Podlediad Pigion y Dysgwyr 5ed o Dachwedd 2021

1. Dei Tomos – Llyfr Glas Nebo, Sara Borda GreenMae’r nofel Llyfr Glas Nebo gan Manon Steffan Ros wedi cael ei chyfieithu i sawl iaith, gyda Manon ei hun wedi ei chyfieithu i’r Saesneg. Mae Sara Borda Green yn dod o Batagonia ac mae hi wedi cyfieithu’r nofel i’r Sbaeneg. Ar raglen Dei Tomos buodd Sara’n sôn am rai o’r problemau gafodd hi wrth gyfieithu. Dyma i chi flas ar y sgwrs...Y Wladfa Welsh settlement in PatagoniaDiwylliannol CulturalHer A challengeDealledig UnderstoodAriannin ArgentinaAddasu To modifyTŷ Gwydr Tŷ haul/conservatoryCyffredin CommonOsgoi To avoidY golygoddion The editorsPenodol Specific2. BORE COTHI – Naomi Saunders, planhigion y tŷ dros y gaeafFasai tŷ gwydr, neu dŷ haul, yn help i gadw planhigion tŷ yn fyw dros y gaeaf tybed? Wel mae hynny’n dibynnu ar y tŷ ac ar pa mor gynnes ydy hi yn ôl Naomi Saunders fuodd yn siarad am ofalu am blanhigion tŷ gyda Shan Cothi…Dyfrio To waterGor-ddyfrio OverwateringCanolbwyntio To concentrateOes tad Yes indeedAmsugno To absorbDyfnder DepthGadael iddyn nhw fod To let them beGoleuni LightTymheredd cyson Constant temperatureRheiddiadur Radiator3. Gwneud Bywyd yn Haws – Teleri James JonesDigon, ond nid gormod o ddŵr felly i gadw’n planhigion tŷ yn fyw ac yn iach dros fisoedd y gaeaf, dyna gyngor Naomi Saunders i ni. Cynghorion ar sut i leihau gwastraff glywon ni ar Gwneud Bywyd yn Haws. Wrth edrych ymlaen at Cop26 mae Radio Cymru wedi bod yn rhoi sylw i’r argyfwng newid hinsawdd gyda chyfres o raglenni arbennig Ein Planed Nawr. Nos Fawrth ar Gwneud Bywyd y Haws, clwyon ni Teleri James Jones yn sôn am ei hobi o werthu a phrynu yn ail law ar y we er mwyn lleihau gwastraff… Cynghorion AdviceLleihau gwastraff To reduce wasteArgyfwng newid hinsawdd Climate change crisisAil-law Second handNewydd sbon Brand newCael gwared ar To get rid ofDodrefn Furniture4. Beti George – Paula RobertsTeleri James Jones oedd honna’n siarad gyda Hanna Hopwood am ei harfer o werthu yn ail law drwy’r we er mwyn lleihau gwastraff. I glywed y rhaglen i gyd ewch i BBC Sounds a chwilio am Gwneud Bywyd yn Haws, ble cewch chi glywed yn ogystal gyfweliad gyda Gwenllian Williams sy’n sôn am Eco Bryder Cafodd Beti George sgwrs gyda’r Dr Paula Roberts sydd yn darlithio mewn Gwyddorau Naturiol ym Mhrifysgol Bangor. Mae Paula wedi treulio amser yn yr Arctig ac Antartica, ond am ei hanes yn seiclo yng Ngogledd Affrica byddwn ni’n clywed yn y clip nesa... Eco Bryder Eco anxietyDarlithio To lectureGwyddorau Naturiol Natural SciencesBwlch PassBugeilio defaid Shepherding sheepCerrig StonesAmlwg ObviousBraw FrightCopa SummitHŷn HenachDenu sylw To draw attention5. Bryn Tomos – Leisa a Duncan BrownHanes taith ddifyr a pheryglus Paula Roberts yn Morocco oedd hwnna ar Beti a’i Phobol. Yn y rhaglen ‘Newid Hinsawdd :Taid a Fi’ mae Leisa Gwenllian yn mynd ar daith i gyfarfod rhai o’r bobol ar ei stepen drws sydd yn gwneud gwaith difyr ac phwysig i wella’r amgylchedd, gan ddechrau ei thaith gyda’i thaid, neu dad-cu, y naturiaethwr Duncan Brown. Dyma Leisa a Duncan yn edrych ymlaen at y rhaglen gyda Bryn Tomos... Amgylchedd EnvironmentY frwydr i atal The fight to stopCynnwys To includeMawndir PeatlandGwair GrassGwrthsefyll llifogydd to withstand floodingArloesol InnovativeHynod o falch Very proudTynna’r goes arall Pull the other leg6. Geraint Lloyd – Dr Wynne DaviesRhaglen ddiddorol ac amserol iawn arall ar Radio Cymru ‘Newid Hinsawdd :Taid a Fi’ . Derbyniodd Dr Wynne Davies un o brif wobrwyon Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru sef Is-Lywyddiaeth Oes Er Anrhydedd a derbyniodd Fedal Arian y Gymdeithas yn ogystal. Dyma i chi flas ar sgwrs cafodd Geraint Lloyd gyda Dr Wynne Davies ble mae e’n sôn am ei gysylltiad hir iawn â’r Gymdeithas, a’r Sioe Frenhinol...Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru The Royal Welsh Agricultural SocietyGwobrwyon AwardsIs-Lywyddiaeth Oes Er Anrhydedd Honorary Life Vice PresidentSylweddoli To realiseOlrhain hanes To trace the historyMerlod PoniesAchau PedigreePencampwriaeth ChampionshipRhyfel WarBridfa Stud farmPedolau Horseshoes