Ta Re Moriori - Ko Tohinga i a Rangihikiwao episode artwork

EPISODE · Apr 29, 2026 · 8 MIN

Ta Re Moriori - Ko Tohinga i a Rangihikiwao

from A Maori Podcast · host Ihira

Kia ora ra e te iwi! I have a Patreon where I hope to add some additional value. If you'd like the kaupapa, and you appreciate this mahi, you can give a koha here:A Maori PodcastTuturu: He rau ringa e oti ai - Many hands make light work .Raweke: He rau korero e ora ai te reo - Many speakers make our language thrive.Kioranga! Kohi mai ene ra! I've properly added Ta Re Moriori to my list of languages that I'm actively study. So I thought I'd do another episode on it, as the material available for the spoken language is still quite scare, so I'd like to do my bit as well, just as I do for our Reo Maori. This week I will be covering a story on Tohinga in Moriori culture. You can find it here. I have also written it out to be read along also.Ka hui ka imi ki Rakauwhatiwhati ki ri tohing' o Rangihikiwao, ki ri kai i tchuaporo.K' hara mai tena imi, tena imi, tona' putē, tona' putē; ā, ka put' hikiwao, hikiwao nui, nui tche whei. Ka whati ta rakau tarewarewa ka putē; ka rere tena rataunga ki tona' putē ki tona' putē, tchiei mau i a ratau.Ka rere ko Tu-moana ki tona' putē, ki a te ririm', -- Pē! -- a te tau mai i ko!Ka rere te kī a Kahukura, A-a, tahi tō' e whano ku rung' o Rakauwhatiwhati, "ko koe enak' E potiki!" Ka whai mai ko Horopapa, "Kona ka tō' ene', kona ka tō' -- ko enei ka tō' enei, enei, ko enei ka tō' ".Ka whai ake ko Kahukura, "A-a, e aukura!" Ka kapo mai ko Horopapa, "A-a, e aukura nunō! marama ta' ngakau ki a Tchu."Ko Tinirau itchē tangat' takitahi i tche tohinga' i tchia rimit'.Kanei kite ei a Hine-tche-eweewe i a Tinirau; ka rere' to' moto' o Tinirau ki a Hine'.Ka hoki ka imi ki tona whenū', ki tona whenū';ka hoki ko Tinirau ki tona whenū', ki Tongi-hitchi-atē'.Kiri whero ta' kiri o Hine', kiri wherowhero ta' kiri o Tinirau-Ariki, maemae ka uru.Ka tae a Tinirau ki tona kainga, ki Tongi-hitchi-atē. Moe ake nei a Tinirau, taea tona whare tapu, e unge eti' ei i o' tamiriki ka roro ka tchiro i tchia whare tapu ona'.E roro wa tamiriki i runga' i ri waka',potēhi etu' ki a Hine' i ro' t' whare, i Tongi-hitchi-atē.ka hiko ta rauira o Hine'; ka hiko ta rauira o ka tamiriki.A, "Wari ko tere'?"."Ko au. Ko Hine'. Wari ko hunū?" "Mauu. Na Tinirau mauu.""Tehēkoa to korū matchūtane?" "Terā.""O-o. Korū ro ra ki rer', ka ki atu' k' haramai."A, ka tae ka tamiriki ra, inginei eneti karang' etu' i rung' i to rauu waka' "Tē-e te whenū i Tapeirihou, tē t' whenū i Tapeirihou."Taea ai?""Tē i a Hine' Hi'tcheeweewe-hingara-wharara, ka rākī mai ko' k' hunatu'.E whane ei ko Tinirau ka tae. Ka tari ka wahine o Tinirau ki aii, ka unga' atu' i ka tamiriki ka tchiro i to rauu matchu; ka tae wa tamiriki, hurang' i te tau i waho, hurang i te tau i roto', hurang' i te tau i roto rawa; ko' ro atu' ka tchiro, "U-u! E rū' ka waewae, ka mate kae to tauu matchūtane." Ka put' mai etoru, "U-u! ka ora' to tauu matchūtane." Ka put' mai ewha, "O-o! Koi, koi, ka ora!" Ka me mei ko Hine, "Korū ro ra ki o korū metehine, ka ki atu' k'haramai."Ka tae wa tamiriki ki o rauu metehine, kī atu, "Ka ra ki mai koru ko' ro atu.""Ae, a te noho nei."Ka tae wa wahine ra ko waho o t' whare noh' ei; ka tamiriki ra ka ma ko ro' t' whare, ka put' mai ka tamiriki ka kī mai ki o rauu metehine, "Ooi! Ka ra ki mai korū ka roro ki ri pohatu.""Ae, a te noho' nei."Mai ko ke heoki mei wa tamiriki,"Ka ra ki mai koru ka roro ki ri wahii a, korū ka tahu i ta umu.""Ae a te noho nei.""A, korū ka roro ki t' whariki."A, tae mai ka whariki.Ka taro to wa ka puta' ko Hine' ko waho tapatu rakei' ki ri mata o ro waewae.Ka rere ko Mongomongo-tchu-a-uri rauu ko Mongomongotchu-a-tea ki a Hine'.K' whawha mai ko Hine' tokorū, ko ro' ta umu!Ka mate' ka wihine nei i a Hine'. Ka tangi a Tinirau ki ona' wahine; ko tangi tenei:-"Ka mate Mongomongo-tchu-a-uri, koi ra, koia,Ka mate Mongomongo-tchu-a-tea, koi ra, koia,koi ra taū reo e ki atu ki a koe reMongongo-tchu-a-uri ka tauria, koi ra, koia."Ka moe a Hine' rauu ko Tinirau, ka hapu ta rauu timit' a, k' whanau.Ka ki etu a Hine' ki a Tinirau, "Rura e ung' i au ko waho whanau ei."Tchiei huri mai ko Tinirau, ka ki etu ko Hine',"Taii, ko' tchumatenga."Ka tchu t' whare ko waho k' whanau a Hine' ko rot' i tchia whare na. Whanau ei, ka tau ta kohu, k' hara mai i roto i ri hoku ko te hungo' o Rupe ki t' okowhanau i timit' a Hine'. Ko tchia hunga' na pārea' no ta rangi khia ro mai enei ka tang' enei i a Hine' rauu ko to timit,' me re kohang' etu'.Ka ki etu a Tinirau,"Hokaaro ki au, ki to tau timiti'."Ka me mai a Hine',"Taii, ko' e hunake' ki Tchuaporo."Koi eneti, no Tchuaporo ka kite a Tinirau i to timit', i tona wahine hoki, i a Hine'. Ko tchia wihine, no ro Waioro-nui-a-Tane. Tchi reira ko to' Ro, me re Rurerehu, me te Hinakapuwai, we ta Rangaranga, me t' Wharourou, me re Koekoēa, me re Tara-mokora. Nunei ka me e tau ki tchia hunua.

Episode metadata supplied by the publisher feed · Published Apr 29, 2026

Embed this episode

Ready to play

Ta Re Moriori - Ko Tohinga i a Rangihikiwao

0:00 8:05

No transcript for this episode yet

We transcribe on demand. Request one and we'll notify you when it's ready — usually under 10 minutes.

No similar episodes found.

No similar podcasts found.

Frequently Asked Questions

How long is this episode of A Maori Podcast?

This episode is 8 minutes long.

When was this A Maori Podcast episode published?

This episode was published on April 29, 2026.

Can I download this A Maori Podcast episode?

Yes. Use the download control on the episode player to save the publisher-provided media file.
URL copied to clipboard!