Słynny BLOK-ZAMEK w Krakowie. Kto go zbudował? Kiedy? Dlaczego? Co miał na myśli episode artwork

EPISODE · May 4, 2025 · 8 MIN

Słynny BLOK-ZAMEK w Krakowie. Kto go zbudował? Kiedy? Dlaczego? Co miał na myśli

from Rynek Zaskoczeń · host Rynek Krowoderski

W Krakowie są trzy zamki. Wawel – wiadomo. Przegorzały – mniej oczywiste. I Blok-Zamek w Czyżynach – najbardziej osobliwy ze wszystkich. Blok, który wygląda jak warownia. Z wieżyczkami, ceglanym koronowaniem i balkonami jak z sennych szopek krakowskich. Ale to nie bajka. I nie gra komputerowa. Ten zamek stoi naprawdę. Ma 11 kondygnacji. I został zbudowany z... wielkiej płyty. Ten odcinek to opowieść o jednym z najbardziej nietypowych budynków Krakowa. Poznasz historię człowieka, który chciał wymyślić nową krakowską architekturę. Leszek Filar – krakowski architekt z wielkimi ambicjami – zaprojektował ten blok w połowie lat 80. W czasie, gdy PRL chylił się ku upadkowi, a budownictwo wielkopłytowe zbliżało się do swojego najgorszego momentu. Ale zamiast „kolejnego bloku”, powstał projekt, który łączył: – inspiracje kościołem Mariackim, – wiedeńską secesją, – powiewem ze Wschodu, – i… barbarzyństwem północy, jak sam to określił Filar. Blok-Zamek miał być większy – jedna z wież miała sięgać 17 kondygnacji i górować nad całym Krakowem. Ale przemiany ustrojowe sprawiły, że projekt został przycięty. A śmierć architekta, który zginął tragicznie w 1989 roku, sprawiła, że nie dokończył swojego dzieła. Zrobił to jego zespół – już po transformacji. W tym materiale pokazujemy nie tylko historię Bloku-Zamku, ale i kontekst: 📌 Jak wyglądała końcówka PRL-u w architekturze? 📌 Dlaczego niektóre bloki z tamtych czasów są lepsze niż dzisiejsze patodeweloperki? 📌 I czy to możliwe, że wizja Filara – choć dziwna – była bardziej ludzka niż współczesne M2 z loggią 0.6?

Episode metadata supplied by the publisher feed · Published May 4, 2025

Embed this episode

Ready to play

Słynny BLOK-ZAMEK w Krakowie. Kto go zbudował? Kiedy? Dlaczego? Co miał na myśli

0:00 8:22

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

No similar episodes found.

Frequently Asked Questions

How long is this episode of Rynek Zaskoczeń?

This episode is 8 minutes long.

When was this Rynek Zaskoczeń episode published?

This episode was published on May 4, 2025.

Can I download this Rynek Zaskoczeń episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.
URL copied to clipboard!