar ervaring in de branche. Na een periode bij Louwman Group, waar ze betrokken was bij financieringsproducten en later het cultuur- en leiderschapsprogramma 'Best Retailer in Town' van Toyota, besloot ze 2,5 jaar geleden voor zichzelf te beginnen. Vanuit VIEN Organisatieadvies helpt ze organisaties met verandervraagstukken, leiderschap en het vergroten van medewerkersbetrokkenheid. Haar achtergrond in organisatiepsychologie en beïnvloedingspsychologie vormt daarbij een stevige basis.   Verandering en de menselijke kant Een centraal thema in dit gesprek is verandermanagement. Esther benadrukt dat maar liefst 70% van de veranderingen mislukt, en dat dit bijna altijd te herleiden is naar onvoldoende aandacht voor de mensen die de verandering ondergaan. Ze introduceert een bijzonder inzichtelijk concept: rouw bij verandering. Niet alleen bij het verlies van een dierbare, maar ook bij het verlies van een vertrouwd logo, een functietitel, een team of een status binnen een organisatie. Bij overnames en fusies, zo stelt Esther, wordt dit rouwproces vaak overgeslagen, met als gevolg dat medewerkers afhaken of minder betrokken raken. De oplossing zit hem volgens haar in erkenning, zorgvuldige communicatie en het creëren van ankerpunten. Medewerkers moeten geleidelijk worden meegenomen in veranderingen, waarbij ook het verleden op waarde wordt gehouden. Want wie zegt dat alles anders en beter moet, zegt impliciet dat alles wat daarvoor was niet goed genoeg was en dat voelt voor mensen als een waardeoordeel over hun inzet en identiteit.   Quiet quitting: een stille uitdaging Esther deelde eerder een masterclass tijdens het DriveTogether-event over 'quiet quitting', een thema dat veel losmaakt in de branche. Quiet quitting gaat niet over mensen die ontslag nemen, maar juist over medewerkers die dat níet doen maar mentaal al lang zijn uitgecheck. Ze doen het minimale dat nodig is om aan hun functie te voldoen, nemen geen initiatief meer en dragen niet langer actief bij aan het team. Uit recent onderzoek blijkt dat maar liefst 20% van de ondervraagden zichzelf omschrijft als quiet quitter. In een team van vijf mensen is er dus statistisch gezien minstens één iemand die mentaal al heeft afgehaakt. Dit heeft niet alleen impact op de prestaties, maar ook op de motivatie van collega's die nog wel volledig betrokken zijn.   De oorzaak ligt vaak in teleurstelling: in de werkgever, in de inhoud van het werk, of in een verandering die niet goed is geland. Esther pleit ervoor dat leidinggevenden het gesprek aangaan niet om te oordelen, maar om te begrijpen. Er is altijd een reden waarom iemand mentaal afhaakt.   Eigenaarschap: verder dan verantwoordelijkheid Een ander belangrijk onderwerp is eigenaarschap een term die in de automotive veel wordt gebruikt, maar vaak verkeerd wordt begrepen. Esther maakt een helder onderscheid: eigenaarschap gaat verder dan je verantwoordelijk voelen. Het vraagt ook moed. De moed om je uit te spreken als je ziet dat iets niet klopt, om te benoemen wat beter kan, en om los te komen van de automatische piloot van 'moeten'. Leidinggevenden die écht eigenaarschap willen stimuleren in hun team, moeten ook zelf bereid zijn om in de spiegel te kijken want een medewerker die eigenaarschap toont, kan ook kritisch zijn op zijn of haar leidinggevende.   De basis voor eigenaarschap? Reflectie. Esther pleit voor een dagelijkse reflectiepraktijk, bij voorkeur met pen en papier: wat ging er goed, wat kan er beter, wanneer stapte ik in mijn valkuil? In de automotive ontbreekt dit nog vaak, terwijl het in andere sectoren zoals de zorg al jaren standaard is.   Leiderschap en de kracht van de juiste vraag Esther signaleert een veelvoorkomende valkuil bij leidinggevenden in de automotive: sturen op KPI's in plaats van op gedrag. De vraag "Heb je hem geschreven?" wordt vaker gesteld dan "Hoe is je gesprek gegaan?" Terwijl juist die tweede vraag inzicht geeft in wat er echt speelt. Bovendien worden de beste verkopers of monteurs vaak doorgegroeid naar managementfuncties, terwijl dat een totaal ander vak is dat andere vaardigheden vraagt. Esther pleit voor alternatieve manieren van belonen en erkennen, zodat een stap terug naar de uitvoering niet langer als mislukking wordt gezien.   Persoonlijk leiderschap en een eerlijke blik naar binnen Esther sluit af met een persoonlijke noot. Als ondernemer stelt ze zichzelf regelmatig de vraag: doe ik dit vanuit kracht of vanuit angst? Die vraag stuurt haar keuzes en houdt haar scherp. Wat ze mist aan het ondernemerschap is het samenwerken naar een gezamenlijk groter doel iets wat ze openlijk en kwetsbaar deelt.   Haar tip aan alle luisteraars: reflecteer. Niet in je hoofd tijdens de rit naar huis, maar bewust, op papier. Het is misschien onwennig in het begin, maar de winst die het oplevert voor jezelf én voor je team is enorm.