श्री देवी भागवत पुराण कथा सार भाग -४

पुराणवाङ्मयामधील एक प्रसिद्ध पुराणग्रंथ. देवी–भागवत पुराणामध्ये देवी म्हणजे आदिशक्ती ही प्रधान देवता आहे. इतर पुराणांप्रमाणेच देवी–भागवताची रचनाही वेदव्यासांनी केली, असे मानले जाते. काही अभ्यासक या पुराणाची रचना भागवत-पुराणानंतर झाली असावी, असे मानतात आणि म्हणूनच या दोन पुराणांमध्ये रचनेच्या दृष्टीने साधर्म्य दिसते. काही पुराणांची निर्मिती इसवी सनाचे तिसरे शतक ते सहावे शतक या कालावधीत झाली असावी आणि काही पुराणांची व स्मृतींची रचना इसवी सनाचे सहावे शतक ते नववे शतक या कालावधीत झाली असावी, अशी संभाव्यता अभ्यासकांनी व्यक्त केली आहे. देवी–भागवताच्या रचनेच्या काळाविषयी निश्चित नोंद आढळत नाही. त्यामुळे देवी–भागवताची रचना इसवी सनाच्या तिसऱ्या ते नवव्या शतकादरम्यान झाली असावी, असे ढोबळपणे मानले जाते. वायू, मत्स्य, कालिका-उपपुराण, आदित्य-उपपुराण यामध्ये देवी–भागवतास महापुराण मानले आहे; तर ‘पद्म, विष्णुधर्मोत्तर, गरुड, कूर्म या महापुराणांमध्ये देवी–भागवतास उप-पुराण मानले आहे.