สดแต่เช้า Ep.289 จากเด็กอัจฉริยะสู่ผู้ใหญ่อัตคัด!

คอลัมน์ “สดแต่เช้า”ปีที่5 (ตอนที่289) จากเด็กอัจฉริยะสู่ผูัใหญ่อัตคัด! “จงอบรมเด็กในทางที่เขาควรจะไป และเมื่อเขาโตขึ้น เขาจะไม่หันเหไปจากทางนั้น”‭‭ ~สุภาษิต‬ ‭22‬:‭6‬ ‭TNCV‬‬ ‭‭ ~Proverbs‬ ‭22‬:‭6‬ ‭CEV‬‬"จาง ซินหยาง" (Zhang Xinyang) เคยได้ชื่อว่าเป็น"เด็กอัจฉริยะร้อยปีมีหนึ่งคน"ของจีน ที่~อ่านหนังสือแตกฉานตั้งแต่ยังไม่ทันโต เข้าเรียนมหาวิทยาลัยตั้งแต่อายุเพียง 10 ขวบ(ในปี 2005 )~ต่อปริญญาโท(ตอนอายุ 13)และ ก้าวเข้าสู่เส้นทางปริญญาเอกจนเป็นด็อกเตอร์ ในวัยที่เด็กทั่วไปยังเรียนมัธยมอยู่เลย(ตอนอายุประมาณ 16 ปี) คนทั่วไป คิดว่า นี่คือสูตรสำเร็จของชีวิตระดับเทพ เมื่อฉลาดขนาดนี้ อนาคตต้องยิ่งใหญ่แน่นอน แต่ความจริงกลับไม่เป็นเช่นนั้น เมื่อเวลาผ่านไปกว่า 20 ปี ชีวิตของ จาง ซินหยาง กลับยิ่งอัตคัด กลายเป็นเรื่องที่ทำให้คนตั้งคำถามว่า "แค่ความฉลาด จะเพียงพอจริงหรือ?" เกิดอะไรขึ้น?ตั้งแต่เด็ก จาง ซินหยาง1.เขาถูกเลี้ยงดูในกรอบที่เข้มงวดมาก ~แทบไม่มีวัยเด็กเหมือนคนอื่น 2.เขาต้องเรียน อ่าน เขียนและทำวิจัยทุกวัน เพราะเป้าหมายคือ “ความสำเร็จทางวิชาการ” 3.เขาเร็วเกินวัยแซงทุกคนแต่ไม่ได้เรียนรู้ “การปรับตัวใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคม”4.เขาเรียนสูงขึ้น เก่งทางวิชาการแต่ไม่ได้เก่งในการทำงาน ไม่ถนัดการสื่อสาร และไม่ชอบระบบองค์กร 5.เขาไม่สามารถปรับตัวเข้ากับโลกแห่งการทำงานตามความเป็นจริงได้ ผลลัพธ์ก็คือ จาง ซินหยาง อดีตอัจฉริยะที่เคยถูกคาดหวังว่าจะเป็นนักวิทยาศาสตร์ระดับชาติในวัยผู้ใหญ่ อายุ30ปี+ 1.เขากลับล้มเหลว ~ไม่มีงานมั่นคง ไม่มีตำแหน่งใหญ่โต และต้องพึ่งพาครอบครัวในการใช้ชีวิต2.เขาใช้ชีวิตเรียบง่าย บางช่วงถึงขั้นตกงานยาว ~ไม่มีบ้าน ไม่มีรถ ไม่มีชีวิตหรูหราตามภาพฝันที่สังคมเคยวาดไว้ 3.เขาเหมือนคนหลงทาง ~ไม่มีความสุข ไม่มีความสำเร็จ ความฉลาดที่เขาเคยมี กลับไม่อาจช่วยเขาให้รอดพ้นจากทุกข์ในโลกที่ซับซ้อน! กรณีของ "จาง ซินหยาง" จึงไม่ใช่แค่เรื่อง "อัจฉริยะตกอับ" แต่เป็นบทเรียนสำคัญว่า ความเก่งทางสมองไม่ใช่ทุกอย่างในชีวิต เพราะหากขาดวุฒิภาวะ ทักษะการใช้ชีวิต ความยืดหยุ่น และอิสระในการเลือกเส้นทางของตัวเองต่อให้ฉลาดแค่ไหน ก็อาจหลงทางหรือ ไปต่อไม่ได้เหมือนกัน อ่านแล้ว ฟังแล้ว รู้สึกเสียดาย และน่าเศร้าใจ ที่ IQ(ความฉลาดทางปัญญา)อย่างเดียวไม่เพียงพอ แต่เราต้องมี EQ (ความมีวุฒิภาวะทางอารมณ์)และ SQ (ความมีวุฒิภาวะทางจิตวิญญาณ)ด้วย ชีวิตของเราจึงจะไปรอด อย่างปลอดภัย อะไร คือบทเรียนที่เราได้เรียนรู้จากเรื่องนี้? อย่าให้เราเอาแต่ทุ่มเทผลักดันลูกให้ “เก่งให้เร็ว” สอบได้ที่หนึ่ง เรียนข้ามชั้น และได้รับรางวัลหรือทุน ตั้งแต่ยังเล็กๆ อย่าให้เราไม่มองข้ามสิ่งสำคัญของตัวเด็ก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง 1.“หัวใจ” (ความรู้สึกและความปรารถนา) 2.“วุฒิภาวะ”(ความมีวุฒิภาวะทางอารมณ์ และจิตวิญญาณ) 3.“ทักษะชีวิต”(ความสามารถและความเชี่ยวชาญในการดำเนินชีวิต) เราต้องตระหนักไว้เสมอว่า “เด็กเรียนเก่งเร็ว ไม่เท่ากับ เด็กพร้อมใช้ชีวิต!”เด็กที่ถูกคาดหวังสูงตั้งแต่วัยเล็ก มักเผชิญแรงกดดันโดยไม่รู้ตัวเขาอาจเรียนรู้ได้เร็ว แต่ยัง ไม่พร้อมรับมือกับความล้มเหลว ความผิดหวัง และการตัดสินใจชีวิตด้วยตัวเองสิ่งที่พบบ่อยในเด็กกลุ่มนี้ คือ1).กลัวความผิดพลาด เพราะเคยถูกยอมรับจากความสำเร็จ2).ไม่รู้ว่าตัวเองต้องการอะไร เพราะเคยแต่ทำตามที่ผู้ใหญ่เลือกให้ 3).เอาคุณค่าตนเองไปผูกกับผลงาน ไม่ใช่กับตัวตนที่แท้จริง 4).เกิดภาวะหมดไฟ (Burnout) เมื่อโลกไม่ให้รางวัลเขาอย่างที่หวัง สิ่งที่เด็กทุกคน รวมทั้งเด็กอัจฉริยะ “ต้องการจริง ๆ”ไม่ใช่บทเรียนที่ยากขึ้นแต่คือ 1.การวางรากฐานที่มั่นคงสำหรับชีวิตที่เหลือ และ2.การได้รับการพัฒนาอย่างน้อย 3 เรื่องควบคู่กัน 1).ทักษะสมองเพื่อการใช้ชีวิต เช่น ~การควบคุมอารมณ์ ~การยืดหยุ่นทางความคิด ~การวางแผนและแก้ปัญหา 2).พื้นที่อนุญาตให้ “ล้มได้” ~การได้รับที่สิทธิ์ผิดพลาดเพื่อการเรียนรู้ ~การรู้จักเผชิญและยอมรับแพ้ รู้จักรอ ไม่ใช่ถูกคาดหวังให้ “ต้องเก่งหรือถูกต้องตลอด” 3).การได้รับกาายอมรับในตัวตนของเขาไม่ใช่เฉพาะแต่ผลงานเด็กควรรู้ว่า “เขามีคุณค่า เพราะเป็นตัวเขา(ที่พระเจ้าทรงสร้างตามพระฉายาของพระเจ้า) ไม่ใช่เพราะเขาสอบได้ที่หนึ่ง หรือเรียนเก่ง”ผู้ใหญ่ หรือพ่อแม่ก็ควรเรียนรู้เช่นกันว่าเด็กไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุดในห้องแต่เขาต้องรู้จักตัวเอง รับมือสถานการณ์ที่ขัดอารมณ์ได้ และไม่พังลงเมื่อโลกไม่เป็นใจ 1).อย่าเร่งพัฒนา“สมอง”ลูก จนละเลยหรือแซงพัฒนา“ใจ” 2).อย่าผูกความรักของพ่อแม่เข้ากับความสำเร็จของลูก 3).อย่าลืมถามลูกว่า “ลูกรู้สึกอย่างไร?“” มากกว่าจะถามว่า “วันนี้ได้คะแนนเท่าไหร่?” เพื่อให้ลูกมีสุขภาพใจที่แข็งแรง ขอให้เราตระหนักไว้เสมอว่า เป้าหมายของการเลี้ยงลูก ไม่ใช่แค่ การให้เขา “ไปได้ไกล” แต่ให้เขา”ไปได้ดี “ คือ “ไปได้ไกล…อย่างมีความสุข!” ดังนััน พี่น้องที่รัก อย่าให้เรามุ่งแต่จะให้ลูกหลานของเราเป็นคนเก่ง แต่ให้เรามุ่งช่วยพวกเขาให้เติบโตเป็นคนดีอย่างมีความสุข ตามคำกำชับในพระธรรม สุภาษิต ที่ว่า “จงฝึก(อบรม ปลูกฝัง เป็นแบบอย่างให้)เด็กใน ทางที่เขาควรจะเดินไป(ทางของพระเจ้า&ทางที่เหมาะสมกับตัวเด็ก) และเมื่อเขาเติบใหญ่ เขาจะไม่พรากจากทางนั้น”‭‭ ~สุภาษิต‬ ‭22‬:‭6‬ ‭THSV11‬‬ …จะดีไหมครับ?