Podlediad Pigion y Dysgwyr 5ed o Orffennaf 2022

Dei Tomos Gwilym OwenDw i’n siwr ein bod ni i gyd yn gwybod am Harri’r Wythfed a’i chwe gwraig, ond ar raglen Dei Tomos clywon ni hanes bonheddwr o ogledd Cymru, Edward Gruffydd, oedd fel Harri wedi priodi sawl gwaith, a hynny pan oedd Harri’n frenin. Un o Stad y Penrhyn ger Bangor oedd Edward a dyma i chi ran o sgwrs cafodd Dei amdano efo’r darlithydd Gwilym Owen o Brifysgol Bangor...Bonheddwr - GenltemanMewn gwirionedd - In realityFawr hŷn - Hardly any olderPwys mawr - Great pressureCyfoethocach - RicherCefnog - Well-offDylanwadu - To influenceTystiolaeth - EvidenceDychwelyd - To returnI’r neilltu - To one sideDros Ginio Elfyn ac AlunDoedd na ddim sôn bod Edward wedi cael yr un problemau cyfreithiol a gafodd Harri o ran priodi sawl gwaith – ond hanes ddiddorol ynde? Dau frawd o fyd y gyfraith oedd gwesteion Dewi Llwyd ar Dros Ginio, y bargyfreithiwr a’r gwleidydd Elfyn Llwyd a’i frawd y plismon Alun Hughes. Roedd eu tad yn blismon, felly roedd y gyfraith yng ngwaed y ddau! Elfyn, y brawd mawr, sy’n siarad gynta ... Cyfreithiol - LegalBargyfreithiwr - BarristerDdaru - WnaethGanwyd - Was bornSicrhau - To ensureBeti a’i Phobol Hanes Elfyn Llwyd yn enwi ei frawd yn fan’na, ar raglen Dewi LlwydYr artist Meirion Jones oedd gwestai Beti George ac yma mae’n sôn am dafodiaith Mwldan - ardal wledig ger Aberteifi. Mi wnaeth Meirion ymchwil MA ym Mhrifysgol Llambed, neu Llanbedr Pont Steffan, ar y dafodiaith. Oedd o’n gyfarwydd ag ardal a thafodiaith Mwldan cyn gwneud yr ymchwil? Dyma fo’n ateb cwestiwn Beti...Tafodiaith - DialectCyfarwydd â - Familiar withCrwt - BachgenMynychu - To attendCrynhoi - To assembleYsgolhaig - ScholarCofnodi - To recordDanto - To lose heartOfergoeliaeth - SuperstitionTalwrn – Pennill Mawl Y CWPS A’R FFOADURIAID Golwg ar dafodiaith arbennig ardal Mwldan yn fan’na ar Beti a’i Phobol. Cystadleuaeth rhwng timau o feirdd ydy’r Talwrn Radio Cymru. Dyma i chi un gerdd o gystadleuaeth yr wythnos diwetha rhwng tîm y ‘Cwps’, Aberystwyth a thîm y ‘Ffoaduriaid’ - er dw i ddim yn meddwl eu bod yn ffoaduriaid go iawn rhywsut! Sylwebwyr chwaraeon oedd testun y gerdd...Cerdd - PoemFfoaduriaid - RefugeesSylwebwyr chwaraeon - Sport commentatorsTestun - SubjectChwiban - WhistleCyffur - DrugDall - BlindGweiddi’n groch - Shouting loudlyHarten - Heart attackMôr o ddagrau llaith - A sea of moist tearsBore Cothi Y Gwcw Wel am gerdd hyfryd ynde? Dach chi wedi clywed y gog, neu’r gwcw eleni? Wel, os nad ydych chi, fydd na ddim llawer o gyfle i’w chlywed eto gan fod y gwcw am ddechrau ar ei thaith yn ôl i Affrica cyn bo hir, fel buodd Daniel Jenkins-Jones o’r RSPB yn sôn wrth Shan Cothi Marchogaeth - Horse ridingYn fy unfan - StillArwydd - A signAr fin - About toGoroesi - To surviveCreaduriaid - CreaturesEos - NightingaleGwenoliaid - SwallowDiwylliant - CultureClychau’r Gog - BluebellsBore Cothi Dawnsio ...ac arhoswn ni efo Bore Coffi am y clip nesa – ond i fyd y bale awn ni y tro ‘ma. Mae Luke Bafico (pron. Bahfeeko) o Gaerdydd yn ddawnsiwr proffesiynol ac mae o wrthi’n ymarfer ar gyfer fersiwn modern o’r bale The Nutcracker fydd yn teithio Cymru yn nes ymlaen yn y flwyddyn. Dyma Luke yn esbonio wrth Shan Cothi sut dechreuodd o ym myd y ddawns Nes ymlaen - Later on Tyfu lan - Tyfu fyny