Preek: Zacheus, de tollenaar (Lukas 19)

Preek over: Zacheüs, de tollenaarLukas 19:5: En als Jezus aan die plaats kwam, opwaarts ziende, zag Hij hem, en zeide tot hem: Zacheüs ! haast u, en kom af; want Ik moet heden in uw huis blijven.HD-video: https://youtu.be/LrDDqUAQUC4PDF Leespreek: https://leespreken.nl/preek/zacheus-tollenaar/Samenvatting: De preek van vanmorgen draait om het thema het welkom van zondaars bij God. Centraal staat de geschiedenis van Zacheüs, de tollenaar uit Jericho (Lukas 19:1-10). De boodschap richt zich in het bijzonder tot allen die nog onbekeerd zijn: het is gevaarlijk om zonder God te leven, want dat betekent dat men verloren is en onder Gods oordeel staat. Toch klinkt er hoop, want Jezus Christus nodigt juist zulke mensen uit.De ernst van de verlorenheidDe predikant begint met een indringende oproep. Zonder God leeft een mens in een verloren toestand, afgesneden van het leven en blootgesteld aan de eeuwige ondergang. Velen zien dit gevaar echter niet en leven rustig door, ook kerkgangers. De boodschap van het evangelie is dat er verlossing is door het bloed van Jezus Christus, dat reinigt van alle zonden. Maar daar is haast bij: ieder moment kan het te laat zijn.Veel mensen vergissen zich in de manier waarop God vergeeft. Ze denken dat ze eerst berouw, tranen of innerlijke verandering moeten laten zien voordat ze tot Christus mogen gaan. Maar dat is een misverstand: niet de geschiktheid van de zondaar is de voorwaarde, maar de geschiktheid van Christus om zondaren te redden. Het evangelie nodigt uit: wie vergeving wil, wie vernieuwing zoekt, moet tot Christus komen.2. Het verhaal van ZacheüsDe kern van de preek ligt bij de geschiedenis van Zacheüs. De preek volgt drie lijnen:1. Zacheüs als persoon, met zijn moeilijkheden.2. Jezus, met zijn blik, zijn woorden en zijn werk.3. De toepassing voor de hoorders nu.1.1 Wie was Zacheüs?Zacheüs was hoofd van de tollenaars in Jericho. Tollenaars inden belastingen voor de Romeinen, vaak op oneerlijke wijze. Ze waren berucht omdat ze mensen afpersten, intimideerden en door bedrog rijk werden. Ook van Zacheüs wordt gezegd dat hij rijk was – zijn hele leven draaide om geld, werk en succes.Toch zocht hij Jezus “om te zien wie Hij was”. Waarschijnlijk uit nieuwsgierigheid, na alle verhalen die hij had gehoord: dat Jezus zieken genas, dat Hij sprak over tollenaars als zondaars, maar tegelijk hen uitnodigde tot bekering, met hen at, en zelfs dat een tollenaar (Mattheüs) Hem gevolgd was. Al deze dingen hadden Zacheüs geraakt. Hij wilde Jezus zien – maar meer nog, Jezus zocht hém.1.2 Zacheüs’ moeilijkhedenEr waren obstakels. Ten eerste de menigte: niemand wilde hem voorlaten, iedereen keek hem met de nek aan. Ten tweede zijn eigen gestalte: hij was klein en kon simpelweg niets zien. Zo moest hij een boom inklimmen om toch een glimp van Jezus op te vangen.Dit beeld heeft een geestelijke betekenis. Mensen ervaren hindernissen op weg naar Christus – tegenstand van anderen, of schaamte en spot. Maar de grootste hindernis ligt in onszelf: ons onvermogen, onze kleinheid, onze zonden. We kunnen onszelf niet groter of beter maken om Jezus te zien. We mogen komen zoals we zijn, mét al onze gebreken, en juist zo zijn we welkom bij Hem.2. Jezus zoekt ZacheüsHet tweede hoofdonderdeel gaat over Jezus zelf: zijn blik, zijn woorden en zijn werk.2.1 Zijn blikWanneer Jezus bij de boom komt, kijkt Hij op. Hij ziet Zacheüs recht in de ogen. Dat is veelzeggend: Jezus kijkt niet weg of veroordelend, maar met een blik die alles doorgrondt. Zijn blik is ontdekkend en ontmaskerend, maar tegelijk liefdevol. Hij ziet Zacheüs zoals hij is – een zondaar – maar ook als iemand die Hij wil re