Rapa Nui repatriations: Right or wrong? - ਕੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?

The Australian Museum has repatriated the ancestral remains of 17 Rapa Nui islanders to their eastern Pacific place of origin. This homecoming has renewed calls for the return of giant statues, or Moai, from the British Museum. But a UK based archaeologist has warned against overturning historic arrangements made between consenting parties. - ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵੱਲੋਂ ਰਾਪਾ ਨੂਈ (ਈਸਟਰ ਆਈਲੈਂਡ) ਦੇ 17 ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਬਹਿਸ ਮੁੜ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਪਨਿਵੇਸ਼ਵਾਦ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕੁਝ ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਇਲਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਸਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।