سعید سنندجی: اتنیکی نامرئی به نام «اتنیک فارس»

گروه های اتنیکی، ملیت‌ها و ملت‌های ساکن در ایران برای نشان دادن تمایز و تفاوت خود از دیگران، از بخشهای هویتی متنوع و متفاوت استفاده می‌کنند. این طبقه بندی کردن هویت‌ها امری است طبیعی و نهفته در بطن و ساختار زبانها، اما هنگامی کە دولت و دستگاە اداری و قدرت حاکم در تایید و تعریف هویت‌ها دخالت می کند، انگاە مسئلە ازمقوله زبانی خارج می‌شود و در حوزه نابرابری‌های اجتماعی قرار می‌گیرد. دخالت‌های مشخص گروه حاکم در حیطه زبان و فرهنگ، در چگونه تعریف شدن و چگونه تعریف کردن بخشهای متنوع هویتی و صاحبان هویت های متنوع در صدە گذشته، جنبه ای تجاوزگرانه از نژادپرستی به خود گرفته است. تعریفی که از هویت اتنیک های غیرفارس در ادبیات و فرهنگ مسلط ایرانی یعنی در زبان و فرهنگ فارسی وجود دارد، متاثر از روابط قدرت حاکم با این فرهنگ و زبان در ترویج این دیدگاە است. این ترویج تا بجایی رسیدە است کە اتنیک فارس هویت خویش را هویتی پاک، مقدس، جهانی و برابر با ایرانیّت قلمداد میکند تا انجا کە امروزە هویت زدایی در فرهنگ این اتنیک، کل جوامع و فرهنگهای دنیا را نیز در بر میگیرد. بسیاری از ما کە در خارج از ایران زندگی می کنیم و با ایرانیان در ارتباط هستیم قطعا شنیدەایم کە فرهنگ و زبان فارسی نسبت بە تمامی زبانها و فرهنگها ارجعیت دارد. در زمینە مزاح و طعنە نیز همگی میدانیم کە چە مزاحهایی (بی احترامی) بە دیگر ملتها می شود. حتی بعضی از هویت های اتنیکی را تا حد هویت حیوانی تقلیل دادەاند. البتە جای تاسف است کە تا حدودی در جا اندازی این هویت های حیوانی به جای هویت های انسانی از اعضای هویتهای دیگر هم کە خود هویتی در زیر سلطە هستند استفادە میشود. در اینجا می توان بە هویت حیوانی خر در مورد ترکها و تازی در مورد عرب ها اشارە کرد.